I SA/Wr 463/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odsetek za zwłokę za zaległości z tytułu płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie posiada majątku. Działalność gospodarczą prowadzi jako ajent i w 2012 r. odnotował straty, a w 2011 r. uzyskał dochód w wysokości 4.000 zł. Jest to jego jedyne źródło utrzymania. Obecnie spłaca zaległe składki wobec ZUS w łącznej wysokości 279.104 zł, które ściągane są w postępowaniu egzekucyjnym. Ze względu na brak środków finansowych wniósł o rozłożenie powyższego zobowiązania na raty. Dalej skarżący wskazał, iż jego żona od dłuższego czasu jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Na jego utrzymaniu pozostaje ponadto dwoje dzieci (ur. w 1994 i 2006 r.). Zaznaczył, że syn jest niedowidzący i wymaga stałej opieki lekarskiej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika ponadto, że wnioskodawca posiada mieszkanie (60 m2). Poza tym nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem, w tym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o statusie bezrobotnej żony skarżącego od 2 kwietnia 2012 r. i wydruki z księgi podatkowej za styczeń i luty 2012 r. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), nadesłane zostały: zeznanie podatkowe skarżącego za 2011 r., wydruk z księgi podatkowej z wykazanym przychodem i stratą za pierwszy kwartał 2012 r., kopia umowy kredytu na zakup samochodu, kopia umowy leasingu samochodu, wydruki z rachunków bankowych i karty kredytowej, zaświadczenie o stanie zdrowia syna, kopia decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w 2011 r. wnioskodawca uzyskał z działalności gospodarczej przychód w wysokości 1.013.340,61 zł i dochód 34.226,29 zł. W pierwszym kwartale 2012 r. przychód ten wyniósł 336.326,71 zł, a strata 17.978,44 zł. Na karcie kredytowej z limitem 20.000 zł stan zadłużenia wynosił na dzień 14 maja 2012 r. 13.605,15 zł. Na rachunkach bankowych w zasadzie brak jest środków i nie odnotowano jakichkolwiek operacji. Skarżący od 2007 r. spłaca ze środków z firmy kredyt na samochód Mitsubishi Outlander, rocznik 2007, którego wartość wynosiła na dzień zakupu 143.680 zł, a także raty leasingowe na samochód Citroen Berlingo, rocznik 2008. Miesięczne wydatki jego rodziny wynoszą łącznie 1.270-1.350 zł, przy czym w zestawieniu tych wydatków nie ujęto kosztów wyżywienia. Jako źródło finansowania wydatków wnioskodawca wskazał bieżące wpływy do kasy prowadzonej firmy, zasiłek rodzinny dla dzieci w kwocie 189 zł, pomoc jego matki w kwocie 200 zł miesięcznie i w tej samej wysokości od szwagra. Dodatkowo skarżący podał, że rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Obecnie stan zadłużenia wobec ZUS wynosi około 10.000 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 1.344 zł i jest to zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym winien stanowić punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wydatków związanych ze swym udziałem w niniejszej sprawie. Przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi bardzo wysokie przychody. W istocie, jednocześnie odnotowany został niski dochód za 2011 r. i strata w roku bieżącym. Jednakże jest to efekt wyłącznie ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów, na które duży wpływ ma sam przedsiębiorca. Świadczy to też o tym, że dysponuje on środkami na ponoszenie tych kosztów, w tym na raty leasingowe za jeden z posiadanych samochodów. Poza tym, wielkości takie jak koszty podatkowe, dochód, strata są przede wszystkim wykazywane na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Potwierdza to fakt, iż mimo braku dochodu z działalności, skarżący jest w stanie utrzymać 4-osobową rodzinę i spłacać kredyt na samochód (z którego tylko część odsetkowa może stanowić koszt podatkowy). Z danych przedstawionych przez wnioskodawcę nie wynika bowiem, aby zalegał z jakimikolwiek bieżącymi płatnościami, poza zadłużeniem wobec ZUS. Dla oceny zdolności płatniczych bez znaczenia pozostaje fakt uzyskiwania zasiłku rodzinnego i pomocy od rodziny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Skoro skarżący, zgodnie z zapisami w księdze podatkowej, nie wykazał żadnego dochodu, stało się to przesłanką do przyznania powyższych zasiłków. Mając jednak na względzie przedstawione wyżej uwagi, okoliczność ta nie może świadczyć o ubóstwie rodziny wnioskodawcy. Również pomoc rodziny w wysokości 400 zł wobec wydatków skarżącego i jego 4-osobowej rodziny pozostają bez znaczenia. Jak zdeklarował wnioskodawca, miesięczne wydatki wynoszą do 1.350 zł. Kwota ta jednak nie obejmuje kwot wydatkowanych na wyżywienie ani raty kredytu na samochód, który wprawdzie został nabyty na firmę, jednak pokrywany jest z tych samych środków, co bieżące opłaty gospodarstwa domowego. Co do zadłużenia wobec ZUS, to z informacji udzielonych przez skarżącego wynika, że zobowiązanie to jest ściągane przez organ egzekucyjny w drodze zajęcia rachunku bankowego. Fakt ten rzutuje wprawdzie na sytuację majątkową, jednak nie ogranicza możliwości płatniczych wnioskodawcy, o czym świadczą wskazane wyżej uwagi odnoszące się do ponoszonych wydatków. Dodać wypada odnośnie sytuacji majątkowej, iż wnioskodawca posiada dwa samochody o znacznej wartości, czego nie podał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że nie dysponuje przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Wprawdzie są to samochody będące środkami trwałymi w działalności gospodarczej, jednakże stanowią jednocześnie majątek skarżącego. Skoro natomiast jest w stanie w tejże działalności utrzymać tej klasy samochody i nie widzi konieczności rezygnacji choćby jednego z nich celem uzyskania środków na utrzymanie rodziny i zmniejszenia wydatków nie będących kosztami podatkowymi, oznacza to, iż sytuacja, którą zamierzał wykazać ubiegając się o przyznanie prawa pomocy, to jest brak dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych, nie istnieje. Wobec powyższego stwierdzić należało, że nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.