I SA/Wr 515/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-12-15
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej w stosunku do wcześniejszych ocen, a podnoszone okoliczności były już przedmiotem analizy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Podnoszone okoliczności, takie jak prowadzenie egzekucji czy zajęcie towaru, były już analizowane we wcześniejszych postępowaniach i nie mogły wpłynąć na zmianę dotychczasowej oceny kondycji finansowej spółki. Dodatkowo, nowo przedstawione okoliczności nie dawały podstaw do uznania braku możliwości finansowych na uiszczenie wymaganego wpisu sądowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca, spółka A sp. z o.o., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na etapie skargi kasacyjnej. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy ze względu na niewystarczającą dokumentację finansową i odnotowane zyski w poprzednich latach. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu. Kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy były odrzucane, ponieważ strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej. Ostatecznie sąd odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 5 czerwca 2013 r. odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na etapie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 515/13) w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju smarowego postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 5 czerwca 2013 r. (sygn. akt I SA/Wr 515/13) odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu referendarz wskazał, że skarżąca spółka nie wykazała przesłanki do przyznania jej wnioskowanego prawa. Zdaniem referendarza, strona nie przesłała całościowej dokumentacji odnośnie do swojej kondycji finansowej, a dokumenty, które przedłożyła, nie są wystarczające do przyznania jej wnioskowanego prawa. Wskazał w tym kontekście referendarz na odnotowane przez spółkę za 2010 r. i 2011 r. znaczne zyski. Dodał również, że odnotowana w 2012 r. strata spółki nie jest jednoznaczna z brakiem środków finansowych, albowiem odnotowanie straty związane jest z rozliczeniami w podatku dochodowym.
Odnosząc się do powołanego przez stronę faktu prowadzenia egzekucji na kwotę ponad 5 milionów złotych referendarz sądowy wskazał, że spółka nie podała jakie środki egzekucyjne zostały zastosowane. Nawiązując z kolei do argumentu o dokonanym zajęciu towaru o wartości ponad 300 tysięcy złotych referendarz podkreślił, że fakt ten miał miejsce w 2011 r. a wyniki finansowe spółki dowodzą, że okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na funkcjonowanie spółki na rynku.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę skarżącej spółki z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
Na etapie skargi kasacyjnej od tego postanowienia skarżąca spółka wniosła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił zmiany postanowienia z dnia 5 czerwca 2013 r. odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.
Jak wynika z treści ww. postanowienia, Sąd nie znalazł przesłanek do przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, a w konsekwencji uznał, że strona nie wykazała, by jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem analizy w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2013 r.
Zdaniem Sądu, poddany ocenie, kolejny wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy był w istocie powtórzeniem argumentacji, jaką spółka zawarła we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Odwołując się do treści tego wniosku Sąd wskazał, że podobnie jak we wcześniejszych wnioskach z zakresu prawa pomocy, skarżąca powołała się w nim na okoliczność prowadzenia przeciwko niej egzekucji na kwotę 5 milionów złotych, a także na fakt zajęcia przez Urząd Celny w S. towaru o wartości 300 tysięcy złotych. W kontekście tym Sąd podniósł, że okoliczności te były już przedmiotem analizy przy ocenie zasadności wcześniejszych wniosków strony, stąd, nie mogły wpłynąć na zmianę dotychczasowej oceny kondycji finansowej spółki.
Za nie mogące rzutować na pozytywną ocenę wniosku Sąd uznał także powoływaną przez spółkę okoliczność odnotowania straty w 2012 r. W uzasadnieniu tej oceny, odwołał się Sąd do wartości osiągniętego przez spółkę w 2012 r. przychodu, a także, do skali prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, pomimo odnotowanej straty. Wskazał również Sąd na wartość aktywów obrotowych spółki (1.479.224,74 zł) według bilansu na dzień 31 stycznia 2013 r.
Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I GZ 283/14) oddalił zażalenie spółki na ww. postanowienie.
W następstwie ponownego wezwania do opłacenia skargi kasacyjnej, skarżąca spółka ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze, że w toku postępowania orzekano już o przyznaniu stronie prawa pomocy w związku z wcześniejszymi wnioskami strony w tym przedmiocie (ostatnio, postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. ), ww. wniosek należało potraktować jako kolejny wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, jako że to właśnie postanowienie odnosi się do wykazania przez skarżącą spółkę przesłanki do udzielenia jej wnioskowanego prawa z zakresu prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jaki po raz drugi skarżąca spółka wniosła w sprawie na etapie skargi kasacyjnej skarżąca podała ponad uprzednio wskazane okoliczności, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wobec spółki zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych na łączną kwotę ok. 6 milionów złotych, które zostały opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Podała także, że w 2013 r. osiągnęła zysk w kwocie 444.147,38 zł.
Dodatkowo, do ww. wniosku pełnomocnik skarżącej spółki dołączył: kserokopię (niepełną) decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec, maj, oraz za miesiące od czerwca do grudnia 2010 r. w kwotach podanych w tej decyzji oraz kserokopie (niepełne) postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.G. z dnia [...]o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom z dnia [...]w zakresie podatku od towarów i usług (za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do kwietnia 2011 r.) oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W stanie faktycznym sprawy Sąd nie stwierdził przesłanek do zmiany orzeczenia z dnia 5 czerwca 2013 r. albowiem skarżąca nie wykazała argumentów dla których należałoby przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy.
Zgodnie z treścią art. 165 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Zmiana prawomocnego orzeczenia w trybie art. 165 p.p.s.a. musi zatem wiązać się z istotną zmianą okoliczności sprawy w stosunku do tych, które były wcześniej przedmiotem oceny w tym orzeczeniu.
Dodać również należy, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2013 r. (wobec prawomocnie odrzuconego sprzeciwu od tego postanowienia) posiada, zgodnie z art. 259 § 3 p.p.s.a. walor prawomocnego orzeczenia sądu i może być uchylone i zmienione postanowieniem sądu na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, treść uzasadnienia ocenianego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje na istotnie pogarszającą się sytuację finansową spółki, albowiem część z zawartych tam argumentów była już przez spółkę podnoszona wcześniej, a tzw. "nowe okoliczności" nie dają podstaw do uznania, że skarżąca nie ma możliwości finansowych na uiszczenie wymaganego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
W nawiązaniu do powyższego wymaga podkreślenia, że fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego na kwotę ok. 5 mln złotych skarżąca podnosiła już wcześniej, zaś przyczyny dla których okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do przyznania spółce wnioskowanego prawa zostały wyjaśnione w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2013 r., a także w postanowieniu tut. Sądu z dnia 3 lipca 2014 r.
Podobnie, argument co do zajęcia towaru na kwotę ponad 300 tysięcy złotych był już dwukrotnie podnoszony przez skarżącą spółkę.
Co się zaś tyczy zawartej w ocenianym wniosku okoliczności jaką jest wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 mln. złotych, dodatkowo, opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, podnieść trzeba, że przedstawione przez pełnomocnika strony kserokopie (niepełne) dwóch postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczą innej decyzji aniżeli przedstawiona wraz z nimi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]r. Dodatkowo, z akt sprawy nie wynika aby decyzja ta była ostateczna.
Niezależnie od powyższego należy podnieść, że, jak wynika z treści oświadczenia o majątku i dochodach, zawartego w drugim wniosku, ubiegły rok (2013) spółka zakończyła z zyskiem na poziomie 444.147,38 zł.
Reasumując, wskazane w kolejnym wniosku z zakresu prawa pomocy okoliczności nie dają podstaw do przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, co wobec wcześniejszego merytorycznego orzekania w tym przedmiocie przez referendarza sądowego, uzasadniało odmowę zmiany tego postanowienia.
Z tych powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło