I SA/Wr 519/05

Dnia 24 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Protokolant: Dorota Zawiślińska po rozpoznaniu na rozprawie w roku sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz pełnomocnika z urzędu –radcy prawnego E. Ł. kwotę 195,00 ( sto dziewięćdziesiąt pięć ) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego; III. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu Podatnik dniu [...]złożył deklarację o zawieszeniu "z przyczyn osobistych" prowadzonej działalności gospodarczej od [...] a następnie dnia [...] złożył informację o likwidacji działalności gospodarczej. Składając zeznanie podatkowe o wysokości dochodów osiągniętych w 2002 r. (PIT-37) Podatnik wykazał jedynie dochód z umowy zlecenia oraz innych źródeł w kwocie [...]zł, od którego podatek (po odliczeniach) nie wystąpił. W związku z uzyskaniem informacji z D. Wojewódzkiego Urzędu Pracy, iż Podatnik w roku 2002 w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczył na rzecz firmy "A" B. W. usługi magazynowo-rozładunkowe wszczęto wobec niego postępowanie podatkowe. W toku postępowania, opierając się na zeznaniach B. W. ustalono, że w roku 2002 podatnik uzyskał przychód w wysokości [...]zł (miesięcznie po [...]zł). Wobec tego organ I instancji uznał, że Podatnik w roku 2002 zgodnie z przepisami ustawy z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 990 ze zm.) zobowiązany był opłacać zryczałtowany podatek dochodowy bowiem w ustawowym terminie nie zrzekł się opodatkowania w tej formie. Powołując art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa organ podatkowy pierwszej instancji od zaległości podatkowych naliczył również odsetki za zwlokę od zaległości podatkowej, które określił w łącznej kwocie [...]zł. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił, że w roku 2002 nie prowadził żadnej działalności gospodarczej czego dowodem mają być zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, którzy nie potwierdzili faktu otrzymywania od B. W. wynagrodzenia za wykonywanie usługi, a faktu wypłaty należnych kwot Podatnikowi nie sprawdzono w księgach podatkowych (księgi rachunkowe) B. W. Zdaniem odwołującego jedynie na prośbę Pana W. spełniał "usłużnie" niektóre czynności w jego firmie, a pomówienie przez B. W. o rzekomym wykonywaniu usług magazynowych w ramach prowadzenia działalności gospodarczej wynikło wyłącznie z tego powodu, iż to Podatnik złożył wobec B. W. pozew do sądu o zapłatę znacznej kwoty z uwagi na jej "wyłudzenie z konta bankowego" należącego do niego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wywodził, że z zeznań świadków B. W. oraz pracowników firmy B. W. wynika, iż Podatnik w roku 2002 wykonywał w firmie B. W. usługi magazynowe, za które otrzymywał wynagrodzenie miesięczne w granicach [...]zł. Wcześniej firmy B. W. i Podatnika współpracowały ze sobą i jak stwierdził B W. Podatnik nie poinformował go o likwidacji działalności swojej firmy jak też w trakcie roku podatkowego nie wystawiał mu faktur za wykonane usługi. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pracownicy firmy B.W. potwierdzali fakt otrzymywania pieniędzy przez Podatnika jakkolwiek nie potrafili określić ani wysokości kwot ani za co były one przekazywane. Twierdzenie Podatnika, iż pieniądze te przeznaczone były na wypłaty dla pracowników firmy "A" uznał dyrektor Izby Skarbowej za niewiarygodne. Powołał się także na ponowne przesłuchanie w toku postępowania odwoławczego właściciela firmy "A", który potwierdził swoje wcześniejsze zeznania o wypłacaniu Podatnikowi comiesięcznie określonego w ustnej umowie wynagrodzenia. Uznał także, że wypłaty miesięczne dokonywano a conto faktur, które miały być przez Podatnika wystawione. Dowodem tego może być pismo B W. skierowane [...]do Podatnika o wystawienie faktur za wypłacone wynagrodzenia a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej uzasadnia to brak dokumentów potwierdzających dokonywanie wypłat. Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji co do wysokości podstawy opodatkowania i podatku. Uchylił natomiast decyzję w części określającej odsetki za zwłokę. Organ odwoławczy uznał za zasadne określić odsetki od niezapłaconego podatku za poszczególne miesiące od upływu terminu ich płatności do dnia [...]r. tj. dnia, w którym upływał termin do złożenia zeznania podatkowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik podtrzymał swoje wcześniejsze twierdzenia. Zarzucił, że przesłuchani przez Wydział Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego we W. świadkowie zeznawali co innego niż to wynika z protokołu przesłuchania, tym bardziej, że nie wszystkie osoby zeznające były pracownikami B. W. Skarżący twierdził też, że organ podatkowy odmówił mu prawa do zapoznania się z zeznaniami świadków gdyż w wyniku nieprecyzyjnych pism tego organu nie stawiał się aby bronić swego stanowiska. Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego została podjęta na podstawie zwykłych pomówień a nie dowodów materialnych W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się do twierdzeń skargi podniósł, nie zostały one poparte żadnymi dowodami a skarżący nie wskazał innego zakresu treści zeznań świadków niż wynika z protokołów przesłuchań. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej skarżący był prawidłowo powiadomiony o możliwości udziału w przesłuchaniu świadka i o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonych materiałów, ale z prawa tego nie skorzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu. W szczególności nie wyjaśniły w sposób dostateczny jaka była wysokość uzyskanego przez skarżącego dochodu. Organ obu instancji przyjęły kwotę [...] zł na miesiąc wskazując jako jedyny dowód na ta okoliczność zeznania świadka B. W. Tymczasem z zeznań tych wynika, że B. W. podawał kwotę [...] zł jako wartość przybliżoną – nawet w ostatnim znaniu zastrzegając, że w poszczególnych miesiącach od kwota ta mogła ulec zmianie. Ponieważ całość postępowania dowodowego w sprawie oparta jest wyłącznie o zeznania świadków i brak jest jakichkolwiek dokumentów organy skarbowe winny dołożyć szczególnej staranności w ustaleniu podstawy opodatkowania a przede wszystkim uzyskać w tej kwestii szczegółowe wyjaśnienia od przesłuchiwanych świadków. Dodatkowo wskazać należy, że oceniając wiarygodność zeznań świadka B. W. organ skarbowe powoływały się na zeznania innych osób złożone w postępowaniu prowadzonym przez inne organy. Jednakże włączone do akt sprawy kopie dokumentów nie pozwalają na sprawdzenie czy podatnik miał możliwość uczestniczenia w tych przesłuchaniach. W kontekście podnoszonych przez niego wątpliwości co do wiarygodności i dokładności zeznań tych świadków budzi to wątpliwości czy zostały dochowane warunki wynikające z art. 123 i 190 Ordynacji Podatkowej. Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku uchylenia decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka, czy i w jakim zakresie może ona być wykonywana. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z wynikającej z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. Nr 163 poz. 1394)