I SA/Wr 488/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu strony skarżącej od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 1 października 2018 r., I SA/Wr 488/17, o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec i sierpień 2016 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 1 października 2018 r., I SA/Wr 488/17. Zarządzeniem z dnia 1 października 2018 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Był to kolejny wniosek skarżącego zawarty w treści zażalenia z dnia 7 czerwca 2018 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2018 r. o umorzeniu postępowania wywołanego sprzeciwem. W dniu 8 sierpnia 2018 r. na zarządzenie starszego referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez jego złożenie na urzędowym formularzu i podpisania go osobiście w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W załączeniu przesłano stronie wnioskującej urzędowy formularz. Przesyłka sądowa zawierająca przedmiotowe wezwanie po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 10 sierpnia 2018 r. oraz 20 sierpnia 2018 r., w dniu 30 sierpnia 2018 r. została zwrócona do Sądu, z uwagi na jej niepodjęcie przez adresata w terminie. W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że wymóg dwukrotnego awizowania omawianej przesyłki sądowej, został spełniony. Przyjąć zatem należało, że skutek doręczenia wedle powyższych reguł, nastąpił w dniu 24 sierpnia 2018 r. Mając powyższe na uwadze, starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa. Odpis zarządzenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 29 października 2018 r. W dniu 5 listopada 2018 r. skarżący wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Działając w ramach tych uprawnień, Sąd nie stwierdził podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia referendarza sądowego albowiem – zdaniem Sądu – skarżący nie wykazał przesłanek do zmiany skarżonego zarządzenia. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez jego złożenie na urzędowym formularzu i podpisanie go osobiście w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W załączeniu przesłano stronie wnioskującej urzędowy formularz. Wnioskodawcę wezwano również do przedłożenia, w terminie 7 dni, kopii zeznań podatkowych skarżącego i córki za 2016 i 2017 r., wydruku z księgi podatkowej z wykazanym przychodem i dochodem/stratą z działalności gospodarczej za okres od kwietnia do lipca 2018 r., kopii deklaracji VAT-7 za kwiecień, maj i czerwiec 2018 r., szczegółowego (określonego kwotowo) zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków przez skarżącego z dokładnym wskazaniem źródeł ich finansowania, wydruków historii rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych posiadanych przez skarżącego, w tym związanych z działalnością gospodarczą – za okres od kwietnia do lipca 2018 r., oświadczenia o posiadanych obecnie środkach transportu, dokumentów potwierdzających prowadzone wobec skarżącego postępowań egzekucyjnych i innych oświadczeń i dokumentów, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Doręczenie wezwania uznano za skuteczne z dniem 24 sierpnia 2018 r. w trybie domniemania doręczenia. Wskazać w tej materii należy, że zgodnie z art. 73 p.p.s.a., regulującego zasady doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). W sprawie na kopercie zawierającej wezwanie i urzędowy formularz widnieje pieczęć z adnotacją o niepodjęciu przesyłki w terminie. W sprzeciwie od zarządzenia referendarza (wniesionym w terminie) skarżący zawarł polemikę z jego stanowiskiem, zarzucając jedynie błąd w ustalenia faktycznych polegający na przyjęciu, że referendarz uznał przesyłkę zawierającą wezwanie i urzędowy formularz za doręczoną. W ocenie skarżącego z nieznanych mu przyczyn operator pocztowy nie doręczył mu przesyłki, a o jej istnieniu dowiedział się dopiero, otrzymując skarżone zarządzenie o pozostawieniu jego wniosku o przyznanie prawa bez rozpoznania. Zdaniem Sądu argumenty przedstawione w sprzeciwie, nie zasługują na uwzględnienie. Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, opatrzona numerem nadawczym: [...], była awizowano dwukrotnie – w dniach: 10 i 20 sierpnia 2018 r., została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 28 sierpnia 2018 r. (data wpływu – 30 sierpnia 2018 r.). Zasadnym było wydanie przez referendarza sądowego zarządzenia o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania albowiem nie wykonał on zaleceń zawartych w wezwaniu z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wezwanie zawierało również pouczenie o pozostawienie wniosku bez rozpoznania w sytuacji niewykonania go w terminie 7 dni od daty doręczenia (przesłanie wniosku na urzędowym formularzu i złożenie podpisu pod wnioskiem). Bez znaczenia pozostaje tu fakt, że skarżący przesyłki tej nie odebrał. Doręczenie zostało uznane za skuteczne. Wezwanie przesłano drogą pocztową na adres wnioskującego. Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481, z późn. zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Jednakże w razie niemożności doręczenia korespondencji w podany sposób, mają zastosowanie wskazane powyżej postanowienia art. 73 § 1 p.p.s.a., tj. złożenie pisma na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy z jednoczesnym dokonaniem zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma (§ 3 art. 73 p.p.s.a). Doręczenie więc uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 p.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Zgodnie z powyższym, doręczenie korespondencji sądowej w sprawie uznać należało za skuteczne, bowiem przesyłka została złożona na okres czternastu dni w placówce pocztowej oraz była dwukrotnie awizowana. Za datę skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku uznać zatem należało dzień 24 sierpnia 2018 r. Mając na uwadze, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, czego wymaga art. 252 p.p.s.a., wniosek strony skarżącej należało pozostawić bez rozpoznania. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd działając na postawie art. 260 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia. Natomiast zawarty w sprzeciwie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy będzie przedmiotem odrębnego rozpoznania.