I SA/Wr 468/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-09-09

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Maria Tkacz-Rutkowska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożone w trakcie roku podatkowego z datą rozpoczęcia działalności przypadającą po dacie złożenia oświadczenia, jest skuteczne dla danego roku podatkowego, jeśli podatnik uzyskał przychód przed datą rozpoczęcia działalności wskazaną w oświadczeniu?
Ratio decidendi
Oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych złożone w trakcie roku podatkowego jest nieskuteczne, jeśli podatnik uzyskał przychód przed datą rozpoczęcia działalności wskazaną w oświadczeniu, a tym samym nie spełnił przesłanek określonych w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. W takiej sytuacji dochody uzyskane w danym roku podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. Podatnik Z.D. złożył oświadczenie o wyborze opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych na 2005 rok, wskazując datę rozpoczęcia działalności 27.12.2005 r. Następnie poinformował, że oświadczenie dotyczy 2006 roku, gdyż w 2005 r. uzyskał przychód ze Szwecji i nie złożył w terminie informacji o wyborze ryczałtu. Organy podatkowe uznały oświadczenie za nieskuteczne dla 2005 r. i 2006 r., nakładając podatek na zasadach ogólnych. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant Anna Wojtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]. [...], który po rozpatrzeniu wniesionego w dniu [...]. odwołania przez Z. D. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [..] [....] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizyczny za 2006 rok na kwotę 10.373 zł oraz odsetki za zwłokę w łącznej kwocie 689 zł. W uzasadnieniu decyzji z dnia [..] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego podał, że Z.D. złożył w dniu [....]r. do Urzędu Skarbowego w W. oświadczenie o wyborze opodatkowania na 2005 r. w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, w którym wskazał jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej dzień 27.12.2005 r. oraz zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą (NIP-1), w którym wskazał tą samą datę rozpoczęcia działalności gospodarczej. Pismem z dnia [...] r. Z. D. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., że złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania dla celów podatku dochodowego dotyczy 2006 r., a nie jak omyłkowo wpisano 2005 r. Podał, że jest to ewidentna pomyłka, ponieważ w 2005 r. wykonywał usługi na terenie Szwecji i nie złożył w obowiązującym terminie informacji o wyborze formy opodatkowania tj. ryczałtu ewidencjonowanego. W dniu [...] r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w W. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005 r., w którym - strona wykazała dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 28.407,70 zł i należny podatek w wysokości 4.238 zł. W dniu 31.01.2007 r. Z. D. złożył zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2006 r. (PIT-28). W następstwie tego Naczelnik Urzędu Skarbowego, uznając, że podatnikowi nie przysługuje prawo do rozliczenia uzyskanych za 2006 r. przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, postanowieniem z dnia [...]\ r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. na zasadach ogólnych i decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił zobowiązanie podatkowe za 2006 r. w wysokości 10.373 zł oraz odsetki za zwłokę w łącznej kwocie 689 zł od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. Od tej decyzji z dnia [...] r. Z. D. złożył odwołanie z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 9 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144 poz. 930 ze zm.) oraz prawa procesowego tj. art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania strona podała, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania złożone w dniu 22.12.2005 r. dotyczy opodatkowania przychodów w 2006 r. i dlatego nie sposób zgodzić się z tezą zawartą w decyzji, iż złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania nie wywołało skutku prawnego. Dalej strona podniosła, że ustawa daje je jako podatnikowi swobodę kształtowania sytuacji podatkowej poprzez składanie oświadczeń woli (np. poprzez wybór formy opodatkowania) i że wola ta, nie może być interpretowana dowolnie. Jeżeli w toku postępowania podatkowego pojawiły się wątpliwości, co do treści składanych przez podatnika oświadczeń to należało w tym zakresie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czego organ pierwszej instancji zaniechał. Dyrektor Izby Skarbowej we W. po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że strona w dniu 22.12.2005 r. złożyła oświadczenie o wyborze formy opodatkowania za rok 2005 r. ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, podając w nim datę rozpoczęcia działalności 27.12.2005 r. Natomiast pierwszy przychód z działalności uzyskała już w maju 2005 r., świadcząc usługi stolarskie na terenie Szwecji, to zgodnie z art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym nie mogła być opodatkowana za 2005 r. ryczałtem i dlatego dochody uzyskane przez nią w tym roku podlegały opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że sam podatnik uznał, że jego dochody za 2005 r. podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych skoro w listopadzie 2006 r. złożył za 2005 r. PIT-36, pomimo tego, że wcześniej - w styczniu 2006 r. - złożył za 2005 r. PIT-28. Organ odwoławczy podzielił twierdzenie podatnika, że złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania (pismo z dnia 22.12.2005 r.) jest oświadczeniem woli jednakże nie jest rolą organu podatkowego wyjaśniać jego treść, skoro ta brzmi jednoznacznie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przytoczyła argumentację podniesioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót upsa podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi to, według jakich zasad powinien być opodatkowany podatnik prowadzący działalność gospodarczą w 2005 r. , który złożył w dniu 22.12.2005 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W. oświadczenie o wyborze opodatkowania na 2005 r. w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, w którym wskazał, jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej dzień 27.12.2005 r. oraz zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą (NIP-1), w którym wskazał tą samą datę rozpoczęcia działalności gospodarczej. Następnie pismem z dnia 21.11.2006 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., że złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania dla celów podatku dochodowego dotyczy 2006 r., a nie jak omyłkowo wpisano 2005 r. Podał, że jest to jego ewidentna pomyłka, ponieważ w 2005 r. wykonywał usługi na terenie S. i nie złożył w obowiązującym terminie informacji o wyborze formy opodatkowania tj. ryczałtu ewidencjonowanego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym podatnik ma prawo dokonać wyboru opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych poprzez złożenie pisemnego oświadczenie o wyborze opodatkowania za dany rok podatkowy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego, natomiast podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Stwierdzić należy, że podatnik rozliczał się w 2005 r. na zasadach ogólnych, a oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego za 2005 r. złożone w dniu 22.12.2005 r. było nieskuteczne, bowiem już na terenie S. wykonywał usługi stolarskie uzyskując z tego tytułu przychód (pismo podatnika z dnia 21.11.2006 r.). Tym samym nie spełnił przesłanek określonych w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym dających podstawę do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Nie można przyjąć twierdzenia strony skarżącej, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania dla celów podatku dochodowego dotyczy 2006 r., a nie jak omyłkowo wpisano 2005 r. - pismo z dnia 21.11.2006 r. - w którym podała, iż jest to ewidentna pomyłka, gdyż w 2005 r. wykonywała usługi na terenie Szwecji i nie złożyła w obowiązującym terminie informacji o wyborze formy opodatkowania tj. ryczałtu ewidencjonowanego. Wyjaśnienie podatnika zawarte w piśmie z dnia 21.11.2006 r. wynikało z faktu otrzymania informacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego od szwedzkiej administracji podatkowej o uzyskanych przez niego przychodach. Należy wskazać, że strona skarżąca nie złożyła pisemnego oświadczenie o wyborze opodatkowania do dnia 20 stycznia roku podatkowego 2006 r. i tym samym powinna rozliczać się w 2006 r. na zasadach ogólnych. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że działanie organów podatkowych było zgodne z prawem. Wnikliwie przeanalizowano zgromadzone w toku postępowania podatkowego dokumenty w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a w wydanej decyzji wskazano fakty i przepisy decydujące o zawartym w nich rozstrzygnięciu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło