I SA/Wr 456/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. z siedzibą we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1. Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...].02.2019 r. numer [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].12.2018 r. numer [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. 2. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. we W. jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych numer [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług zadrugi i trzeci kwartał 2017r., podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01-06/2017 r. i podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. wraz z odsetkami stałymi za 12/2017 r. Pismem z dnia 22.11.2018 r. Naczelnik wezwał p. E. K.– Prezesa Zarządu Spółki do złożenia wyjaśnień odnośnie składników majątkowych spółki mogących być przedmiotem egzekucji. W odpowiedzi, pismem z dnia 04.12.2018 r. Prezes Spółki p. E. K. poinformowała, że podpisano porozumienie o wznowieniu umowy najmu siedziby spółki przy ul. P. we W., wskazując jednocześnie adres do doręczeń w W. Wskazano, że oprócz zajętego przez organ egzekucyjny rachunku bankowego, nie posiada innych składników majątku. Następnie wniesiono o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż klienci spółki uzależniają podpisanie umów od braku zobowiązań egzekwowanych przez Urząd. 3. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 31.12.2018 r. organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) wskazując, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku. 4. W zażaleniu z dnia 30.01.2019 r. wniesionym na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania sprawy. Zarzucił organowi egzekucyjnemu "obrazę art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., gdyż wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczył należności tut. Urzędu Skarbowego, który jest jednocześnie wierzycielem" nie uwzględnił osiąganych przez małżonków dochodów, podniósł również, że dotychczas stosowane środki egzekucyjne nie doprowadziły do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponownie wskazano na utratę zleceń klientów oraz na możliwość podjęcia przez urząd decyzji co do dalszej egzekucji. 5. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. zaskarżonym w sprawie postanowieniem z dnia [...].02.2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołał się m.in. na treść przepisu art. 56 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że przepis ten obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego tylko w przypadku spełnienia warunków wymienionych w tym przepisie, a przesłanki zawieszenia tam określone stanowią katalog zamknięty. Podkreślono, że z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego może wystąpić wyłącznie wierzyciel – nie przewidziano w nim aby możliwe było zawieszenie tego postępowania na wniosek zobowiązanego. Organ wskazał, że nie jest możliwe pozytywne załatwienie sprawy. W sprawie dotyczącej zawieszenie postępowania egzekucyjnego badać można wyłącznie to, czy zaistniała do tego przesłanka określona w przepisach prawa. Podane przez spółkę okoliczności polegające na utracie zleceń klientów nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia tego postępowania. Zaakcentowano również, że skoro w niniejszej sprawie wierzyciel nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania i nie złożył wniosku w tej sprawie, to organ egzekucyjny nie może oceniać zasadności takiej postawy, nawet jeśli wierzyciel pełni jednocześnie rolę organu egzekucyjnego. Z zażalenia wynika natomiast, że spółka domaga się działania wierzyciela, tj. złożenia wniosku w przedmiocie zawieszenia. Dalej organ zażaleniowy podniósł, że podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego był obowiązek uiszczenia należności wynikający z deklaracji składanych przez spółkę. Skoro obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wymagalny, to zasadnie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte. Wskazano, że nie przestała istnieć podstawa egzekwowanego obowiązku, w obrocie prawnym nie istnieje decyzja uchylająca skutki prowadzenia postępowania egzekucyjnego i umarzająca egzekwowany obowiązek, nie wydano również decyzji o rozłożeniu na raty należności pieniężnych. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze wywiedzionej od powyższego postanowienia, Skarżący zaskarżył je w całości i podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty, w szczególności zarzucił obrazę art. 56 § 1 i 3 u.p.e.a., gdyż organ egzekucyjny w tym wypadku jest wierzycielem i nie wyda decyzji pozytywnej dla Skarżącego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wniósł o udzielenie pomocy "de minimis" i nie ma potrzeby prowadzenia postępowania egzekucyjnego z zajętego rachunku bankowego. Podkreślono, że spółka nie unika zobowiązań podatkowych, a jedynie z uwagi na przejściowe trudności finansowe zwrócono się o pomoc publiczną jak wyżej. Podano, że w chwili obecnej spółce przywrócono numer NIP i może ona zawierać umowy z innymi firmami. 2.2. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do nowych okoliczności podanych w skardze, dotyczących wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy "de minimis" i fakt przywrócenie spółce numeru NIP, organ wskazał, że podnoszenie tych okoliczności na etapie skargi nie może mieć wpływu na ocenę wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto zdaniem organu wystąpienie z wnioskiem o pomoc publiczną oraz możliwość zawierania umów z kontrahentami nie stanowią przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem przepisu art. 57a, nie mającego zastosowania w sprawie. 3.3. Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, którego zasadność Skarżący kwestionował, zarzucając naruszenie art. 56 § 1 i 3 u.p.e.a. i wskazując na utratę klientów na skutek prowadzenia egzekucji, a w skardze – również na okoliczność wystąpienia z wnioskiem o pomoc de minimis i przywrócenie numeru NIP, co umożliwiło zawieranie umów z klientami. W ocenie organu postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i postanowienie utrzymujące je w mocy były prawidłowe z uwagi na brak wystąpienia przesłanek zawieszenia. 3.4. Istota zawieszenia postępowania egzekucyjnego przejawia się w konieczności wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią przywołanego wyżej przepisu u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Jak stanowi przepis art. 56 § 3 u.p.e.a., w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydaje postanowienie. Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać postępowania egzekucyjnego. 3.5. W kontekście poczynionych powyżej rozważań i powołanych przepisów u.p.e.a., Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna. Rację należy przyznać organowi, że katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest katalogiem zamkniętym, a zatem nie ma możliwości prawnej zawieszenia tego postępowania z innych przyczyn niż wskazane w zacytowanym wyżej przepisie art. 56 u.p.e.a., a w sytuacji, w której wystąpi któraś z przesłanek określonych w tym przepisie, organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Biorąc to pod uwagę, Sąd stwierdza, iż organy wykazały, że w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności przewidzianych w przepisie art. 56 u.p.e.a. Żadnej z tych konkretnych okoliczności nie podnosił zresztą również Skarżący. Jak wskazał organ egzekucyjny, egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o deklarację złożoną przez Skarżącego, przy czym obowiązek nie został uregulowany i podlega egzekucji. Zasadnie stwierdzono (czego nie kwestionuje Skarżący), że obowiązek podlegający egzekucji istnieje, jest wymagalny i nie uległ wstrzymaniu wykonania, odroczeniu terminu wykonania czy rozłożeniu na raty. Przywołana w skardze nowa okoliczność dotycząca złożenia przez Skarżącego wniosku o udzielenie pomocy de minimis, niezależnie od tego, że – jak słusznie podnosi organ – podnoszenie jej na tym etapie nie może wpłynąć na ocenę wydanego rozstrzygnięcia, sama w sobie i tak nie stanowi przesłanki do zawieszenia postepowania egzekucyjnego. Przesłanka taka wystąpi natomiast, jeśli na skutek tego wniosku dojdzie do odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia należności na raty. Z kolei okoliczności podane we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (utrata klientów na skutek prowadzonej egzekucji) nie mieszczą się w zamkniętym katalogu przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. Ponadto sam fakt, że – jak wskazywał we wniosku Skarżący - zgłoszenie żądania zawieszenia leży w gestii wierzyciela (zgodnie z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), w sytuacji, gdy żądanie takie nie zostało przez wierzyciela przedstawione, w żadnym razie nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Rację należy również przyznać organowi, że sytuacja, w której organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, jest prawnie dopuszczalna. Niezależnie od tego, ogólnie rzecz ujmując, nie można czynić zarzutu wierzycielowi, że nie podejmuje czynności, które może, lecz nie jest zobowiązany podjąć. Jak już wyżej wskazano, w braku zgłoszenia żądania zawieszenia przez wierzyciela, organ egzekucyjny (nawet jeśli łączy w sobie te dwa przymioty), nie ma podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności sprawy wskazują, że istotnie nie zaszła żadna z przesłanek zawieszenia tego postępowania wskazanych w przepisie art. 56 u.p.e.a. Stąd też zarzuty Skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. 3.6. Nadto godzi się zaznaczyć, iż organ egzekucyjny przeprowadził wyczerpująco postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dokładnie rozważył, czy wskazane przez Skarżącego okoliczności mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., a następnie prawidłowo ów przepis zastosował. 3.7. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a w konsekwencji skargę oddalił w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.