I SA/Wr 442/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres Asesor WSA Łukasz Cieślak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 marca 2024 r. nr 0201-IOD3.4100.16.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 5 czerwca 2024 r. wezwano skarżącą spółkę C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą we W., zastępowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie: 1) pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania przed sądem; 2) dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 11 czerwca 2024 r. (k. 30 akt). W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej spółki – w zakreślonym terminie – przy piśmie z dnia 18 czerwca 2024 r. (k. 31 akt) nadesłał wydruk Informacji odpowiadający odpisowi pełnemu z KRS dotyczący spółki oraz wydruk pełnomocnictwa, w którego rogu uwidoczniono adnotację o treści "PODPIS ZAUFANY G. P. [...] Dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym". W dniu 3 lipca 2024 r. (data nadania: 28 czerwca 2024 r.) wpłynął do Sądu ww. wydruk pełnomocnictwa podpisany przez pełnomocnika na pieczęci "za zgodność z oryginałem", nadesłany zgodnie z pismem przewodnim: "[...] w nawiązaniu do pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 12.06.2024 r. będącego wykonaniem zobowiązania w postaci przedłożenia wydruku KRS oraz pełnomocnictwa [...]" (k. 38 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie zaś z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Dalej wyjaśnić należy, że wnoszone do sądu pisma muszą zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Pisma mogą być wnoszone na dwa sposoby, tj. w formie dokumentu elektronicznego albo w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego (papierowo). Istotne jest jednak, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Wskazać trzeba dalej, że zgodnie z art. 37a p.p.s.a., pełnomocnictwo udzielone w formie dokumentu elektronicznego podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Natomiast z art. 37 § 1a p.p.s.a. wynika, że, jeżeli odpis pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie zostały sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, ich uwierzytelnienia, o którym mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a., dokonuje się z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego. Odpisy pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie uwierzytelniane elektronicznie sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Na podstawie art. 18 wskazanej ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2247). Zgodnie z § 18 tego rozporządzenia, systemy teleinformatyczne podmiotów realizujących zadania publiczne udostępniają zasoby informacyjne co najmniej w jednym z formatów danych określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 1). Jeżeli z przepisów szczegółowych albo opublikowanych w repozytorium interoperacyjności schematów XML lub innych wzorów nie wynika inaczej, podmioty realizujące zadania publiczne umożliwiają przyjmowanie dokumentów elektronicznych służących do załatwiania spraw należących do zakresu ich działania w formatach danych określonych w załącznikach nr 2 i 3 do rozporządzenia (§ 2). W świetle powyższego zatem należy powiedzieć, że pismo do sądu może być wniesione albo w formie papierowej i wówczas musi zawierać podpis własnoręczny, albo w formie dokumentu elektronicznego i wówczas musi być podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Analogicznie należy podejść do kwestii uwierzytelnienia odpisu dokumentu, które to uwierzytelnienie musi przyjąć postać właściwą dla formy, jaką ma dokument, który jest uwierzytelniany. Oczywiste jest przy tym, że forma dokumentu wyznacza sposób, w jaki dane pismo może być wniesione do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie m.in. dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi, albowiem do skargi (wniesionej w formie papierowej) nie zostało dołączone pełnomocnictwo. Do pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 18 czerwca 2024 r. (wniesionego w formie papierowej) dołączono wydruk pełnomocnictwa z ww. adnotacją o jego podpisaniu podpisem elektronicznym. Jednak tak przesłanego pisma nie sposób uznać za dokument elektroniczny, a co za tym idzie z racji tego, że dokument ten ma postać wydruku dokumentu, Sąd pozbawiony jest możliwości weryfikacji, czy podpis elektroniczny, który miał być na tym dokumencie złożony, został złożony i czy został złożony prawidłowo. Wydruk pisma sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego przesłany do sądu nie jest dokumentem elektronicznym, bowiem skoro ma postać papierową, to nie może być uznany za sporządzony w jakimkolwiek z formatów danych przewidzianych w ww. rozporządzeniu dla dokumentów elektronicznych. Nie było zatem skuteczne złożenie w sądzie pisma w postaci wydruku dokumentu zawierającego adnotację o jego popisaniu podpisem zaufanym, bowiem dokument taki, skoro został sporządzony w formie dokumentu elektronicznego, to jedynie w takiej formie może być do sądu wniesiony. W tym stanie rzeczy nieskuteczna była również czynność polegająca na "uwierzytelnieniu" omawianego wydruku dokumentu poprzez umieszczenie na nim odcisku pieczęci "za zgodność z oryginałem" i podpisu radcy prawnego – pełnomocnika spółki. Nie można bowiem uwierzytelnić odpisu pełnomocnictwa sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego poprzez jego wydruk i dokonanie poświadczenia za zgodność z oryginałem w formie adnotacji odręcznej na tymże wydruku. W konsekwencji powyższego należało stwierdzić, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi w zakresie złożenia do akt sprawy oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa upłynął bezskutecznie, a wskazany brak nie został w zakreślonym terminie uzupełniony. To zaś prowadzi do wniosku, że skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Rozważenia wymagało przy tym, czy nieuzupełnienie braków formalnych skargi przez pełnomocnika, który złożył skargę, wywołuje skutki z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., czy też wymaga od Sądu wystosowania kolejnego wezwania, tym razem bezpośrednio do strony postępowania. Sąd przyjął, że skoro art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek odrzucenia skargi ("Sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, to Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak dołączenia dokumentu pełnomocnictwa) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu osoby upoważnionej do reprezentacji spółki pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Ponadto podzielić należy pogląd, że dwukrotne wzywanie do uzupełnienia braków formalnych skargi: najpierw pełnomocnika (do nadesłania brakującego dokumentu), a następnie strony (do osobistego podpisania skargi, a później do usunięcia braków formalnych skargi), prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług zawodowych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości z różnych przyczyn nie korzystają (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2023 r., I FZ 303/23 i powołane tam orzecznictwo – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – orzekł jak w pkt I sentencji. Natomiast w pkt II sentencji Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy.