I SA/Wr 459/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2013 r. postanawia odrzucić wniosek. Postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw skarżącej spółki od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2013 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, złożony w dniu 23 kwietnia 2013 r. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, doręczone pełnomocnikowi procesowemu strony w dniu 16 kwietnia 2013 r. Sprzeciw został odrzucony z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 5 lipca 2013 r. Strona nadała natomiast zaadresowaną do Sądu przesyłkę w dniu 8 lipca 2013 r. Postanowienie Sądu o odrzuceniu sprzeciwu zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 23 września 2013 r. (k. 79 akt sądowoadministracyjnych). W dniu 25 września 2013 r. (data stempla na przesyłce pocztowej) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy procesowej, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast wedle art. 89 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 tej samej ustawy). W niniejszej sprawie niespornym jest, że strona nie zachowała terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza z dnia 5 czerwca 2013 r. Przystępując do oceny zasadności wniosku należy wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi terminie. W przedmiotowej sprawie moment powzięcia wiadomości o powstałym uchybieniu należy odnieść do daty otrzymania postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu, tj. do dnia 23 września 2013r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowoadministracyjnych. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 25 września 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Zatem strona dochowała siedmiodniowego terminu na złożenie przedmiotowego wniosku. W drugiej kolejności badaniu podlegała dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego, o której mowa w art. 88 w zw. z art. 86 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych dla wnioskującej strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego został sformułowany w ramach postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania powoduje, że strona skarżąca nie jest wzywana do ich uiszczenia do czasu prawomocnego rozpoznania jej wniosku, natomiast jego złożenie w terminie do uiszczenia jakiejkolwiek opłaty sądowe (stosownie do art. 211 ustawy procesowej - jednej z kategorii kosztów sądowych), powoduje, że bieg tego terminu zostaje przerwany. W sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został złożony przez skarżącą spółkę w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w ostatnim dniu terminu na uzupełnienie tego braku fiskalnego skargi. Tym samym strona doprowadziła do przerwania terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Termin ten nie zaczął biec od nowa na skutek odrzucenia sprzeciwu postanowieniem Sądu z dnia 9 września 2013 r. Do rozpoczęcia biegu terminu uiszczenia tej opłaty sądowej może w sprawie dojść dopiero poprzez ponowne wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty. Do tego w sprawie jednak nie doszło. Dlatego uchybienie terminu do złożenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania oraz jego przywrócenie nie może wywrzeć ujemnego skutku dla strony w zakresie postępowania sądowego. Skutek taki w ramach pozycji procesowej strony może mieć miejsce dopiero w przypadku ponownego otwarcia wobec doręczenia stronie stosownego wezwania terminu na dokonanie czynności procesowej, którego uchybienie wywołuje negatywne konsekwencje dla losu środków prawnych wywiedzionych przez stronę w celu ochrony jej interesu prawnego. Do otwarcia terminu na uiszczenie wpisu sądowego od skargi nie doszło, gdyż do strony nie zostało skierowane ponowne wezwanie w tej kwestii. Dlatego strona skarżąca ma możliwości skutecznego złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy i realizacji swojego prawa do ubiegania się o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych. Taki tryb czynności procesowych zasługuje na aprobatę również z punktu widzenia ekonomiki postępowania sądowoadministracyjnego. Złożenie nowego wniosku o przyznanie prawa pomocy szybciej doprowadzi do oceny spełnienia przez stronę przesłanek jego przyznania, niż w sytuacji rozpoznania w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Rozpoznanie tego wniosku, bez względu na jego wynik, powodowałoby bowiem, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy toczyłoby się, w rezultacie powrotu do pierwotnego lub złożenia ponownego wniosku w tym zakresie, od nowa. Z tych powodów wniosek skarżącej spółki o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu Sąd, działając na podstawie art. 88 w zw. z art. 86 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocenił jako niedopuszczalny i odrzucił, o czym orzekł w sentencji postanowienia.