I SA/Wr 461/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży paliwowej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., Spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 72.117,31 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), które zostało doręczone na adres Kancelarii pełnomocnika 11 marca 2014 r., strona wniosła trzykrotnie o przedłużenie terminu do wykonania nałożonego na nią obowiązku. Drugi z kolei wniosek uzasadniała brakiem odpowiedzi ze strony Dyrektora Izby Celnej, do którego zwróciła się o przedstawienie zbiorczej informacji dotyczącej prowadzonych egzekucji. Informacja ta, jak wyjaśniała, ma istotne znaczenie dla oceny sytuacji finansowej spółki. Wraz z trzecim wnioskiem o przedłużenie terminu, datowanym na 22 kwietnia 2014 r., pełnomocnik spółki przedłożył zestawienie należności egzekwowanych przez Dyrektora Izby Celnej we W., zaś wniosek dotyczył przedłużenia terminu do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat za listopad i grudzień 2013 r. oraz za styczeń 2014 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że powyższa regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale wręcz formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne, leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Co za tym idzie, rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego i majątkowego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. W takich okolicznościach strona została wezwana do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat za listopad i grudzień 2013 r. oraz za styczeń 2014 r., wydruków historii posiadanych rachunków bankowych za powyższe miesiące, kopii deklaracji VAT-7 za te same okresy, dokumentów potwierdzających zajęcia egzekucyjne, a także innych dokumentów, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zauważyć należy, że wymieniona wyżej dokumentacja, w tym dokumenty związane z zajęciami egzekucyjnymi, zwykle pozostaje w dyspozycji firmy, w związku z czym przedłożenie jej nawet w terminie 7 dni nie powinno stwarzać trudności. Dodatkowo zauważyć trzeba, że w niniejszej sprawie spółka już raz wnosiła o przyznanie prawa pomocy i była wzywana o podobne dokumenty. Na obecnym etapie postępowania, po powtórnym wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, powinna zatem spodziewać się nałożenia na nią takiego samego obowiązku i być odpowiednio przygotowana. Natomiast jeśli chodzi o wnioski o przedłużenie terminu do przedłożenia ww. dokumentów, to o ile pierwszy z nich był zasadny, gdyż strona wskazywała na trudności w zebraniu kompletu dokumentów w ciągu 7 dni, to już pozostałe dwa wnioski należało uznać za nieuzasadnione ze względu na znaczny upływa czasu, w którym strona z pewnością miała szansę przygotowania żądanych dokumentów. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy, po upływie niemal dwóch miesięcy od daty doręczenia wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, nie dysponował dokumentacją, która pozwoliłaby na ocenę możliwości płatniczych skarżącej spółki. Zestawienie egzekwowanych należności podatkowych nie zawiera bowiem wymiernych i wyczerpujących informacji co do jej sytuacji finansowej i zdolności w partycypowaniu w kosztach sądowych. Wobec tego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.