I SA/Wr 450/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Zastępca Przewodniczącego Wydziału I: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu. W sprawie, postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] wskazując, że skarżąca - pomimo wezwania, które zostało jej skutecznie doręczone w trybie prawnej fikcji doręczenia - nie uiściła w terminie wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia odrzucającego skargę doręczono skarżącej osobiście w dniu 5 czerwca 2012 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi argumentując, że nie otrzymała zawiadomień z właściwego Urzędu Pocztowego [...] o nadejściu przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu, za co winę ponosi poczta. Strona podkreśliła, że w dniu [...] czerwca 2012 r. złożyła reklamację w sprawie przedmiotowej przesyłki. Skarżąca podniosła, że braki zawiadomień o nadejściu przesyłek miały miejsce również w przypadku wcześniejszych, kierowanych do niej przesyłek poleconych, o czym strona powiadamiała zarówno pracowników właściwego dla niej urzędu pocztowego, jak i administrację budynku, w którym mieszka. Ponadto skarżąca podkreśliła, że w okresie, kiedy pismo zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu pozostawało w placówce pocztowej, strona odbierała w tej placówce inne przesyłki polecone, jednak pracownicy poczty nie poinformowali jej, że taka przesyłka oczekuje na odbiór. Dalej wnioskodawczyni wskazała, że dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r., tj. w dniu w którym odebrała przesyłkę zawierającą postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2012 r. o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie, dowiedziała się o tym, że zostało do niej wysłane wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Końcowo skarżąca podkreśliła, że konieczność spłaty przez nią zobowiązań spółki z o.o. A - w której od 2006 r. nie jest już członkiem zarządu - bardzo negatywnie wpłynęła na jej życie rodzinne (jej małżeństwu grozi rozpad). Do pisma strona załączyła kserokopię pisma reklamacyjnego skierowanego do Urzędu Pocztowego przy ul. [...] [...] w [...], oryginały potwierdzeń nadania przesyłek pocztowych na adres Sądu i Poczty Polskiej S.A. [...] przy ul. [...] [...] w W. oraz kserokopię dowodu wpłaty na konto Sądu "opłaty od skargi kasacyjnej" w wysokości 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, strona wraz z pismem nadanym w dniu [...] lipca 2012 r., przedłożyła odpowiedź Poczty Polskiej na złożoną przez nią reklamację przesyłki. Skarżąca, ponawiając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, wskazała, że z uwagi na bardzo dużą ilość reklam, jaka pozostawiana jest w skrzynkach pocztowych jej i lokatorów innych mieszkań, "wyjmując reklamy można wyjąć listy, awiza itp." Strona podkreśliła, że z całą pewnością uiściłaby w terminie wymagany wpis sądowy od skargi, gdyby otrzymała stosowne zawiadomienie. Z odpowiedzi Poczty Polskiej na reklamację skarżącej wynika, że podczas postępowania wyjaśniającego ustalono, że pracownik obsługujący rejon ul. [...] [...] w [...] - z uwagi na nieobecność osób uprawnionych do odbioru przesyłki - sporządził w dniu 17 kwietnia 2012 r. zawiadomienie informujące o podjętej próbie doręczenia i o przekazaniu przesyłki do odbioru w Urzędzie Pocztowym [...] [...], które następnie umieścił w skrzynce oddawczej adresatki. Listonosz w swoich wyjaśnieniach oświadczył, że zawiadomienie powtórne doręczył w dniu 26 kwietnia 2012 r. (otrzymany druk zawiadomienia - tak jak w pierwszym przypadku - doręczył do skrzynki oddawczej adresatki). Z pisma wynika również, że przesyłkę tą - po upływie terminu odbioru - zwrócono do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 - dalej w skrócie: p.p.s.a.), strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Art. 87 p.p.s.a. wymaga, aby wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynność, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r. sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 630/96). Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Akcentuje się również, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I, str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Zakamycze 2005, s. 219). Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w cytowanym art. 87 p.p.s.a., stanowiące warunek formalny wniosku o przywrócenie terminu, gdyż wnioskująca nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności przy uznaniu braku winy nie może być wystarczającym - niczym nieudokumentowany - argument zawarty we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, że w oddawczej skrzynce pocztowej adresatki nie pozostawiono zawiadomienia (awiza) z właściwego Urzędu Pocztowego [...] [...] o nadejściu przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. Powyższemu twierdzeniu skarżącej przeczy wyjaśnienie złożone przez pracownika w/w Urzędu Pocztowego obsługującego rejon przy ul. [...] [...] w [...], zgodnie z którym - z uwagi na nieobecność osób uprawnionych do odbioru przesyłki - sporządził on w dniu 17 kwietnia 2012 r. (a następnie po raz kolejny w dniu 26 kwietnia 2012 r.) zawiadomienia informujące o podjętej próbie doręczenia i o przekazaniu przesyłki do odbioru w Urzędzie Pocztowym [...] [...], które następnie umieścił w skrzynce oddawczej adresatki. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma pod adresem wskazanym przez stronę, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Z kolei w myśl § 2 powołanego przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń (...). Stosownie zaś do § 3 w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z wyjaśnień listonosza oraz ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji związanej z doręczeniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nr [...] - k. [...]) wynika, że przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie - wobec niezastania adresatki pod adresem podanym w skardze - była dwukrotnie awizowana w dniach 17 kwietnia 2012 r. i 25 kwietnia 2012 r. oraz oczekiwała na odbiór w Urzędzie Pocztowym [...] [...], jednakże nie została podjęta w terminie. Data stempla pocztowego wskazuje, że przedmiotowa przesyłka została zwrotnie wyekspediowana do nadawcy (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) w dniu 4 maja 2012 r. Z powyższych dokumentów wynika zatem, że pracownik poczty podjął wszelkie niezbędne czynności mające na celu skuteczne doręczenie przesyłki, dokonując jednocześnie niezbędnych zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru kwestionowanej przesyłki, jednakże do doręczenia przesyłki nie doszło z uwagi na niepodjęcie jej przez adresatkę z placówki pocztowej. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, wynikających z adnotacji na zwróconej przesyłce pocztowej oraz oświadczenia złożonego przez pracownika Urzędu Pocztowego [...] [...], za niewiarygodne uznać trzeba twierdzenia skarżącej o braku w jej skrzynce zawiadomień o pozostawieniu przez listonosza w w/w placówce pocztowej przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Podobnie, jako niewiarygodne oceniono spekulacje strony, która sugeruje, że takie zawiadomienia - z uwagi na znaczną ilość reklam umieszczanych w skrzynkach - można było wyjąć. Strona bowiem nie wyjaśniła, kto i w jakich okolicznościach miał dostęp do jej skrzynki pocztowej i jaki wpływ na ewentualną utratę awiza mógł mieć fakt dostarczania równocześnie innych przesyłek, w tym ulotek reklamowych. W ocenie Sądu, bez znaczenia jest również przedstawiona przez skarżącą okoliczność, że odbierała ona w Urzędzie Pocztowym [...] [...] - w tym samym czasie, w którym kwestionowana przesyłka zalegała w placówce - inne kierowane do niej przesyłki polecone, gdyż pracownicy poczty nie mieli - nie pytani - obowiązku informowania skarżącej o wszystkich adresowanych do niej przesyłkach, które w tym okresie oczekiwały na odbiór. Mając na względzie przedstawione powyżej wywody, Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie przedstawiła okoliczności uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu. Wobec tego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.