I SA/Wr 506/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-07-05
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości, będąc osobą prawną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli na rachunkach bankowych posiada środki przekraczające wysokość tych kosztów, mimo że są one przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osoby prawnej może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. W przypadku syndyka masy upadłości, posiadanie na rachunkach bankowych kwoty przekraczającej wysokość kosztów sądowych, nawet jeśli środki te są przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Koszty sądowe, jako danina publiczna, powinny być ponoszone w pierwszej kolejności przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. w upadłości złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty. Wnioskodawca argumentował, że uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 5.645 zł znacząco pomniejszy środki masy upadłości przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli, których suma wynosi ponad 8 milionów złotych. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że spółka posiadała na rachunkach bankowych ponad 90.000 zł, z czego część pochodziła z zaciągniętych pożyczek, a pozostałe środki były przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. H. – Syndyka A Sp. z o.o. w upadłości z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2007 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Syndyk A Sp. z o.o., prowadzącej działalność w zakresie branży deweloperskiej, a obecnie będącej w upadłości, wniósł o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych uzasadniając, że Spółka obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a majątek, który posiadała, zostanie przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli. Suma ich wierzytelności wynosi 8.973.162,38 zł. Skarżący wskazał, że uiszczenie wpisu sądowego (który został wyznaczony na kwotę 5.645 zł) pomniejszy w stopniu znaczącym środki masy upadłości. Uznał wniosek za zasadny z uwagi na nadrzędny cel postępowania upadłościowego, którym jest najkorzystniejsze zaspokojenie wierzycieli upadłego.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 2.800.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu na rok 2009) – 118.664 zł (jest to wartość nieruchomości masy upadłości według wyceny na dzień ogłoszenia upadłości), natomiast strata według zeznania podatkowego za 2009 r. wyniosła 64.366,75 zł. Na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku saldo wskazywało kwoty 855,69 zł i 89.523,63 zł.
Wnioskodawca dodał, że na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości Spółka posiadała nieruchomości o wartości 118.664 zł, udziały w jednostkach powiązanych o wartości 829.004 zł, wierzytelności w wysokości 1.056.032,21 zł, w całości nieściągalne, podlegające sprzedaży za najwyżej oferowaną cenę środki pieniężne w wysokości 1.539,55 zł. Cały majątek jest przedmiotem likwidacji, a uzyskane środki z tego tytułu przeznaczone zostaną na zaspokojenie wierzycieli upadłego.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających stan majątkowy i finansowy, skarżący przedłożył zeznanie podatkowe, bilans oraz rachunek zysków i strat wraz z wprowadzeniem do sprawozdania za 2009 r., wyciągi z rachunków bankowych za okres od 1 marca do 31 maja 2010 r. raporty kasowe za ten sam okres, oraz umowy pożyczki z dnia [...] i [..].
Powyższe dokumenty potwierdzają oświadczenia Syndyka, a nadto wynika z nich, że pożyczki zaciągnięte zostały od B Sp. z o.o. na łączną kwotę 75.000 zł.
Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że na dzień 31 maja 2010 r. masa upadłości posiadała na rachunkach bankowych środki w wysokości 61.510,48 zł, w całości przeznaczone pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Środki ten przeważającej części zostały uzyskane z wymiennych wyżej umów pożyczek, zawartych ze spółką zależną. Udziały w tej spółce wchodzą w skład masy upadłości, a sama spółka została przez syndyka postawiona w stan likwidacji, w celu uzyskania środków na zaspokojenie wierzycieli spółki. Niemniej kwota pożyczki będzie musiała zostać zwrócona.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z przytoczonej regulacji wynika, że wystarczy, aby wnioskodawca dysponował jakimikolwiek środkami, które pozwalałyby na pokrycie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie wszczętej wniesiona skargą. Co za tym idzie, w przypadku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest konieczne dokonywanie kalkulacji i porównań, w jakim stopniu wnioskodawca będący osobą prawną jest wypłacalny wobec swoich wierzycieli i czy po ich spłaceniu będzie dysponować środkami na opłacenie kosztów sądowych ani też, badanie źródła pochodzenia środków, którymi dysponuje. Istotne jest, czy takie środki w ogóle posiada i są wystarczające na pokrycie kosztów o zwolnienie z których wnosi.
W przypadku strony skarżącej, przedstawiona sytuacja finansowa nie uzasadnia uwzględnienia żądania wniosku. Zauważyć należy, że na samych rachunkach bankowych Spółka będąca w upadłości dysponuje łącznie kwotą ponad 90.000 zł. Fundusze te natomiast niewątpliwie są wystarczające na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom uzasadnienia wniosku, nie można uznać, aby obowiązek opłacenia tych kosztów w sprawie, gdzie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 5.645 zł, znacznie ograniczył możliwość uregulowania zobowiązań, które wynoszą ponad 8.000.000 zł. Poza tym, pamiętać należy, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, a więc stanowią wpływ Skarbu Państwa, który powinien być ponoszony w pierwszej kolejności przed zobowiązaniami o charakterze cywilnoprawnym.
Zauważyć też wypada, że skoro będąc w złej kondycji finansowej, Spółka nadal ma możliwość powiększenia zobowiązań przez zaciąganie pożyczek, to należy uznać, że jest to możliwe także na cel pokrycia przedmiotowych kosztów.
Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło