I SA/Wr 462/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu strony skarżącej od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r., I SA/Wr 462/16, o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 27 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia: I. uchylić zarządzenie referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r.; II. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w rubryce nr 13 formularza wniosku, podano dane pełnomocnika - radcy prawnego, zamiast danych osoby fizycznej uprawnionej do działania w imieniu skarżącego stowarzyszenia wraz z podaniem jej funkcji. W sprzeciwie argumentowano, że pełnomocnik jest uprawniony do podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy w imieniu stowarzyszenia. Na zarządzenie z dnia 19 grudnia 2016 r. - omyłkowo - wezwano stronę do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podpisanie go przez osobę uprawnioną do reprezentacji strony skarżącej zgodnie ze sposobem reprezentacji wykazanym w regulaminie stowarzyszenia lub złożenie prawidłowo podpisanego formularza przez tenże podmiot. Strona przedłożyła kolejny urzędowy formularz adekwatny do treści zarządzenia (tj. podpisany przez przedstawiciela stowarzyszenia uprawnionego do działania w jego imieniu). Nadto w rubryce nr 13, zamiast danych radcy prawnego, podano prawidłowo imię i nazwisko przedstawiciela. Nie podano natomiast jego adresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Pełnomocnik procesowy umocowany do działania w imieniu strony przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jest uprawniony do działania w sprawie w pełnym zakresie, w tym do podpisywania wniosków i formularzy dotyczących prawa pomocy. W sprawie, formularze złożone przez pełnomocnika stowarzyszenia, a następnie przez przedstawiciela stowarzyszenia, zostały jednak wypełnione nieprawidłowo. Zgodnie z urzędowym formularzem PPPr wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeznaczonego dla podmiotów niebędących osobami fizycznymi, w rubryce nr 13 formularza należy wpisać: "Dane osoby (osób) wnoszącej (wnoszących) - uprawnionej (uprawnionych) do reprezentowania osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej bądź organizacji mających zdolność sądową (imię i nazwisko oraz adres zamieszkania ze wskazaniem kodu pocztowego, miejscowości, ulicy, numeru domu i lokalu) wraz z informacją o pełnionej funkcji". Rubryka dotyczy osoby prowadzącej sprawy jednostki organizacyjnej, a nie pełnomocnika procesowego. Ratio legis tego wymogu polega na możliwości pociągnięcia osoby prowadzącej sprawy jednostki organizacyjnej, do odpowiedzialności karnej, za przedstawienie Sądowi nieprawdziwych danych. Wynika to z opisu rubryk nr 11 i 12 (przytaczanie ich jest w tym miejscu zbędne). Pełnomocnik procesowy (w niniejszej sprawie radca prawny) do takiej odpowiedzialności nie może być pociągnięty. Jest on bowiem pośrednikiem przekazującym informacje, podane przez swojego mocodawcę. W niniejszej sprawie, osobą reprezentującą jednostkę organizacyjną jest przedstawiciel stowarzyszenia (zaświadczenie starostwa k. 15 akt sądowych). To jego imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz funkcja, powinny być podane w rubryce nr 13. Złożone przez stronę formularze, w rubryce 13 nie zawierały tych danych. Co do zasady, zarządzenie o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania z powodu braku danych przedstawiciela, należałoby uznać za prawidłowe. W ocenie Sądu, należy mieć jednak na uwadze, że w zaświadczeniu starosty złożonym do akt, znajdują się wszystkie dane, które strona winna podać w rubryce nr 13 formularza. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, charakter braku formalnego nie powinien zmykać drogi do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak formalny nie dotyczy bowiem danych odnoszących się do sytuacji materialnej strony i, w ocenie Sądu, nie uniemożliwia ewentualnego pociągnięcia przedstawiciela stowarzyszenia odpowiedzialności karnej. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, zarządzenie referendarza o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania należało uchylić. Oceniając merytorycznie wniosek strony Sąd doszedł do przekonania, że skarżące stowarzyszenie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że stowarzyszenie liczy sześć osób (uchwała z 2016 r. k. 60 akt sądowych), prowadzi działalność m.in. na rzecz dzieci i młodzieży na nieruchomości udostępnionej stowarzyszeniu nieodpłatnie (skarga strony k. 3-4 akt sądowych), konieczne środki pochodzą ze składek i wystarczają wyłącznie na koszty administracyjne, nie zatrudnia pracowników, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków finansowych (oświadczenie na formularzu k. 52 verte akt sądowych oraz dokumenty dotyczące stowarzyszenia k. 54-59 akt sądowych). Z uwagi na brak środków na uiszczenie kosztów sądowych oraz brak źródeł ich uzyskiwania poza składkami, stronie należało więc przyznać prawo pomocy zgodnie z wnioskiem. W ocenie Sądu, nie można wymagać od niewielkiego stowarzyszenia prowadzącego działalność społeczną, aby zwracało się do swoich członków o finansowanie nie tylko działalności społecznej, ale także ewentualnych postępowań sądowych - w sytuacji kiedy poszczególnej dopłaty przypadającej na członka nie można uznać za symboliczną (w sprawie, wpis od skargi kasacyjnej wynosi 750 zł). Konsekwencją odmiennego poglądu byłaby konieczność badania przez Sąd sytuacji finansowej poszczególnych członków stowarzyszenia. Zgodnie z przepisami, to nie ich sytuacja ma jednak przesądzać o przyznaniu prawa pomocy, lecz organizacji, do której należą. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.) i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I i pkt II sentencji postanowienia.