I SA/Wr 482/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Wójta Gminy J. i umorzenia postępowania w sprawie oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania Sąd uwzględnił stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej: SKO/Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania A. i A. W. (dalej: podatnicy/ strona/skarżący), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy J., w której nie uwzględniono żądania strony dotyczącego stwierdzenia oraz zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2005 i umorzyło postępowanie w sprawie. Jako podstawę prawną decyzji SKO wskazało art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 77 § 1 i § 3, art. 128 i art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.). Z akt sprawy wynika, że we wniosku z 6 października 2011 r. podatnicy zażądali stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. W uzasadnieniu powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 września 2011 r. Decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] Wójt Gminy J. odmówił uwzględnienia żądania zgłoszonego w w/w wniosku. Stwierdził, że w obrocie prawnym pozostaje - wydana w trybie art. 254 O.p. - decyzja ostateczna z [...] listopada 2005 r. nr [...], ustalająca stronie podatek od nieruchomości za rok 2005. W odwołaniu podatnicy wywiedli, że decyzja wymiarowa za 2005 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i powinna być uchylona. Tak stawiając zarzuty, wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i ustalenie nadpłaty. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. (nr [...]) SKO uchyliło zaskarżoną odwołaniem decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ II instancji poddał analizie przepisy o nadpłacie. Przywołał art. 128 O.p. stanowiący, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne oraz że ich uchylenie może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Następnie wskazał na art. 165a § 1 O.p. zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ podkreślił, że dla strony wymiar podatku od nieruchomości za 2005 r. został ustalony w decyzji ostatecznej z [...] listopada 2005 r. (nr [...]). Podniósł, że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, gdyż odwołanie od niej zostało wniesione z uchybieniem terminu, co potwierdził prawomocnie sąd administracyjny. SKO argumentowało, że w sytuacji, kiedy w obrocie prawnym pozostają decyzje ustalające (określające) podatek, brak jest możliwości uruchomiania trybu z art. 75 O.p., mającego na celu stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. Stwierdziło, że negując kwotę podatku wynikającą z decyzji wymiarowej (ustalającej/określającej) należy pierwotnie - w postępowaniu odwoławczym lub w trybach nadzwyczajnych - wyeliminować z obrotu prawnego taką decyzję lub ją zmienić. Dodało, że instytucja stwierdzenia nadpłaty nie może być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji wymiarowych. Zauważył organ, że powyższe uwagi odnoszą się w pełni do stanu faktycznego sprawy. Strona podjęła bowiem próbę wykazania istnienia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r., sięgając po instytucję stwierdzenia nadpłaty (art. 75 O.p.), pomimo że podatek ten został ustalony w funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej. Wywiódł organ, że dopóki w obrocie prawnym istnieje decyzja ustalająca wysokość tego podatku, nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę w tym podatku, bez wzruszenia tej decyzji w trybie nadzwyczajnym. Powyższe - zdaniem SKO - oznacza, że wniosek w tym zakresie nie mógł wywołać zamierzonego skutku. Fakt istnienia w obrocie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku, winien - w ocenie SKO - prowadzić do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty. Z uwagi na powyższe, SKO uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. W skardze, strona zaskarżyła decyzję SKO w całości, wnosząc o jej uchylenie. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 121 § 2 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistej woli skarżących w zakresie wniosków i zarzutów zawartych w podaniu (wniosku) z 6 października 2011 r. Uzasadniała, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania oraz że organ związany jest tym żądaniem. Dowodziła, że jeżeli organ ma wątpliwości co do tego, czego tak naprawdę wniosek dotyczy, to obowiązkiem jego jest podjęcie z urzędu czynności zmierzających do wyjaśnienia treści żądania strony. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący uznali, że organy podatkowe nie mogły poprzestać na odmowie stwierdzenia nadpłaty, z uwagi na istnienie przeszkód natury procesowej. Ich zdaniem, obowiązkiem organów było natomiast przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznej woli wnioskodawcy. W ocenie skarżących, forma i treść ich wniosku nie uzasadniały woli wszczęcia i prowadzenia postępowania w zakresie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że zarówno z treści wniosku, jak i z odwołania od decyzji organu I instancji, wynika żądanie strony dotyczące stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w przepisach prawa. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że dla strony dokonano wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. w decyzji ustalającej z [...] listopada 2005 r. nr [...], która to decyzja posiada status decyzji ostatecznej (prawomocnej), zgodnie z art. 128 O.p. Stosownie do treści art. 77 § 1 pkt 1 O.p. nadpłata podatku podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji: a) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) określającej wysokość zobowiązania podatkowego (...), z zastrzeżeniem § 3. Przepis art. 77 § 3 O.p. stwierdza, że w przypadku uchylenia w/w decyzji, lub stwierdzenia nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Postanowienia art. 75 O.p. odnoszą się do sytuacji, w których podatnik może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Słusznie wywiodło w skarżonej decyzji SKO, że określone w art. 75 O.p. zasady stwierdzania nadpłaty podatku nie znajdą zastosowania, jeżeli w obrocie prawnym istnieją decyzje ustalające lub określające zobowiązanie podatkowe oraz że instytucja stwierdzenia nadpłaty nie może być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji wymiarowych. W takich bowiem przypadkach podatnicy, kwestionujący kwotę podatku wynikającą z decyzji wymiarowej (ustalającej bądź określającej podatek), winni pierwotnie w postępowaniu odwoławczym lub w trybach nadzwyczajnych (art. 240, 247, 254 O.p.) wyeliminować z obrotu prawnego taką decyzję lub ją zmienić, co w konsekwencji umożliwi im zwrot nadpłaty. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie powołana na wstępie decyzja wymiarowa za 2005 r. nie została zmieniona (uchylona) w żadnym z w/w trybów. Powyższe dowodzi, że strona nie mogła skutecznie domagać się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. Dopóki bowiem w obrocie prawnym istnieje decyzja ustalająca wysokość tego podatku nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę w tym podatku. Z uwagi na powyższe, złożony przez stronę wniosek nie mógł skutecznie wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Zasadnie zatem organ II instancji uznał, że zainicjowane przez stronę postępowanie nie mogło być wszczęte. W konsekwencji prawidłowo, bazując na przepisach art. 233 § 1 pkt 2 lit. a/ w związku z art. 165a § 1 O.p., organ ten uchylił decyzję organu I instancji, który przeprowadził postępowanie w sprawie, i umorzył postępowanie w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi traktującego o naruszeniu przez orzekające w sprawie organy podatkowe zasady informowania, o której mowa w art. 121 § 2 O.p., Sąd uznał, że zarzut ten jest oczywiście niezasadny. Sąd podziela argumentację strony, w której dokonała ona wykładni w/w przepisu. Niemniej jednak, wbrew stanowisku strony, Sąd nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaistniała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czego tak naprawdę wniosek strony z 6 października 2011 r. dotyczył. Z treści wniosku wyraźnie bowiem wynikało, że strona wniosła "...o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. zgodnie z przedstawioną korektą. Nadpłata powstała przez niezgodną z prawem zmianę decyzji podatkowej..." (patrz: treść wniosku, poz. 17 akt administracyjnych). W uzasadnieniu wniosku, wskazując na błędny wymiar podatku i powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 września 2011 r., strona podsumowała, że wnosi o określenie i zwrot nadpłaty. Powyższe jednoznacznie dowodzi, czego dotyczył zakres żądania strony wyrażony we wniosku. Podsumowując, w zaistniałej w sprawie sytuacji, tj. kiedy we wniosku strona jasno i precyzyjnie (jednoznacznie) wskazała zakres żądania, organy podatkowe nie były obowiązane wzywać strony celem upewnienia się, czy w treści wniosku strona wyraziła swoją faktyczną wolę. Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2012, poz. 270) - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.