I SA/Wr 506/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za XII 2005 r. oraz umorzenia postępowania w tym podatku za miesiące od V do XI 2005 r. . postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, po wezwaniu go do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2007 r. organ kontroli skarbowej wszczął postępowanie kontrolne, które nie zostało jeszcze zakończone. 27 marca 2008 r. organy podatkowe dokonały zabezpieczenia na wszystkich rachunkach bankowych na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego. Spowodowało to, że A wypowiedział umowę franczyzy i zażądał zapłaty 432.277,30 zł za niezapłacone faktury za dostarczone paliwo i łącznie 600.000 zł z tytułu kary umownej. Bank wypowiedział umowę kredytu i wystawił weksel do wykupu na kwotę 500.000 zł. Obroty firmy wnioskodawcy spadły w 2008 r., co spowodowało, że zmuszony został zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Nie jest w stanie regulować należności podatkowych z uwagi na zajęcie w postępowaniu egzekucyjnym rachunków bankowych. Z powodu prowadzonych postępowań kontrolnych i egzekucyjnych żona złożyła pozew o rozwód, który został orzeczony wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. Postanowieniem z 24 lipca 2012 r., na skutek licytacji, Sąd Rejonowy orzekł o wydaniu zlicytowanego mieszkania, dotychczas zamieszkałego przez rodzinę skarżącego, nowym nabywcom, co zostało potwierdzone kopią tego orzeczenia. Rubryki formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów wnioskodawcy, zostały zakreślone. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na wezwanie, skierowane podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wynika, że skarżący mieszka z byłą żoną i dwiema córkami, które jeszcze się uczą i pozostają na utrzymaniu rodziców. Żona pracuje, co potwierdza zaświadczenie o zarobkach, z kolei skarżący utrzymuje się z datków rodziny. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków wskazał, że wynoszą one 800 zł – 300 zł na opłaty za media, 500 zł na żywność i środki higieny. Zwrócił uwagę, iż od 5 lat jego rachunki bankowe – firmowe i osobiste (a także byłej żony) – są zajęte przez komorników. Ponadto z nadesłanych dokumentów wynika, iż wnioskodawca w 2012 r. osiągnął przychody z działalności gospodarczej w wysokości 5.500 zł i poniósł stratę w kwocie 16.841,93 zł. Na dzień 13 grudnia 2012 r. był zarejestrowany jako bezrobotny od 5 grudnia 2012 r. Była żona obecnie zatrudniona jest na ¼ etatu, a miesięczne wynagrodzenie w miesiącach luty, marzec i kwiecień 2013 r. wyniosło 345,16 zł netto. Ponadto nadesłano kopie postanowień tutejszego Sądu i referendarza sądowego, którymi uwzględniono żądanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Powyższe okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej wynika, że to ubiegający się o przyznanie pomocy zobligowany jest do wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Przy czym powinny one być logiczne i wiarygodne. Tymczasem, zdaniem rozpoznającego przedmiotowy wniosek referendarza sądowego, oświadczeniom skarżącego nie można dać wiary. W istocie, jego sytuacja majątkowa jest trudna – nieruchomości, które do tej pory posiadał, stały się przedmiotem licytacji w postępowaniu egzekucyjnym, zakończona została działalność gospodarcza, rachunki bankowe zajęte. Sam wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, zaś wynagrodzenie miesięczne jego byłej żony (z którą nadal mieszka, co należy ocenić jako pozostawanie we wspólnym gospodarstwie) wynosi 345 zł. Tak przedstawione okoliczności mogłyby wskazywać na zasadność przedmiotowego wniosku. Niemniej wątpliwości co do możliwości płatniczych, a konkretnie – braku jakichkolwiek środków finansowych – budzą dodatkowe oświadczenia, do których został wnioskodawca wezwany w trybie powołanego wyżej art. 255 p.p.s.a. Zwrócić należy uwagę, że łączna kwota dochodów budżetu domowego dla 4 osób – zgodnie udzielonymi informacjami – wynosi 1.145 zł. Skarżący wskazał na miesięczne wydatki w kwocie 800 zł, w tym 500 zł na żywność i środki higieny. Sądząc po wysokości wynagrodzenia żony, powyższa kwota przeznaczona ma być na wszystkie cztery osoby, co należy ocenić jako niewiarygodne, mając na uwadze obecne ceny żywności i środków higieny. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje, że wnioskodawca jest z żoną rozwiedziony, skoro – zgodnie z jego oświadczeniem – pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponoszą zatem wspólnie koszty utrzymania, a dochód byłej żony nie może starczać nawet na jej własne utrzymanie. Poza tym skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez jego rodzinę. Za takie nie można bowiem uznać wskazanej wyżej informacji. Brak w niej bowiem konkretnych kwot, choćby przybliżonych, uśrednionych z ostatnich trzech miesięcy, wydatkowanych konkretnie na energię elektryczną, gaz, czynsz, wodę, telefon, środki higieny, żywność – a więc pozycji, które zwykle znajdują się w rozchodach budżetu domowego gospodarstwa domowego. Podane informacje natomiast są zbyt ogólne, a podanym kwotom nie można dać wiary. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, że wykazując okoliczności, która mają uzasadniać żądanie wniosku, skarżący przedłożył m.in. kopię postanowienia z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt. I SA/Wr 1518/12, którym referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w części przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 2.000 zł. Na powyższe orzeczenie nie wniesiono sprzeciwu i wpłacono .na rachunek Sądu 2.000 zł. Dodać trzeba, że postanowienie to zostało wydane w oparciu o niemalże tożsame okoliczności. W niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony również na 2.000 zł. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, wnosić należy, że wnioskodawca jest w stanie uiścić tę kwotę. Dodać wypada, iż wprawdzie wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych w całości, jednakże wpis od skargi stanowi zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi najwyższy koszt sądowy. Stąd też uzasadnione jest uznanie jego wartości za punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających zwolnienie go od kosztów sądowych, a wręcz wskazał, że jest w stanie zgromadzić środki na ich opłacenie. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.