I SA/Wr 527/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych skargi kasacyjnej w kwocie 6.595 zł (wpis sądowy) uzasadniając, że ma zaległości w spłacie zobowiązań wobec banku, ZUS, fiskusa i innych instytucji. W czerwcu 2012 r. komornik, na zlecenie banku, wszczął egzekucję z majątku, który stanowił zabezpieczenie kredytu inwestycyjnego i obrotowego. Powodem było niespłacanie rat kredytowych, brak źródła dalszego finansowania stacji demontażu pojazdów, obciążenie hipoteką przymusową celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie od ponad dwóch lat. Pogorszyła się sytuacja zdrowotna i życiowa – z powodu trwających postępowań egzekucyjnych, choroby żony, wypadku w pracy wnioskodawcy i innych okoliczności mających wpływ na jego zdolność finansową. Ma dodatkowo na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Jego rodzina żyje skromnie, dzięki pomocy najbliższej rodziny. Starcza jedynie na żywność i lekarstwa. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, córką i synem (ur. w 1993 i 1994 r.). Posiada dom (230 m2) zabezpieczony hipoteką na rzecz banku i Urzędu Skarbowego oraz działkę inwestycyjną (0,41 ha) z niedokończoną stacją demontażu pojazdów. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi, to jest oszczędnościami, czy papierami wartościowymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jedynym źródłem dochodów rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego, z której odnotowuje straty. Do wniosku załączone zostały dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącego i jego żony oraz wydruki z zestawieniem należnego podatku dochodowego za styczeń i luty 2013 r., z których wynika, że w pierwszych dwóch miesiącach bieżącego roku przychód z działalności gospodarczej wyniósł 61.260 zł i poniesiona została strata w kwocie 6.160,90 zł. Z dokumentów i oświadczeń nadesłanych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wynika, że wnioskodawca w 2012 r. uzyskał przychód w wysokości 3.303.842,46 zł, z czego dochód wyniósł 115.839,68 zł. Przy czym wyjaśniono, iż wykazany w zeznaniu podatkowym podatek nie został uiszczony terminowo, gdyż uzyskany przychód w rzeczywistości nie został zapłacony przez kontrahenta. Należności są dochodzone sądowo. Wskazano też, że z powodu obciążenia nieruchomości hipotekami, nie jest możliwe zaciągnięcie kredytu na zakończenie inwestycji i środków obrotowych. Zgodnie z deklaracjami VAT-7, w styczniu i lutym 2013 r. skarżący dokonał dostawy towarów o wartości odpowiednio 47.007 zł i 20.483 zł. Rodzina miesięcznie wydatkuje łącznie 1.956 zł, w tym m.in. na żywność 600 zł, na spłatę karty kredytowej 500 zł, spłatę dwóch pożyczek A – 200 zł. Wymagane, ale niespłacane kwoty miesięcznych zobowiązań to kredyt inwestycyjny – 6.900 zł, kredyt w SKOK – 1.091 zł, składki ZUS 930,28 zł i na biuro rachunkowe – 1.600 zł. Źródłem finansowania comiesięcznych wydatków jest pomoc rodziny – matki wnioskodawcy, rodzeństwa i przyjaciół. Wnioskodawca przedłożył również wydruk z rachunku bankowego z kredytem biznes w PKO BP, wykazujący saldo ujemne na kwotę ponad 133.000 zł i brak operacji bankowych, dokument potwierdzający zajęcie egzekucyjne rachunku w BPH na kwotę ponad 120.000 zł na rzecz ZUS i US oraz zaległości w opłatach za prąd, wywóz śmieci i w spłacie kart kredytowej. Powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie w istocie wpis od skargi kasacyjnej jest wysoki (ponad 6.000 zł), jednak dane, które wynikają z dokumentów związanych z działalnością gospodarczą wskazują, iż wnioskodawca miał możliwość poczynić oszczędności na poczet dalszych kosztów sądowych w sprawie. Przede wszystkim wskazują na to bardzo wysokie przychody – w 2012 r. wyniosły ponad 3.000.000 zł. Skarżący wprawdzie jednocześnie wyjaśnia, że jest to przychód faktycznie nieotrzymany, gdyż dochodzi go w postępowaniu sądowym. Nie wiadomo, jednak o jakie kwoty wierzytelności chodzi – czy całą wartość przychodu, czy jego ułamek. Trudno jednak dać wiarę, że przy obrotach o wartości kilku milionów wnioskodawca ma tylko jednego kontrahenta. Poza tym, w bieżącym roku, już w pierwszych dwóch miesiącach, przychód z działalności gospodarczej wyniósł ponad 60.000 zł. Faktycznie jednocześnie odnotowana została strata, jednakże strata lub niski dochód stanowią wynik finansowy z różnicy pomiędzy przychodami i kosztami ich uzyskania. Świadczą zatem po pierwsze o ponoszeniu wysokich kosztów podatkowych, na których wartość ma wpływ przynamniej w części sam przedsiębiorca, po drugie – że przedsiębiorca dysponuje środkami na ich poniesienie. Tymczasem zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, nie posiadał on środków na zapłacenie podatku dochodowego za 2012 r., bowiem – jak twierdzi skarżący – przychodu faktycznie nie otrzymał – jednocześnie jednak w styczniu 2013 r. miał środki na poniesienie kosztów działalności gospodarczej w wysokości 41.980 zł. Poza tym, wartości takie jak koszty podatkowe, dochód i strata są wielkościami ściśle związanymi z rozliczeniami w podatku dochodowym i zwykle nie stanowią odzwierciedlenia rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Zauważyć też wypada, iż w osiąganiu tak wysokiego przychodu nie stoi na przeszkodzie fakt zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości i rachunku bankowego. Co za tym idzie, dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy te okoliczności – mimo, że dają obraz jego sytuacji majątkowej – pozostają jednak bez znaczenia. Powyższe informacje, dotyczące przychodów z działalności gospodarczej, pozostają w zupełnej sprzeczności z oświadczeniami skarżącego, że nie ma środków do życia, a utrzymuje się tylko z pomocy rodziny. Powyższe rozbieżności nie zostały też w żaden sposób wyjaśnione. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie, na etapie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, wnioskodawca ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych przedstawiając niemalże tożsame okoliczności. Postanowieniem Sądu z dnia 21 sierpnia 2012 r. odmówiono przyznania prawa pomocy, a postanowieniem NSA z 5 października 2012 r. oddalono zażalenie, po czym skarżący uiścił wpis w wysokości 13.189 zł. Znając wobec tego stanowisko tutejszego Sądu, które zostało poparte przez Sąd kasacyjny, wnioskodawca miał czas, a jak wynika z danych księgowych, również sposobność, aby zabezpieczyć środki na opłacenie przyszłych kosztów sądowych. Wobec powyższego stwierdzić należało, że nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające żądanie przedmiotowego wniosku. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.