I SA/Wr 517/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A Sp. z o.o. z/s w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży paliwowej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., Spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 72.117,31 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik strony nadesłał zestawienie należności egzekwowanych przez Dyrektora Izby Celnej we W. i wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2013 r. oraz za styczeń i luty 2014 r. z uwagi na nieobecność w kraju do końca kwietnia 2014 r. władz spółki uprawnionych do ich sporządzenia i zatwierdzenia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić wypada, że na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlegają dwa wnioski łącznie (z uwagi na ich tożsamy zakres) – jeden złożony po raz drugi w wyniku ponownego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi i drugi na etapie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że powyższa regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale wręcz formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne, leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Co za tym idzie, rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego i majątkowego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. W takich okolicznościach strona została wezwana do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2013 r. oraz za styczeń i luty 2014 r., wydruków historii posiadanych rachunków bankowych za powyższe miesiące, a także innych dokumentów, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zauważyć należy, że wymieniona wyżej dokumentacja zwykle pozostaje w dyspozycji firmy, w związku z czym przedłożenie jej nawet w terminie 7 dni nie powinno stwarzać trudności. Dodatkowo zauważyć trzeba, że w niniejszej sprawie spółka już raz wnosiła o przyznanie prawa pomocy i była wzywana o podobne dokumenty. Na obecnym etapie postępowania powinna zatem spodziewać się nałożenia na nią takiego samego obowiązku i być odpowiednio przygotowana. Jeśli chodzi o wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenia ww. dokumentów, to w świetle powyższych uwag należało uznać go za nieuzasadniony. Z urzędu zauważyć wypada, że spółka jest stroną w tutejszym Sądzie także w innych sprawach, m.in. o sygn. akt I SA/Wr 465-466/13. W wymienionych sprawach wzywana była niemalże o te same dokumenty na początku marca 2014 r. i dwukrotnie wnosiła o przedłużenie terminu podając inny powód – oczekiwanie na odpowiedź ze strony organu egzekucyjnego o zbiorczej informacji o prowadzonych egzekucjach. Nie jest zatem zrozumiała kolejna argumentacja pełnomocnika o braku możliwości pozyskania dokumentów (powtórzyć należy, że niemal tych samych, o które strona jest wzywana od dwóch miesięcy). W tym stanie rzeczy referendarz sądowy nie był w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji finansowej spółki i wpływu prowadzonych egzekucji na rozmiar działalności i możliwości płatnicze. Wobec tego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.