I SA/Wr 528/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Anna Wojtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi o wznowienie wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w J. G. w przedmiocie: wznowienia postępowania w sprawie ze skargi A spółka z o.o. z siedzibą w Z. zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3341/02 I. wznawia postępowanie w sprawie, II. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3341/02; III. umarza postępowanie w sprawie ze skargi A spółka z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. Wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3341/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę A spółka z o.o. w Z. - w następstwie czego uchylił decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponadto zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej spółki koszty postępowania sądowego i orzekł o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 10 stycznia 2005 r. W dniu 30 maja 2005 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, złożona przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. - skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego ww. prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3341/02. W uzasadnieniu skargi opartej na przesłankach z art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej u.p.s.a.) - organ wnioskował wznowienie postępowania przed WSA oraz uchylenie wyroku i umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 282 § 2 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 u.p.s.a. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśniał, że w związku z koniecznością zwrotu kosztów postępowania wymienionych w prawomocnym wyroku, wystąpił do skarżącej A spółka z o.o. w Z. (zwanej dalej A) o podanie aktualnego numeru rachunku bankowego. W dniu [...] r. podmiot o nazwie B spółka z o.o. w Z. (zwany dalej B) podał numer swojego rachunku bankowego, zaś w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że spółka z o.o. A nie istnieje od pół roku a spółka B jest jedynym jej udziałowcem. Po wymianie korespondencji, spółka B przesłała organowi w dniu [...] r. kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] we W., z którego wynikało, że w dniu [...] r. podmiot o nazwie A spółka z o.o. Z. został wykreślony z Krajowego Rejestru Handlowego. Jak uzasadniał organ wnoszący skargę o wznowienie - taki stan rzeczy oznacza, że w dniu wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu tj. 21 października 2004 r. - nie istniał już skarżący podmiot A spółka z o.o. w Z.. Z informacji organu wynikało, że nie było i nie ma podmiotu, który byłby następcą prawnym wykreślonej spółki. W trakcie toczącego się postępowania przed WSA organowi nie były znane te okoliczności a informacje w tym zakresie organ uzyskał dopiero w dniu 22 marca i 21 kwietnia 2005 r. Ponieważ w pierwotnym sporze przed WSA spółka z o.o. A była reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego K. M., Sąd przesłał mu skargę o wznowienie - celem ustosunkowania się do jej treści. W odpowiedzi - ww. doradca podatkowy, występując tym razem w imieniu spółki z o.o. B - jako wspólnika zlikwidowanej spółki z o.o. A, powołując się na wcześniejsze pełnomocnictwo cyt. "złożone do akt postępowania" - wnosił o odrzucenie skargi ze względu na brak przesłanek do wznowienia postępowania, lub o jej oddalenie na podstawie art. 282 § 2 u.p.s.a. Zawiadomiony o terminie rozprawy - K. M. stawił się przed WSA we Wrocławiu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. Na pytanie Sądu - skąd wywodzi swoje umocowanie do występowania w sprawie, oświadczył, że jest pełnomocnikiem spółki z o.o. B, która jest następcą prawnym zlikwidowanej spółki z o.o. A i zobowiązuje się przedłożyć udzielone mu przez tą spółkę pełnomocnictwo oraz dokumenty potwierdzające, że spółka B jest następcą prawnym zlikwidowanej spółki A. Ponadto doradca podatkowy zobowiązał się też do przedłożenia Sądowi i doręczenia pełnomocnikowi organu - odpisu prawomocnego postanowienia Sądu o wykreśleniu spółki A z KRS-u. Ponieważ doradca podatkowy - K. M. nie wywiązał się ze zobowiązania złożonego na rozprawie w dniu 22.08.2006 r., Sąd w piśmie z dnia 22 listopada 2006r. zobowiązał go do przedłożenia ww. dokumentów w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - pod rygorem pominięcia jego czynności w toczącym się postępowaniu. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, K. M. nie przesłał do Sądu pełnomocnictwa, ani żadnego ze wskazanych dokumentów. W celu wyeliminowania wątpliwości związanych z następstwem prawnym, WSA we Wrocławiu - pismem z dnia 28 marca 2007 r. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] we W. o udzielenie informacji niezbędnych dla rozpoznania prowadzonej sprawy, w szczególności odpisu prawomocnego postanowienia o wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców spółki z o.o. A w Z. z informacją o dacie stwierdzenia jego prawomocności i podmiotach, którym zostało ono doręczone oraz pełnego odpisu KRS, celem ustalenia następstwa prawnego po zlikwidowanej spółce z o.o. A w Z. Wnioskowane dokumenty i informacje zostały przesłane przez Sąd Rejonowy [...] przy pismach sądu rejestrowego z dnia [...] r. ([...] akt sądowych). Dyrektor Izby Skarbowej we W. - powiadomiony o treści ww. dokumentów oświadczył, że podtrzymuje skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 21 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej wniesioną przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargą o wznowienie postępowania - uznał, że skarga o wznowienie jest dopuszczalna i zasługuje na uwzględnienie. Analizując wymogi formalne konieczne dla wznowienia postępowania, Sąd stwierdził, że wniosek dotyczy sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3341/02 (art. 270 u.p.s.a.). Sąd na wstępie uznał, że legitymację procesową do wniesienia skargi o wznowienie ma nie tylko strona skarżąca, ale uprawnionym do jej wniesienia jest również organ, który w tym postępowaniu prowadzonym przez sąd administracyjny jest także stroną legitymowaną do żądania uruchomienia tego szczególnego trybu wzruszenia prawomocnego orzeczenia zapadłego przed sądem administracyjnym. Strona powołała przesłankę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, wymienioną w art 273 § 2 u.p.s.a. polegającą na późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych (...), które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżony wyrok, jako wydany w stosunku do strony, która nie istniała już w chwili wyrokowania jest dotknięty wadą nieważności, co w świetle art. 275 u.p.s.a uzasadnia wznowienie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - jako sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Strona wnosząca skargę o wznowienie nie naruszyła 5-letniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 278 u.p.s.a.) jak też zachowała określony w art. 277 u.p.s.a. trzymiesięczny termin, skoro o wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców spółki z o.o. A organ dowiedział się z pisma spółki B z dnia [...] r. zaś skarga o wznowienie postępowania (zakończonego wyrokiem z 21 października 2004 r.) została wniesiona do Sądu w dniu 30 maja 2005 r. W tej sytuacji - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał wznowienie za dopuszczalne i połączył je z rozpoznaniem sprawy (art. 281 u.p.s.a.). Uzasadniając przesłanki na których oparta została skarga o wznowienie - organ wykazał, że istotna dla sprawy okoliczność, jaką było wykreślenie spółki z o.o. A z rejestru handlowego już po wniesieniu skargi lecz na etapie oczekiwania na jej rozpatrzenie przez WSA, nie była znana organowi w chwili rozstrzygania przez ten Sąd skargi wniesionej na wydaną przez ten organ decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. Okoliczność wykreślenia Spółki z rejestru handlowego ujawniła się dopiero w marcu 2005 r. tj. po zakończeniu postępowania i wydaniu przez WSA rozstrzygnięcia, gdy organ chcąc zwrócić zasądzone wyrokiem Sądu z dnia 21 października 2004 r. koszty postępowania -powziął wiadomość, że Spółka nie istnieje już od pół roku. Jak ustalił Sąd w toku postępowania wznowieniowego, uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] r. postanowiono o rozwiązaniu spółki o.o. A, zaś uchwałą ZW z dnia [...] r. zatwierdzono sprawozdanie likwidacyjne spółki z o.o. A i dokonano podziału majątku pozostałego po jej likwidacji, przekazując go jedynemu udziałowcowi - spółce z o.o. B. Jak wynika z przesłanych przez sąd rejestrowy informacji i pełnych odpisów obu spółek, spółka B nie jest następcą prawnym zlikwidowanej spółki A. Nie wystąpił również żaden z przypadków następstwa prawnego określonych w art. 93 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z przesłanego przez sąd rejestrowy postanowienia z dnia [...] r. spółka z o.o. A po rozwiązaniu - została prawomocnie wykreślona z rejestru handlowego z dniem [...] r. a postanowienie w tym przedmiocie doręczone zostało likwidatorowi Spółki. Sąd dał wiarę Dyrektorowi Izby Skarbowej, że wiedzę o wykreśleniu spółki z rejestru handlowego uzyskał on dopiero w marcu 2005 r. stąd ta okoliczność faktyczna, która niewątpliwie miała wpływ na wynik sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 21.10.2004 r. nie mogła być przez organ podniesiona w poprzedzającym to rozstrzygnięcie postępowaniu. Co naganne - tej istotnej dla wyniku sprawy okoliczności, jaką było wykreślenie spółki A z rejestru handlowego przed rozpatrzeniem przez sąd administracyjny wniesionej przez nią skargi - nie ujawnił zastępujący skarżącą Spółkę i obecny na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. pełnomocnik - doradca podatkowy K. M.. Mimo, że postanowienie sądu rejestrowego o wykreśleniu Spółki wydane dnia 29 września 2004 r. uprawomocniło się w dniu 15 października 2004 r. - pełnomocnik nie poinformował o tym fakcie Sądu a występując na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. nadal podawał się za pełnomocnika Spółki. Co więcej, nawet w postępowaniu wznowieniowym powoływał się na pełnomocnictwo złożone przy skardze spółki A mimo, że utraciło ono swą moc z chwilą wykreślenia tej spółki z rejestru. Powołując się też na pełnomocnictwo spółki B (którego nie złożył mimo takiego zapewnienia) oświadczył przed Sądem do protokołu rozprawy w dniu 22 sierpnia 2006 r. , że spółka ta jest następcą prawnym zlikwidowanej spółki A - co jak ustalił Sąd w postępowaniu wznowieniowym, również okazało się nieprawdziwe. W tak ustalonych okolicznościach sprawy, Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania sądowo - administracyjnego złożona przez Dyrektora Izby Skarbowej uzasadnia wznowienie postępowania z uwagi na brak przesłanek negatywnych i wskazanie pozytywnej przesłanki z art. 273 § 2 u.p.s.a. Rozpoznając sprawę na nowo w granicach podstawy wznowienia, po ponownym rozpoznaniu sprawy - Sąd uznał, że z przyczyn nie zawinionych przez organ wydający zaskarżoną wówczas decyzję, ale też bez winy Sądu prowadzącego pierwotne postępowanie skargowe - postępowanie to prowadzono wobec podmiotu, który na etapie postępowania sądowego - na skutek wykreślenia z rejestru handlowego utracił zdolność sądową i procesową. Zarówno czynności postępowania podejmowane przez Sąd po wykreśleniu spółki z rejestru podmiotów jak i zapadłe w jego wyniku rozstrzygnięcie - dotknięte są nieważnością, dotyczyły bowiem nie istniejącego już podmiotu. Zgodnie z normą z art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po ponownym rozpoznaniu sprawy - Sąd uznał za konieczne - uchylenie dotkniętego tą kwalifikowaną wadą wyroku z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3341/02 i umorzenie w tej sprawie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.