I SA/Wr 512/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-11-02
Skład orzekający: Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym odmówieniu jego przyznania, może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym odmówieniu jego przyznania, należy traktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Strona skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym uiszczenie kosztów sądowych, w szczególności wobec faktu, że przedłożone dokumenty finansowe przeczyły twierdzeniom o braku środków.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą z zajęć egzekucyjnych, umorzeń postępowań i wysokich zobowiązań podatkowych. Wniosek został złożony po wcześniejszych prawomocnych postanowieniach odmawiających przyznania prawa pomocy i oddalających wniosek o zmianę tych postanowień. Sąd rozpatrywał wniosek jako próbę zmiany prawomocnego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Ponownie odmówiono zmiany postanowienia z dnia 2 czerwca 2014 r. odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: ponownie odmówić zmiany postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 512/13) odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprawie, postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po pierwsze odrzucił – jako wniesione po terminie - zażalenie skarżącej spółki na postanowienie z dnia 20 października 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 10 marca 2014 r. odrzucającego skargę na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2013 r., po drugie - odmówił zmiany postanowienia z dnia 2 czerwca 2014 r. odmawiającego skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w zakresie odmowy zmiany postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy Sąd zauważył, że skarżąca spółka skorzystała już w toku niniejszego postępowania z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2014 r. odmówiono jej bowiem przyznania prawa pomocy, a następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Sąd oddalił wniosek strony o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 2 czerwca 2014 r. Zatem, kolejny w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd potraktował jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 2 czerwca 2014 r. i uznał, że skarżąca spółka w żaden sposób nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa pogorszyła się względem ustaleń dokonanych prawomocnym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2014 r. Wskazane w kolejnym wniosku z zakresu prawa pomocy okoliczności - te same, które były przedmiotem rozważań w powołanym wyżej postanowieniu - nie dają podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, co uzasadnia odmowę zmiany tego postanowienia.
Wskazane na wstępie postanowienie z dnia 6 lipca 2015 r. skarżąca spółka (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) zaskarżyła w drodze zażalenia, a po wezwaniu jej do uiszczenia wpisu sądowego od tego środka odwoławczego w kwocie 100 zł, wniosła w dniu 14 października 2015 r. kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca spółka wskazała, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, ponieważ wszelkie rachunki bankowe i wierzytelności zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych, która obecnie jest bezskuteczna z uwagi na brak składników majątkowych, z których można ją prowadzić. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Skarżąca spółka zauważyła dalej, że wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Ponadto, w wyniku kontroli skarbowych Urząd Kontroli Skarbowej we W. w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wydał decyzje określające zobowiązania podatkowe na łączną kwotę około 6.000.000 zł, co do których orzeczono rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca wskazała również, że nie odnotowała w 2014 r. żadnego zysku, przez ostatnie pół roku faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, wobec czego nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Nadto, organy egzekucyjne umarzają postępowania ze względu na bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, nie posiada ona środków trwałych, a zysk za rok obrotowy (2013) wyniósł 444.147,38 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona podała też wyniki finansowe, które za lata 2010 i 2011 r. były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowała stratę w wysokości 72.117,31 zł.
Do wniosku skarżąca spółka załączyła: rachunek zysków i strat porównawczy za okresy: od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca 2015 r. i od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r.; bilanse na dzień: 31 marca 2015 r., 30 kwietnia 2015 r. i 31 maja 2015 r.; deklaracje VAT-7 za marzec, kwiecień i maj 2015 r.; kserokopię niepełnego (dwie strony) zeznania podatkowego za 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że złożony w sprawie kolejny wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie, który był przedmiotem rozpoznania Sądu, potraktował jako ponowny wniosek skarżącej spółki o zmianę w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.), prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 2 czerwca 2014 r.
W myśl art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku Sąd zaznacza, że argumentacja w nim wskazana jest w znacznej mierze powieleniem argumentacji, która była już przedmiotem oceny Sądu w uprzednio wydanych postanowieniach. Z tego względu, za zbędne Sąd uznał odnoszenie się do argumentacji dotyczącej prowadzenia wobec spółki postępowania egzekucyjnego na kwotę ok. 5 milionów złotych, zajęcia towaru na kwotę ponad 300 tysięcy złotych, nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom określającym zobowiązanie podatkowe na łączną kwotę ok. 6 milionów zł, braku środków trwałych, wyników finansowych za lata poprzedzające rok 2014. W porównaniu jednak do zawartości poprzednio ocenionych wniosków, pojawiły się nowe okoliczności, które - zdaniem skarżącej spółki – także uniemożliwiają uiszczenie należnych w sprawie kosztów sądowych, tj.: brak osiągnięcia przez skarżącą spółkę zysku w 2014 r., nieprowadzenie przez nią w ostatnim półroczu działalności gospodarczej, umarzanie postępowań egzekucyjnych z powodu bezskuteczności egzekucji z majątku strony.
Oceniając wskazane powyżej nowe okoliczności Sąd stwierdza, że nie stanowią one podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 2 czerwca 2014 r. Skarżąca spółka nie wykazała bowiem, że w ich wyniku jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym poniesienie w sprawie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł tytułem wpisu sądowego od zażalenia.
Po pierwsze, załączona do wniosku kserokopia zeznania podatkowego za rok 2014 nie wskazuje na osiągnięty przez skarżącą wynik finansowy w prowadzonej w tym roku podatkowym działalności gospodarczej. Kserokopia ta nie obejmuje bowiem wszystkich stron zeznania podatkowego, a jedynie pierwszą z danymi podatnika i trzecią poz. 47-91, na której są pewne wartości liczbowe, jednak liczby te nie są czytelne, gdyż została skserowana jedynie ich część, np. w poz. 51. Niezależnie jednak o braku wykazania wyniku finansowego spółki za 2014 r. wyjaśnić należy, że strata, na osiągniecie której powołała się strona, jest – jak przyjmuje się w orzecznictwie - jedynie wynikiem bilansowym kosztów w stosunku do przychodów. W konsekwencji, strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci m.in. zwolnienia z kosztów (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I GZ 260/08, LEX nr 479125).
Po drugie, strona w żaden sposób nie wykazała faktu nieprowadzenia działalności gospodarczej.
Po trzecie, o braku środków finansowych strony skarżącej nie może świadczyć wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji z majątku strony, gdyż nie stoi to na przeszkodzie prowadzeniu przez spółkę dalszej działalności gospodarczej i uzyskiwaniu przychodów.
Z przedłożonych natomiast przez stronę pozostałych dokumentów (bilanse, rachunki zysków i strat, deklaracje VAT-7) wynika, że w marcu, kwietniu i maju 2015 spółka dokonywała dostaw towarów i usług o wartości odpowiednio: 25.500 zł, 25.500 zł, 15.500 zł miesięcznie, zaś na koniec 30 kwietnia 2015 r. osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w kwocie 102.000 zł, a jej kapitał własny, w tym kapitał podstawowy o wartości 400.000 zł, wyniósł na koniec maja 2015 r. 1.471.316,69 zł. Niewątpliwie dane te przeczą twierdzeniu strony, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które wynoszą obecnie 100 zł.
Mając zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne sprawy Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że strona wykazała istnienie okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 2 czerwca 2014 r., którym odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tych powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło