I SA/Wr 475/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-05-16
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających stan majątkowy i dochodowy wnioskodawcy?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej wnioskodawcy, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca emerytką o ograniczonej zdolności do pracy i niskich dochodach własnych oraz męża, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 rok. Pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających stan majątkowy i dochodowy, w tym wyciągów bankowych i oświadczeń o wydatkach, skarżąca nie dostarczyła ich w terminie, powołując się na chorobę. Wobec braku tych dokumentów sąd nie mógł ocenić jej rzeczywistych możliwości finansowych.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K.-A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jej jedyny dochód stanowi emerytura, z której – po potrąceniu rat pożyczek – na życie pozostaje 240 zł. Natomiast z dochodów męża pozostaje 846 zł. Strona nie posiada żadnego wartościowego majątku ani oszczędności. Ze względu na zły stan zdrowia (związany z układem krążenia, ograniczoną zdolnością poruszania się) nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. Nadto była zmuszona zaciągnąć pożyczkę na pokrycie kosztów leczenia.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, posiada mieszkanie (21 m2), poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Mąż skarżącej jest właścicielem samochodu osobowego Ford Mondeo o wartości 5.000 zł, spłaca trzy pożyczki, w tym na zakup samochodu, a łączna wartość rat miesięcznych wynosi 600 zł.
Wobec skarżącej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne z tytułu podatku ustalonego zaskarżoną decyzją, które może prowadzić do zajęcia jej emerytury. Raty miesięczne pożyczek, które spłaca, wynoszą łącznie 1.400 zł.
W oświadczeniu o dochodach strona wskazała, ze uzyskuje emeryturę w wysokości 1.638 zł netto, natomiast jej mąż wynagrodzenie w kwocie 1.446 zł netto. Dodała, że posiadane mieszkanie jest zabezpieczone hipoteką na kwotę 16.807 zł, na rzecz Urzędu Skarbowego w B. K.
Na wezwanie do przedłożenia w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., które zostało doręczone w dniu 20 kwietnia 2011 r., skarżąca, pismem z 28 kwietnia 2011 r. wniosła o przedłużenie terminu do jego wykonania. Do pisma załączone zostało zaświadczenie lekarskie o braku możliwości przedłożenia dokumentów z powodu choroby w dniach 27-29 kwietnia 2011 r. Strona nie przedłożyła żądanych dokumentów i oświadczeń do dnia wydania niniejszego postanowienia.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Strona powyższego nie wykazała. Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że wniosek o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń został uwzględniony. Skarżąca miała bowiem możliwość ich dostarczenia przez 2 tygodnie od daty ustania choroby, zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem. Wypada też wskazać, że żądane dokumenty nie wymagały ubiegania się o ich wydanie przez poszczególne instytucje. Zeznania podatkowe zwykle podatnicy pozostawiają w jednym egzemplarzu w swoim archiwum domowym. Odcinki z emerytury, jeżeli emeryt nie ma rachunku bankowego, otrzymywane są wraz z wypłatą świadczenia. W miesiącu marcu każdego roku wydawana jest przez ZUS decyzja o waloryzacji świadczenia emerytalno-rentowego. Również co do historii rachunków bankowych oraz kart kredytowych strona nie powinna mieć trudności z ich uzyskaniem, zwłaszcza, że banki zobligowane są co miesiąc dostarczać wyciągi z rachunków ich posiadaczom, czy to drogą pocztową, czy w formie elektronicznej.
W skierowanym do skarżącej wezwaniu zostały wymienione dokumenty, które potwierdziłyby informacje podane na urzędowym formularzu wniosku. Poza tym, szczegółowe oświadczenie o miesięcznie ponoszonych wydatkach i ich strukturze w budżecie domowym pozwoliłoby dokonać oceny możliwości strony skarżącej opłacenie przynajmniej części kosztów, jakie co do zasady zobligowana jest ponosić w całości w postępowaniu w niniejszej sprawie. Udzielenie prawa pomocy stanowi bowiem odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., iż każdy ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wynika to z faktu, że zwolnienie od tych kosztów jest równoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Stąd też wywodzi się obowiązek rzetelnego, wyczerpującego wyjaśnienia stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnoszącego o przyznanie prawa pomocy. Temu celowi miały też służyć wyciągi z rachunków bankowych, lokat i kart kredytowych, które także zostały wymienione w wezwaniu.
W rezultacie braku dodatkowych informacji nie było możliwości dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło