I SA/Wr 5/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyżej oznaczone postanowienie J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania wskazał na swoje problemy zdrowotne, przekazanie swojego majątku wnuczce w zamian za opiekę oraz problemy z ponoszenie kosztów utrzymania swojego gospodarstwa domowego prowadzonego z żoną. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że źródłem utrzymania jego dwuosobowego gospodarstwa domowego jest jego renta inwalidzka w kwocie 1.700 zł i emerytura jego żony w kwocie 1.617 zł oraz, że spłaca z żoną kredyty i pożyczki kwotą 1.005 zł miesięcznie i prowadzona jest w stosunku do nich egzekucja komornicza. Powyższe dane znajdują potwierdzenie w treści dokumentów przesłanych przez wnioskodawcę do akt sprawy. W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2016 r. skarżący zawarł oświadczenie, że koszty związane ze swoim stanem zdrowia ponosi dzięki zaciąganiu tzw. chwilówek. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącego na utrzymanie jego dwuosobowego gospodarstwa domowego, tj. 3.317 zł, i z drugiej strony, wysokość wydatków tego gospodarstwa wynikających z sytuacji życiowej i stanu zdrowia skarżącego i jego żony, które wymagają od skarżącego zaciągania doraźnych pożyczek i kredytów. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.