I SA/Wr 45/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-03-09

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Fundacja w likwidacji, która nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania i której majątek jest obciążony hipoteką, może zostać przyznane prawo pomocy w całości, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Fundacji w likwidacji, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania, brak możliwości ich pozyskania w przyszłości, obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową oraz brak dochodów poza darowiznami, powinno zostać przyznane prawo pomocy w całości, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Analiza dokumentów finansowych potwierdziła tezę o braku możliwości ponoszenia kosztów przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Fundacja "A" w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Fundacja argumentowała, że nie posiada żadnych aktywów, jej nieruchomości są obciążone hipoteką, a rachunki bankowe były zajmowane przez organy podatkowe. Obecnie Fundacja otrzymuje jedynie środki na zabezpieczenie nieruchomości i koszty biurowe, a jej aktywa nie mają wartości rynkowej. Do wniosku dołączono szereg dokumentów finansowych potwierdzających trudną sytuację majątkową i dochodową Fundacji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Fundacji "A" w likwidacji we W. z dnia [---] nr [---] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2000 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w całości. Skarżąca Fundacja, działająca w dziedzinie oświaty i nauki i nieprowadząca działalności gospodarczej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że nie posiada żadnych aktywów, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów. Wskazała, że wszystkie posiadane nieruchomości są obciążone hipoteką, co uniemożliwia ich spieniężenie (na potwierdzenie powyższego przedłożono odpis księgi wieczystej). Dodatkowo organy podatkowe zajęły rachunki bankowe w latach 2001 do 2005. Obecnie posiadane konto bankowe nie wykazuje żadnych obrotów – od 2001 r. saldo rachunku wynosi 24,55 zł. Taka sytuacja finansowa i majątkowa doprowadziła w konsekwencji do podjęcia decyzji i likwidacji Fundacji w 2004 r. W wyniku procesu likwidacji cześć nieruchomości przekazano innym podmiotom, natomiast Fundacji pozostały nieruchomości, których koszt zarówno zagospodarowania, jak i wyburzenia przekraczają jej możliwości. Fundacja otrzymuje od fundatora jedynie niezbędne środki do zabezpieczenia przed dewastacją nieruchomości i na koszty biurowe. Strona podkreśliła, ze nigdy nie ponosiła kosztów osobowych – praca na jej rzecz była wykonywana nieodpłatnie. Innych dochodów strona nie posiada. Zwróciła też uwagę, że w wieloletnich sporach, w których bierze udział, jest zwalniana z kosztów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, wynika, że wstępnie na listopad 2008 r. wartość posiadanego majątku/ środków finansowych wynosiła (-) 3.927.869,58 zł, wartość środków trwałych – 212.731,36 zł, jednakże – jak zwróciła uwagę strona wnioskująca – jest to wartość księgowa starych hal, szop, wiaty, która nie ma nic wspólnego z wartością rynkową. Strona za ostatni rok obrotowy, wstępnie do listopada 2008 r., poniosła stratę w wysokości 3.382.526,61 zł. Stan konta na posiadanym rachunku bankowym wynosi 29.65 zł. Do wniosku załączono opinię bankową, wyciąg z rachunku bankowego, rachunek zysków i strat za 2007 r., zestawienie przychodów i kosztów ich uzyskania na listopad 2008 r., wykaz środków trwałych na 31 grudnia 2008 r. oraz odpis księgi wieczystej. Ponadto, na wezwanie Referendarza sądowego przedłożono rachunek zysków i strat za listopad i grudzień 2008 r. oraz za styczeń 2009 r., a także wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. Powyższe dokumenty potwierdzają oświadczenia strony, a ponadto wynika z nich, że na posiadanym przez Fundację rachunku bankowym występują zajęcia tytułów egzekucyjnych, co uniemożliwia zaciągnięcie zobowiązań kredytowych na dzień wystawienia opinii bankowej (20 lipca 2007 r.), a na posiadanej nieruchomości ustanowiona została hipoteka przymusowa celem zabezpieczenia zaległości podatkowych. Dodatkowo w piśmie Fundacja oświadczyła, że nie płaci zaliczek na podatek dochodowy ze względu na brak dochodów i składa jedynie roczne zeznanie podatkowe. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze brzmienie powyższej regulacji, stwierdzić należy, że wnioskująca Fundacja wykazała, że nie ma możliwości ponosić kosztów związanych ze swym udziałem w niniejszej sprawie. Wskazania wymaga, że nie posiada właściwie żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć, gdyż nieruchomości obciążone są hipoteką przymusową, strona nie uzyskuje żadnych dochodów poza darowiznami i wsparciem finansowym fundatora, natomiast stan konta na rachunku bankowym nie uległ zmianie przynajmniej od trzech ostatnich miesięcy. Analiza rachunków zysków i strat prowadzi do wniosku, że ponoszone koszty administracyjne dotyczące utrzymania obiektów przewyższają znacznie wartość przychodów, a różnica zwiększająca koszty roku następnego (2009) wyniosła na dzień 31.12.2008 r. – 3.383.218,04 zł. Strona skarżąca zatem nie tylko nie dysponuje żadnymi środkami na pokrycie kosztów procesu, ale również nie ma możliwości ich pozyskania w przyszłości. Wobec tego, mając na względzie powyższe uwagi, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło