I SA/Wr 465/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-10-12
Skład orzekający: Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej i majątkowej w stosunku do okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu pierwotnego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd nie uwzględnił wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Podnoszone okoliczności, takie jak postępowania egzekucyjne czy wydanie decyzji podatkowych, były już wcześniej analizowane, a przedstawione dokumenty potwierdzają, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody, co pozwala na ponoszenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na etapie skargi kasacyjnej. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały odmówione, a postanowienia te zostały utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Strona podnosiła trudną sytuację finansową związaną z postępowaniami egzekucyjnymi i decyzjami podatkowymi, jednak sąd uznał, że nie wykazała ona istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2014 r., I SA/Wr 465/13, o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na etapie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2014 r., I SA/Wr 465/13, w sprawie ze skargi A z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju opałowego ciężkiego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2014 r., I SA/Wr 465/13, o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który strona złożyła po ponownym wezwaniu jej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (po wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie jak wyżej).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca spółka nie wywiązała się – pomimo wezwania – z obowiązku udzielenia dodatkowych informacji co do jej sytuacji i możliwości płatniczych. Z przedłożonych zaś dokumentów wynikało, że w latach 2011 i 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą dużych rozmiarów. O braku środków finansowych strony skarżącej nie może natomiast świadczyć jedynie wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku skuteczności egzekucji z majątku strony, gdyż nie stoi to na przeszkodzie prowadzeniu przez spółkę dalszej działalności gospodarczej i uzyskiwaniu przychodów.
Na wymienione postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie. Do zażalenia załączyła kopie deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń, luty i marzec 2014 r., bilans na dzień 31 grudnia 2013 r., rachunek zysków i strat porównawczy za grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty, marzec i kwiecień 2014 r.
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) oddalił zażalenie spółki na ww. postanowienie z dnia 13 maja 2014 r. Następnie postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie jej przez skarżącą spółkę.
Od ww. postanowienia skarżąca spółka wywiodła skargę kasacyjną, do której załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, ponad uprzednio podane okoliczności podała, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wobec skarżącej spółki zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych na łączną kwotę około 6 milionów zł, które zostały opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Podała także, że w 2013 r. osiągnęła zysk w kwocie [...] zł oraz posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł. Skarżąca spółka załączyła także: kserokopię (niepełną) decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec, maj, oraz za miesiące od czerwca do grudnia 2010 r. w kwotach podanych w tej decyzji oraz kserokopie (niepełne) dwóch postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.G. z dnia [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom z dnia [...] w zakresie podatku od towarów i usług (za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do kwietnia 2011 r.) oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. Sąd po raz kolejny odmówił zmiany postanowienia z dnia 13 maja 2014 r. odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu 24 marca 2015 r. NSA oddalił zażalenie spółki.
Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia.
W odpowiedzi na to wezwanie strona złożyła znowu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. W treści wniosku strona powtórzyła argumentację z poprzednich wniosków. Ponownie wskazała na: egzekucję należności w kwocie ponad [...] milionów złotych, zajęcie towaru o wartości ponad [...] tysięcy złotych; wydanie decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych na kwotę ok. [...] milionów złotych z rygorem natychmiastowej wykonalności, nieosiąganie zysku w 2014 r., a także bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Jako nową okoliczność strona wskazała złożenie kolejnych skarg do sądu administracyjnego, w których wysokość wpisu wynosi łącznie 69.710 zł. Również skarżąca podniosła, że skarbowe organy egzekucyjne umarzają prowadzone postępowanie egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji.
Do wniosku spółka załączyła bilanse i sprawozdania m.in. za okres od 1 stycznia do 31 maja 2015 r., z których wynika, że spółka osiągnęła zysk ze sprzedaży za ten okres w kwocie [...] zł, przy przychodzie netto [...] zł. Ponadto przedłożyła deklaracje dla podatku VAT za marzec, kwiecień i maj 2015 r., z których wynika, że spółka dokonały dostawy towarów na kwotę odpowiednio [...] zł, [...] zł, [...] zł. Oprócz tego spółka złożyła deklarację w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., z którego wynika, iż w tym okresie podatkowym osiągnęła przychód w kwocie [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Analizując treść wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także załączone przez stronę dokumenty, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek okoliczności uzasadniające zmianę postanowienia WSA we Wrocławiu z 9 lipca 2014 r.
Po pierwsze należy zauważyć, że w toku postępowania orzekano już o przyznaniu stronie prawa pomocy w związku z wcześniejszymi wnioskami strony w tym przedmiocie (ostatnio, postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r.). Z tego względu rozpoznawany wniosek strony należało potraktować jako kolejny wniosek o zmianę postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, jako że to właśnie postanowienie odnosi się do wykazania przez skarżącą spółkę przesłanki do udzielenia jej wnioskowanego prawa z zakresu prawa pomocy.
Zgodnie zaś z treścią art. 165 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana prawomocnego orzeczenia w trybie art. 165 p.p.s.a. musi zatem wiązać się z istotną zmianą okoliczności sprawy w stosunku do tych, które były wcześniej przedmiotem oceny w tym orzeczeniu.
Zdaniem Sądu, treść uzasadnienia ocenianego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje na pogarszającą się sytuację finansową spółki. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że wszystkie podnoszone we wniosku okoliczności były już analizowane przez tutejszy Sąd. Po pierwsze, fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego na kwotę ok. 5 mln złotych skarżąca podnosiła już wcześniej. Po drugie, tutejszy Sąd analizował także argument co do zajęcia towaru na kwotę ponad [...] tysięcy złotych i faktu wydania w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. [...] mln. złotych, opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności.
W ocenie zaś Sądu, nowa okoliczność w postaci wszczęcia przez stronę kolejnych postępowań sądowoadministracyjnych nie ma wpływu na ocenę, czy spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie. Trzeba bowiem zauważyć, że z przedstawionych dokumentów wynika, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Potwierdzają to deklarację w podatku VAT (dostawy na kwotę ok. [...] zł), a także wygenerowany przez stronę przychód w 2014 r. (ponad [...] zł). Ponownie należy wskazać stronie, że o braku środków finansowych strony skarżącej nie może świadczyć jedynie wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku skuteczności egzekucji.
Wobec powyższego uznać należało, że w sprawie nie doszło do istotnej zmiany sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej spółki, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawione przez stronę okoliczności potwierdzają bowiem, że spółka miała możliwość zabezpieczenia środków na opłacenie w sprawie kosztów sądowych. W konsekwencji żądanie strony zmiany postanowienia WSA we Wrocławiu z 13 maja 2014 r. jest niezasadne.
Z tych powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło