I SA/Wr 505/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia za miesiące od lipca do września 2013 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz kwoty podatku do zapłaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, zastępowany przez doradcę podatkowego, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie posiada środków na ich poniesienie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż brak jest innych osób we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada jakiegokolwiek majątku, a dochody uzyskuje z pracy w wysokości 2.300 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił: Sąd Okręgowy w L. 530 zł do grudnia 2018 r., 1.000 zł i 500 zł. Z dokumentów i oświadczeń złożonych na wezwanie wynika, że w 2016 r. wnioskodawca uzyskał z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 205.050,74 zł i dochód w kwocie 1.161,29 zł. Uzyskał też ze stosunku pracy przychód 5.393,98 zł. W 2017 r. przychód z działalności wyniósł 331.932,11 zł i poniesiona została strata na kwotę 114.348,25 zł. Wnioskodawca zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony, w wymiarze ½ etatu, jako doradca handlowy w firmie A Sp. z o.o., od 1 sierpnia 2017 r. przebywa na urlopie bezpłatnym. Rachunki bankowe wnioskodawcy zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym w 2014 r., które w kwietniu 2018 r. przekształciło się w postępowanie egzekucyjne. Wartość egzekwowanych zobowiązań wynosi 1.413.954 zł. Załączone zostały też dowody spłat zobowiązań w łącznej kwocie 2.030 zł, datowane na czerwiec 2018 r. oraz polisa ubezpieczeniowa B ze składką roczną 650 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że powyższa polisa jest źródłem finansowania profesjonalnego pełnomocnika zastępującego go w niniejszej sprawie. Podał, że nie ponosi żadnych miesięcznych wydatków na opłaty, żywność, itp., gdyż jest na utrzymaniu braci i syna, a źródłem finansowania są prace dorywcze. Nieruchomość pod adresem zamieszkania należy do rodziny. Wskazał, że z powodu zajęć wszystkich kont nie może prowadzić działalności gospodarczej i spłacać kredytów. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego, działalność gospodarcza wnioskodawcy pod nazwą C M. M., jest nadal aktywna. Wspólnikami spółki, w której jest zatrudniony, są L. M. (‘59) i A. M. (‘91), będący również prezesem zarządu spółki. Wnioskodawca jest nadto wspólnikiem spółki z o.o. D, z połową udziałów. Wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 27.042 zł. Mając na uwadze powyższe dane, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrócić należy uwagę, iż przytoczona wyżej regulacja wyraźnie wskazuje, że to wnioskodawca jest zobligowany do wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. Tymczasem oświadczeniom, które złożył wnioskodawca, nie można przypisać wiarygodności. Wnioskodawca wskazuje, że brak jest innych osób we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednocześnie twierdzi, że nieruchomość, w której jest zameldowany (z adresu wynika, że jest to dom), należy do rodziny, sam jest na utrzymaniu braci i syna, którzy ponoszą wszelkie opłaty. Następnie oświadczył, iż nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym praw majątkowych, gdy tymczasem posiada ½ udziałów w spółce z o.o. z kapitałem zakładowym w wysokości 100.000 zł. Podał także, iż jego źródłem dochodu jest praca z wynagrodzeniem 2.300 zł netto, zaś z przedłożonej dokumentacji wynika, iż od ponad roku pozostaje na urlopie bezpłatnym. Przy czym, co istotne, zatrudnienie zapewnia mu spółka z o.o., która w całości należy do jego rodziny. Wnioskodawca nie wspomniał, że jego źródłem dochodów pozostaje też działalność gospodarcza, która – jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – jest nadal aktywna i w 2017 r. przyniosła przychody w wysokości ponad 330.000 zł. Jakkolwiek wnioskodawca odnotował jednocześnie stratę, to jednak zauważyć należy, iż strata czy niski dochód są wynikiem ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodów, na których wartość w dużej mierze ma wpływ sam przedsiębiorca. Poza tym powyższe wartości – to jest dochód, strata i koszty podatkowe – są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą sytuację finansową przedsiębiorcy. To właśnie przychód jest w tym względzie najbardziej wymierny. Wobec danych wynikających z zeznań podatkowych za lata 2016 i 2017 r. jako niewiarygodne należało ocenić oświadczenie wnioskodawcy o braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zajęcia kont przez organ egzekucyjny od 2014 r. Dane z zeznań bowiem wskazują, że działalność jest kontynuowana, a przynajmniej była do zeszłego roku, tyle że z pominięciem zajętych rachunków bankowych. Zwrócić należy uwagę, iż na urzędowym formularzu wnioskodawca nie wskazał wyraźnie działalności gospodarczej jako źródła dochodów, w związku z tym referendarz nie skierował wezwania o przedłożenie dokumentów finansowych z wykazanym bieżącym przychodem i dochodem/ stratą, które stałyby się podstawą oceny jego aktualnej sytuacji finansowej. Jednak podkreślenia wymaga, że to wnioskodawca zobligowany jest do dokładnego podania danych o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Natomiast o konieczności jasnego, niebudzącego wątpliwości udostępnienia wszystkich tych informacji oraz ich udokumentowania – gdyż w procedurze rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy chodzi o wykazanie, a nie tylko uprawdopodobnienie – winien posiadać wiedzę pełnomocnik zastępującego w sprawie wnioskodawcę. Końcowo zauważyć wypada, iż nie jest zrozumiałe pozostawanie na urlopie bezpłatnym od ponad roku w firmie rodzinnej przy jednoczesnym twierdzeniu wnioskodawcy, że pozostaje na utrzymaniu rodziny. Wnioskodawca poza tym nie podał jakichkolwiek kwot, które rodzina ponosi na jego utrzymanie. Wiadome jest tylko, że był w stanie opłacić polisę ubezpieczeniową na kwotę 650 zł i zgromadzić środki w wysokości ponad 2.000 zł w czerwcu br. celem pokrycia zobowiązań. Wobec tak przedstawionych okoliczności, pomimo iż wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę ponad 27.000 zł, niemożliwe jest uwzględnienie wniosku choćby w części, gdyż brak jest jakichkolwiek rzetelnych podstaw do oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.