I SA/Wr 476/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-01-05
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która twierdzi, że jest na utrzymaniu rodziców-emerytów i leczy się psychiatrycznie, wykazała brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w całości?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w całości, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Pomimo leczenia psychiatrycznego i deklarowanego braku dochodów, skarżący nie przedstawił szczegółowego zestawienia wydatków ponoszonych przez rodziców na jego utrzymanie ani dowodów na brak możliwości podjęcia zatrudnienia, co było już przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia NSA.Stan faktyczny
Skarżący A. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia (leczenie psychiatryczne depresji) oraz brak dochodów i bezrobotność. Skarżący mieszka z rodzicami-emerytami, którzy go utrzymują. Wcześniej sąd odmówił przyznania prawa pomocy, a NSA oddalił zażalenie. Skarżący nadal nie przedstawił szczegółowego zestawienia wydatków ani dowodów na brak możliwości podjęcia pracy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie zaliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007 r. na poczet zaległego zobowiązania podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w całości.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że jego sytuacja znacznie się pogorszyła, gdyż od czerwca 2008 r. leczy się psychiatrycznie na depresję. Na urzędowym formularzu wniosku wskazał nadto, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami (ur. w 1933 i 1936 r.), nie posiada żadnych nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący wskazał, że również jego rodzice nie posiadają żadnych przedmiotów wartościowych, a ich jedynym dochodem są emerytury w kwotach brutto 1.600 zł i 1.000 zł.
Do wniosku załączone zostało zaświadczenie z dnia 5 sierpnia 2008 r. o zarejestrowaniu wnioskodawcy jako bezrobotnego od 27 kwietnia 2007 r., zaświadczenie lekarskie o wizycie u lekarza psychiatry w celu porady specjalistycznej oraz recepta wystawiona przez tego lekarza.
Na wezwanie Referendarza sądowego skarżący ponownie przedłożył wymienione wyżej zaświadczenie z dnia 5 sierpnia 2008 r. oraz kserokopie recept na lek antydepresyjny. Oświadczył, że nie ponosi żadnych wydatków, takich jak wyżywienie, opłaty środki higieny, gdyż jest całkowicie na utrzymaniu rodziców-emerytów. Nie posiada też żadnych rachunków bankowych i nie korzysta z żadnej formy pomocy społecznej.
W niniejszej sprawie, w której skarżący już wnosił o przyznanie prawa pomocy w całości, przedłożone zostały zeznania podatkowe za lata 2006 i 2007. Wynika z nich, że z działalności wykonywanej osobiście uzyskał 2006 r. przychód w wysokości 11.488 zł i stratę w kwocie 1.540 zł, a w 2007 r. przychód ten wyniósł 11.146 zł, a strata – 3.117 zł.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, że w oparciu o taki sam stan faktyczny przedstawiony przez skarżącego w niniejszej sprawie, tutejszy Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w całości, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie postanowieniem z dnia 5 listopada 2008 r. (I FZ 403/08). Nie ma zatem podstaw, aby zmieniać powyższe rozstrzygnięcie i przyznać stronie prawo pomocy w żądanym zakresie.
Uzasadnione jest też powtórzenie argumentacji przedstawionej przez Sąd II instancji, który zauważył, że skoro skarżący twierdzi, iż jest na utrzymaniu rodziców, to winien przedstawić zestawienie wydatków, jakie ponoszą w związku z utrzymaniem syna. może bowiem zachodzić sytuacja, że część środków, które przeznaczają na skarżącego, mogłyby zostać wykorzystane na pokrycie kosztów procesu. Sąd ten podkreślił też, że w interesie wnioskodawcy pozostaje wykazanie, że sytuacja majątkowa, w której pozostaje wraz z rodzicami, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania.
Powyższa argumentacja pozostaje aktualna w odniesieniu do rozpoznawanego wniosku. Wnioskodawca bowiem, pomimo wezwania do przedstawienia szczegółowo określonego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, znając treść uzasadnienia powołanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadal takiego zestawienia nie przedstawił.
Nie można uznać jako zmianę okoliczności faktycznych, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, wizyty u lekarza psychiatry i zażywanie leków antydepresyjnych. Przedłożone zaświadczenie, mające dokumentować chorobę psychiczną skarżącego, potwierdza jedynie wizytę u lekarza w celu uzyskania porady specjalistycznej, a nie na przykład brak możliwości podjęcia zatrudnienia. Również wypisana recepta na lek antydepresyjny nie może być uznana jako dokument potwierdzający niezdolność do pracy. Wnioskodawca natomiast nie przedłożył żadnego innego dokumentu świadczącego o braku możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Nie jest też w wieku, który stanowiłby barierę utrudniającą zdobycie zatrudnienia (ur w 1974r.). Podkreślić bowiem należy, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, brana jest pod uwagę nie tylko obecna sytuacja majątkowa strony, ale również jej położenie finansowe od momentu wniesienia skargi do sądu. Skarga, którą wszczęta została niniejsza sprawa, datowana jest na dzień 14 marca 2008 r. Od tamtej pory należałoby się spodziewać po skarżącym, że podejmie działania zmierzające do uzyskania źródła dochodów, bo jak zostało wykazane, nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie braku możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Poza tym, jest mało prawdopodobne, że wnioskodawca, będąc w wieku ponad 30 lat, od ponad dwóch lat pozostaje na utrzymaniu rodziców, których jedynym źródłem dochodów są emerytury.
W związku z powyższym stwierdzić należało, że wnioskodawca nie wykazał, że nie wykazał, okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie i dlatego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło