I SA/Wr 526/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 1997 – 2000 i 2002 postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący W. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniał, że jego stan zdrowia nie pozwala na pracę oraz samodzielną egzystencję. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jego gospodarstwa domowego wnioskodawca podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwojgiem pełnoletnich dzieci, są właścicielami domu o powierzchni 240 m², oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4,3 ha, natomiast ich dochody to zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, dotacja z tytułu wspierania gospodarstwa w kwocie 80 zł, środki w Fundacji A, stypendium syna w kwocie 360 zł oraz wynagrodzenie za pracę córki w kwocie 1.500 zł. Jednocześnie podał skarżący, że korzysta z pomocy finansowej rodziny w łącznej kwocie 300 zł. Z przesłanych na wezwanie dokumentów wynika, ponad wcześniej wskazane fakty, że w roku 2012 córka skarżącego uzyskała dochód w kwocie 13.349 zł, natomiast miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą 1.494,72 zł i obejmują między innymi wydatki na zakup lekarstw w kwocie 446,22 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W. W. wykazał bowiem, że w jego sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką dysponuje skarżący na miesięczne utrzymanie swojego czteroosobowego gospodarstwa domowego, którego sytuacja materialna, pogorszona z powodu stanu zdrowia wnioskodawcy, znajduje potwierdzenie w decyzji o przyznaniu rodzinie skarżącego świadczeń w ramach pomocy społecznej. W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.