I SA/Wr 522/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-09-06

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób rzetelny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie wykazała w sposób rzetelny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak wykazania rzeczywistej sytuacji finansowej, zwłaszcza w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący A. K.-K. i D. K. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, wskazując na trudną sytuację finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących stanu majątkowego, wydatków i źródeł ich finansowania, skarżący nie udzielili wyczerpujących odpowiedzi. Referendarz sądowy, opierając się na dostępnych danych, uznał, że skarżący nie wykazali w sposób rzetelny swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K.-K. i D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. wraz z odsetkami za miesiące III, IV, VI, VII, VIII, IX i XII 2013 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 178 zł, wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że D. K. jest jedynym żywicielem rodziny, a prowadzona działalność gospodarcza nie pozwala na uiszczenie wpisu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym., majątku i dochodach podano, że [...] pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] (ur. w [...].). Rubryki dotyczące stanu majątkowego zostały zakreślone. Dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej wynoszą około 2.500-3.000 zł netto miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymieniony został kredyt 600 zł, czynsz 1.500 zł i pozostałe 600 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów nie udzielono odpowiedzi. W związku z tym referendarz przyjął do rozpoznania dane wynikające z dokumentów i oświadczeń złożonych przez A. K.–K. jako stronę w sprawie [...]. Wynika z nich, że [...] w latach 2016 i 2017 złożyli wspólne zeznania podatkowe, a jedynym źródłem przychodów [...] była działalność gospodarcza prowadzona przez [...] skarżącej. W 2016 r. przychód z tego tytułu wyniósł 197.195,15 zł (dochód 22.719,09 zł), a w 2017 r. – 227.359,39 zł (dochód 25.322,59 zł). W bieżącym roku za drugi kwartał dokonano dostaw towarów i usług o wartości 72.610 zł i poczyniono zakupy związane z działalnością opodatkowaną na kwotę 59.939 zł. A. K.-K. jest bezrobotna od [...] marca 2018 r. Strona oświadczyła, że nie posiada z [...] żadnych środków transportu, żadnych nieruchomości ani aktywnych rachunków bankowych. Pomimo wezwania nie złożono szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez skarżącą i jej rodzinę ze wskazaniem źródeł ich finansowania oraz oświadczenia o tytule prawnym do nieruchomości pod adresem zamieszkania strony z rodziną. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną rozpoznania wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe nie zostało w sposób rzetelny wykazane. Z dokumentacji, która została przyjęta do rozpoznania w niniejszej sprawie wynika, że miesięczne przychody [...]-osobowej rodziny skarżących wynoszą około 20.000 zł miesięcznie. Jakkolwiek jednocześnie odnotowywane są niskie dochody, to jednak zauważyć należy, że dochód i strata są wynikiem ponoszenia mniejszych lub większych kosztów uzyskania przychodu, co oznacza, że przedsiębiorca ma środki na ich opłacenie lub zdolność do zaciągania tak znacznych zobowiązań. Natomiast wszystkie te trzy wartości – dochód, strata, koszty podatkowe – są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Dlatego też to wartość przychodu jest najbardziej wymiernym punktem odniesienia dla oceny możliwości płatniczych ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Poza tym, mając na uwadze wartości obrotów z działalności gospodarczej, trudno dać wiarę, że [...] nie posiadają choćby jednego aktywnego rachunku bankowego. Strona nie wyjaśniła też powodu nieposiadania aktywnych rachunków, nie przedłożono jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby ten fakt (przykładowo dotyczących zajęć egzekucyjnych). Zauważyć przy tym należy, że wezwanie skierowane do strony obligowało do przedłożenia nie tylko enumeratywnie wymienionych oświadczeń i dokumentów, ale także innych, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W rezultacie brak jakichkolwiek wymiernych informacji o posiadanych przez skarżących środkach pieniężnych, jakimi wartościami dysponują co miesiąc i jakie ponoszą wydatki. Z wniosku jedynie wiadomo, że co miesiąc ponoszone jest około 2.700 zł na kredyt oraz opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i czynszem przy miesięcznych dochodach – zgodnie z oświadczeniem strony – 2.500-3.000 zł. Brak jest informacji o wydatkach na żywność, środki higieny, edukację [...] i inne, które zwykle są ponoszone w każdym gospodarstwie domowym. Tak udostępnione informacje są zatem mało wiarygodne i nie dają podstaw do dokonania oceny możliwości płatniczych strony. Co za tym idzie, wniosek należało uznać za niezasadny i orzec jak w sentencji na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło