I SA/Wr 488/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-07-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający na utrzymaniu rodzinę, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu sądowego. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia, czy jego sytuacja materialna uzasadnia takie wyjątki.Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego. Uzasadnił wniosek posiadaniem na utrzymaniu dwójki małoletnich dzieci i dochodami z działalności gospodarczej. Po analizie złożonych dokumentów finansowych i majątkowych, sąd częściowo przychylił się do wniosku, zwalniając skarżącego z wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu od skargi, a w pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. O/Z w L. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu od skargi, 2) w pozostałej części wniosek oddalić.
Skarżący S. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 7 lat oraz rok i 10 miesięcy. Utrzymuje się z działalności gospodarczej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i dziećmi, posiada mieszkanie (64 m2) i działkę budowlaną. Nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi. Jako posiadane przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymienił samochód osobowy. Dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej wynoszą miesięcznie brutto 2.300 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego i finansowego, nadesłane zostały zeznania podatkowe małżonków rozliczających się wspólnie za 2008 i 2009 r., wydruk z księgi podatkowej za miesiące marzec, kwiecień i maj 2010 r. wyciągi z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością za marzec i kwiecień 2010 r. oraz dowody opłat związanych z utrzymaniem mieszkania i zaświadczenia wystawione przez Przychodnię Lekarską i szkołę podstawową. Z dokumentów tych wynika, że w 2008 r. przychód z działalności gospodarczej oraz z innych niewymienionych źródeł wyniósł łącznie 75.988,42 zł i dochód 44.877,97 zł. W 2009 r. przychód wyniósł 83.419,77 zł, a dochód – 39.408,97 zł. W 2010 r., w miesiącach marzec, kwiecień i maj, wnioskodawca osiągnął przychód w wysokości 23.176,38 zł, z czego dochód wyniósł – po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów – 12.762,18 zł. Na rachunku bankowym, poza wpłatami na ZUS oraz tytułem podatków i prowizji za realizację zajęcia egzekucyjnego na rzecz urzędu skarbowego, brak innych operacji. Jako dowody miesięcznych wydatków przedłożono faktury za wodę na kwoty 55,43 (za 15 dni) i 91,68 zł (za miesiąc), za energię (125,97 zł), gaz (89,75 zł), telefon (75,37 zł), telefon komórkowy (na firmę – 363,87 zł), zawiadomienie o wysokości czynszu na mieszkanie, który wynosi 357,94 zł, zawiadomienie o zaległości w opłacie abonamentowej na kwotę 941,20 zł. Zaświadczenia potwierdzają zadeklarowanie synów skarżącego w przychodni lekarskiej i uczęszczanie jednego z nich do pierwszej klasy szkoły podstawowej. Przedłożony został też dowód wpłaty przez żonę skarżącego na rachunek działalności gospodarczej kwoty 134 zł.
Ponadto skarżący oświadczył, że łączne koszty utrzymania jego rodziny wynoszą około 2.000 zł i wydatki na wyżywienie – 1.000 zł. Brak wyciągu z rachunku bankowego za maj 2010 r. jest spowodowany zamknięciem rachunku. Wartość posiadanego samochodu osobowego marki [...] rocznik 2006, wynosi około 40.000 zł. Rodzina skarżącego nie korzysta z żadnej formy wsparcia państwowego. Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 28 czerwca 2010r. odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Na to orzeczenie został złożony sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 28 czerwca 2008 r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Z urzędu wskazać należy, że w sprawie o sygn. akt od I SA/Wr 487/10 toczy się jednocześnie postępowanie, w którym stroną jest żona skarżącego, a wpis sądowy w tej sprawie wynosi również 1.127,00 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
W ocenie Sądu wyżej wymieniony stan majątkowy oraz brak dochodów żony skarżącego, która pozostaje wraz z dwójką małoletnich dzieci na utrzymaniu skarżącego uzyskującego dochody z działalności gospodarczej miesięcznie brutto 2.300 zł uniemożliwiają pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i łączną wysokość wpisów w kwocie 2.254,00 zł, którą skarżący oraz jego żona zobowiązani są uiścić, uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponował odpowiednimi środkami na ich opłacenie to będzie mógł zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło