I SA/Wr 462/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-08-18

Skład orzekający: Henryka Łysikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony na etapie skargi kasacyjnej, może skutkować zmianą prawomocnego postanowienia sądu odmawiającego przyznania tego prawa, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być uwzględniony jedynie w przypadku wykazania istotnej zmiany okoliczności sprawy w stosunku do tych, które były przedmiotem oceny w prawomocnym orzeczeniu. W sytuacji, gdy argumentacja wnioskodawcy jest powtórzeniem wcześniejszych twierdzeń lub nie znajduje potwierdzenia w przedstawionych dokumentach finansowych, a spółka nadal wykazuje rentowność działalności, wniosek taki podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odrzucającego jej skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Wraz ze skargą kasacyjną spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na nowe okoliczności dotyczące swojej sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał ten wniosek jako ponowny wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ponownie odmówić zmiany postanowienia z dnia 7 lipca 2014 r. odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Wydziału I - Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: ponownie odmówić zmiany postanowienia z dnia 7 lipca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 462/13), odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej spółce (reprezentowanej przez pełnomocnika procesowego) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca spółka nie wykazała istnienia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wskazał w tym zakresie, że skarżąca spółka co miesiąc osiąga wysokie przychody i jednocześnie odnotowuje znaczny zysk, w wysokości ok. 200.000 zł. Na wartości te, jak wynika z dokumentacji finansowej, nie miał wpływu spadek kwot sprzedanych towarów i usług w pierwszych miesiącach 2014 r. Co się zaś tyczy prowadzonej egzekucji przez organy podatkowe (w wysokości ponad 5.000.000 zł) stwierdził, że nie wiadomo, jakie środki egzekucyjne zostały zastosowane. Skarżąca spółka wskazała jedynie na zajęcie towaru o wartości powyżej 300.000 zł, które miało miejsce w 2011 r. Nie miało to jednak istotnego wpływu na funkcjonowanie spółki, na co wskazują przedstawionego wyniki finansowe. Z kolei z przedłożonego pisma Dyrektora Izby Celnej wynika, że przy zajęciu rachunku bankowego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych, a – mimo braku składników majątkowych – egzekucja wobec spółki jest częściowo skuteczna. Na wymienione postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie. Do zażalenia załączyła kopie zeznań podatkowych CIT-8 za rok 2012 i 2013. Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. (sygn. akt I GZ 327/14) Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie spółki oddalił. Po ponownym wezwaniu skarżącej spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożyła ona kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, jak uprzednio. W jego uzasadnieniu – ponad już podane okoliczności - wskazała, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. zostały wydane wobec niej decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych na łączną kwotę około 6 milionów złotych, które zostały opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności oraz, że w 2013 r. osiągnęła zysk w kwocie 444.147,38 zł. Do wniosku załączyła kserokopię (niepełną) decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec oraz za miesiące od maja do grudnia 2010 r. w kwotach podanych w tej decyzji, kserokopie (niepełne) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom z dnia [...] marca 2014 r. w zakresie podatku od towarów i usług (za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do kwietnia 2011 r.) oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 7 lipca 2014 r. odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy i jednocześnie odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zmiany ww. postanowienia, wydane na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.), Sąd stwierdził, że kolejno złożony wniosek w większości nawiązuje do okoliczności, które były poddawane analizie sądów orzekających w sprawie, które uznały, że nie zostały spełnione przesłanki, uzasadniające pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Wskazał również, że wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 mln zł dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, zostały przedstawione w formie kopii, niepełne i dotyczą innej decyzji niż ta zaskarżona w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazał, że z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby decyzja była ostateczna. W dalszej kolejności wskazał, że spółka zakończyła z zyskiem na poziomie 444.147,38 zł rok 2013. Powyższa okoliczność, jak również to, że w pierwszych miesiącach 2014 r. spółka odnotowała znaczne zyski nie uzasadnia, zdaniem sądu, twierdzeń spółki na etapie drugiego wniosku z zakresu prawa pomocy by uznać, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego na dzień złożenia drugiego wniosku. Wydane na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienie skarżąca spółka zaskarżyła w drodze zażalenia, wniesionego w dniu 6 marca 2015 r. Z kolei w dniu [...] marca 2015 r. skarżąca spółka wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu odrzucającego skargę, załączając do niej kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym powołała tożsame, jak uprzednio, okoliczności oraz dodała, że w 2014 r. nie osiągnęła żadnego zysku, przez ostatnie pół roku de facto nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiągała żadnych przychodów. Nadto skarbowe organy egzekucyjne umarzają prowadzone przeciwko spółce postepowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt I GZ 274/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd drugiej instancji stwierdził, że wydanie wobec skarżącej kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności, nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto, spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia odpisu zeznania podatkowego spółki CIT-8 za 2014 rok, sprawozdania finansowego za ten rok i dokumentów potwierdzających umorzenie prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych. Na wezwanie, po przedłużeniu terminu na przedłożenie ww. dokumentów do [...] sierpnia 2015 r., pełnomocnik przedłożył bilans oraz rachunek zysków i strat za: 2014 r. oraz za marzec, kwiecień, maj 2015 r. a także kopie deklaracji VAT-7 za marzec, kwiecień i maj 2015 r. i deklaracji CIT-8 za 2014 r. (częściowo nieczytelna). Wpis od skargi kasacyjnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 lipca 2015 r., został wyznaczony na kwotę 750 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że złożony wraz ze skargą kasacyjną kolejny wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie, który był przedmiotem rozpoznania Sądu, należało potraktować jako ponowny wniosek skarżącej spółki o zmianę w trybie art. 165 p.p.s.a. prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 7 lipca 2014 r. W myśl art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przyjmuje się, że zmiana prawomocnego orzeczenia w trybie art. 165 p.p.s.a. musi wiązać się z istotną zmianą okoliczności sprawy w stosunku do tych, które były przedmiotem oceny w tym orzeczeniu. Zdaniem Sądu, treść uzasadnienia przyjętego do rozpoznania wniosku nie wskazuje na taką sytuację finansową spółki, która uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 7 lipca 2014 r. o odmowie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po pierwsze, zawarta we wniosku argumentacja jest powtórzeniem treści rozpoznanych już wniosków. Zarówno bowiem fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego na kwotę ok. 5 milionów złotych oraz argument co do zajęcia towaru na kwotę ponad 300 tysięcy złotych, skarżąca podnosiła już wcześniej, zaś przyczyny dla których okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do przyznania spółce wnioskowanego prawa, zostały wyjaśnione w postanowieniu Sądu z dnia 7 lipca 2014 r. Co się zaś tyczy zawartej w ocenianym wniosku okoliczności jaką jest wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 milionów złotych, dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, podnieść trzeba, że przedstawione do akt sprawy kserokopie (niepełne) dwóch postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczą innej decyzji aniżeli przedstawiona wraz z nimi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Ponadto, z akt sprawy nie wynika aby decyzja ta była ostateczna. Powtórzyć też należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 19 maja 2015 r.), że wydanie wobec skarżącej kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności, nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie. Niezależnie od powyższego należy również podnieść, że - jak wynika z treści ocenianego już wcześniej oświadczenia o majątku i dochodach, powtórzonego w obecnie rozpoznawanym wniosku - rok 2013 spółka zakończyła z zyskiem na poziomie 444.147,38 zł. W odniesieniu zaś do niepodniesionych wcześniej okoliczności a wskazanych w obecnie rozpoznawanym wniosku (złożonego w dniu [...] marca 2015 r.), mianowicie, że spółka w 2014 r. nie osiągnęła żadnego zysku, przez ostatnie pół roku de facto nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiągała żadnych przychodów, a skarbowe organy egzekucyjne umarzają prowadzone przeciwko spółce postępowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji, stwierdzić należy, że argumentacja ta nie została potwierdzona przez stronę. Z przedłożonych do sprawy dokumentów wynika bowiem, że dochód spółki za 2014 rok wyniósł 31.325 zł przy przychodzie wynoszącym 627.894 zł, wedle natomiast rachunku zysków i strat porównawczego za okres od stycznia do maja 2015 r. spółka uzyskała przychód netto ze sprzedaży 127.500 zł i osiągnęła zysk netto wynoszący 42.763,27 zł. Wartość aktywów i pasywów spółki na koniec 2014 r. wynosiła 3.440.031,66 zł a na koniec maja 2015 r. wartości te wynosiły 3.578.914,17 zł. Z kolei, w deklaracjach VAT-7 za marzec, kwiecień i maj 2015 r., spółka nie wykazała wartości dostawy towarów i świadczenia usług, lecz wartości dostawy towarów oraz świadczenia usług, dla których podatnikiem jest nabywca w kwotach odpowiednio: 25.500 zł, 25.500 zł, 15.500 zł. Spółka nie przedłożyła natomiast pomimo wezwania, dokumentów dotyczących umarzania wobec niej postępowań egzekucyjnych z powodu ich bezskuteczności. Mając na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne sprawy, Sąd stwierdza, że niebędąca przedmiotem wcześniejszej oceny Sądu argumentacja spółki, w szczególności brak zysku za 2014 rok, czy też nie osiąganie przychodów w 2015 r., a także umarzanie - jako bezskutecznych – postępowań egzekucyjnych, niewątpliwie nie została przez spółkę potwierdzona. W konsekwencji uznać należało, że skarżąca nie wskazała na nowe i mające wpływ na jej sytuację majątkowo-finansową okoliczności, które świadczą o niemożności uiszczenia kosztów sądowych. Tym samym, złożone na etapie skargi kasacyjnej żądanie strony, potraktowane jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 7 lipca 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (obejmujących także przyszłe koszty na przykład z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej), okazało się nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło