I SA/Wr 506/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 6 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. H. – Syndyka "A" sp. z o.o. w upadłości z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2007 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku postanawia: I. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 200,00 (dwieście) zł; II. w pozostałym zakresie odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprawie, Syndyk "A" spółki z o.o., prowadzącej działalność w zakresie branży deweloperskiej, a obecnie będącej w upadłości, wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że spółka obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a majątek, który posiadała, zostanie przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli (suma wierzytelności wynosi 8.973.162,38 zł). Wnioskujący podkreślił, że uiszczenie wpisu sądowego pomniejszy w stopniu znaczącym środki masy upadłości. Jego zdaniem, wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny z uwagi na nadrzędny cel postępowania upadłościowego, którym jest jak najkorzystniejsze zaspokojenie wierzycieli upadłego. Skarżący wskazał, że kapitał zakładowy spółki wynosi 2.800.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu na 2009 r.) – 118.664 zł, natomiast strata (według zeznania podatkowego za 2009 r.) wyniosła 64.366,75 zł. Na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku saldo wskazywało kwoty 855,69 zł i 89.523,63 zł. Wnioskodawca dodał, że na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości spółka posiadała nieruchomości o wartości 118.664 zł, udziały w jednostkach powiązanych o wartości 829.004 zł, wierzytelności w wysokości 1.056.032,21 zł, w całości nieściągalne, podlegające sprzedaży za najwyżej oferowaną cenę środki pieniężne w wysokości 1.539,55 zł. Końcowo skarżący stwierdził, że cały majątek jest przedmiotem likwidacji, a uzyskane środki z tego tytułu przeznaczone zostaną na zaspokojenie wierzycieli upadłego. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego i finansowego, strona nadesłała: zeznanie podatkowe za 2009 r., bilans oraz rachunek zysków i strat wraz z wprowadzeniem do sprawozdania za 2009 r., wyciągi z rachunków bankowych za okres od 1 marca do 31 maja 2010 r. raporty kasowe za ten sam okres, oraz umowy pożyczki z dnia 16 lipca i 2 września 2009 r. Dokumenty te potwierdzają oświadczenia syndyka, a ponadto z umów pożyczek zawartej pomiędzy "A" sp. z o.o. a "B" sp. z o.o. wynika, że pożyczki te zaciągnięte zostały na łączną kwotę 75.000 zł. W złożonym oświadczeniu skarżący wskazał, że na dzień 31 maja 2010 r. masa upadłości posiadała na rachunkach bankowych środki w wysokości 61.510,48 zł, w całości przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Środki te w przeważającej części zostały uzyskane z wymienionych wyżej umów pożyczek, zawartych ze spółką zależną. Udziały w tej spółce wchodzą w skład masy upadłości, a sama spółka została przez syndyka postawiona w stan likwidacji, w celu uzyskania środków na zaspokojenie wierzycieli spółki. Niemniej kwota pożyczki będzie musiała zostać zwrócona. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Od powyższego orzeczenia strona wniosła sprzeciw, w którym wskazała, że jej zdaniem nie może pozostać obojętnym dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczność, iż w stosunku do spółki "A" prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Skarżący podniósł, że syndyk masy upadłości nie prowadzi działalności gospodarczej, a nadrzędnym celem postępowania upadłościowego jest jak najkorzystniejsze zaspokojenie wierzycieli upadłego. Dodał, że wpis sądowy w wysokości 5.645 zł znacznie uszczupli posiadane przez masę upadłości środki pieniężne, co będzie miało wpływ na stopień zaspokojenia wierzycieli, a więc realizację celu, dla którego ustawodawca przewidział postępowanie upadłościowe. Ponadto wskazał, że posiadane przez masę upadłości środki, uzyskane zostały na podstawie umów pożyczek zawartych przez syndyka ze spółką zależną, tj. "B" sp. z o.o. (termin zwrotu pożyczki w kwocie 15.000 zł upłynął w dniu 17 lipca 2010 r., a termin zwrotu pożyczki w kwocie 60.000 zł upływa w dniu 2 września 2010 r.) Podkreślił, iż aktualnie posiadane przez masę upadłości środki nie wystarczają na dokonanie zwrotu tych pożyczek, tym bardziej, że koniecznym jest pokrywanie stałych, bieżących kosztów postępowania, tj. obsługa księgowa, wynajem i utrzymanie sekretariatu. Okoliczności te powodują, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie wpisu od wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 upsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 upsa – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 upsa - na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z treści art. 246 § 2 pkt 1) i 2) upsa wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze oraz kierując się aktualną sytuacją finansową spółki przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2010 r., a także mając na względzie wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 5.645 zł, Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Konieczność uregulowania tych kosztów w znacznym stopniu uniemożliwiłaby, a co najmniej utrudniłaby efektywne przeprowadzenie likwidacji masy upadłości, co godziłoby w nadrzędny cel postępowania upadłościowego, jakim jest zaspokojenie wierzycieli upadłej spółki. Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 upsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.