I SA/Wr 530/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że działalność gospodarcza, którą prowadzi, mimo, że przynosi przychody, to w rzeczywistości wszelkie otrzymywane środki pieniężne są zajmowane przez komorników i poborców skarbowych. Toczące się postępowania egzekucyjne są efektem zaległości wnioskodawcy spowodowanych m.in. nieotrzymaniem zapłaty za wykonane roboty budowlane. Zajęciami w postępowaniu egzekucyjnym objęty jest również majątek rzeczowy, który jest regularnie sprzedawany na pokrycie zobowiązań. Żona wnioskodawcy, będąc wspólnikiem spółki jawnej w upadłości, także nie uzyskuje dochodów – likwidowana obecnie działalność przynosi straty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z trojgiem uczących się dzieci, posiada dom w trakcie budowy (180 m2), mieszkanie (60 m2), nieruchomości rolne (0,37 a i 0,17 a) oraz halę (1000 m2). Nie dysponuje jakimikolwiek zasobami pieniężnymi – wszystkie rachunki zostały zajęte przez komornika. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że wszystko co posiada jego rodzina, zostało objęte zajęciem komorniczym, w tym wszystkie źródła dochodów, to jest jego działalność gospodarcza i spółka, w której wspólnikiem jest żona. Brak zapłaty faktur, których dotyczy zaskarżona decyzja, spowodował krytyczną sytuację w firmie i rodzinie. Z dokumentów i oświadczeń nadesłanych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), wynika, że w 2011 r. z działalności prowadzonej przez skarżącego odnotowany został przychód w wysokości 3.236.035,39 zł i strata – 697.561,52 zł. Działalność jego żony w 2011 r. przyniosła przychód w kwocie 234.763,39 zł i stratę – 512.775,12 zł. Na zajętych rachunkach bankowych saldo jest ujemne i wynosi 1.997.083,82 zł i 665.229,22 zł. Na rachunku niezajętym saldo sięga 60 zł i praktycznie brak na nim operacji bankowych. Zajęcia komornicze, którymi obciążone zostały rachunki bankowe, opiewają na kilka milionów złotych. Przedłożone zostały dokumenty potwierdzające zajęcia komornicze na nieruchomościach oraz licytacje rzeczy ruchomych prowadzone przez komornika. Ponadto wnioskodawca wskazał, że miesięczne wydatki jego rodziny wynoszą 2.710 zł, które pokrywane są z pożyczek od rodziców i przyjaciół oraz ze środków pozyskanych ze sprzedaży własnego dobytku. Wyjaśniał, iż nie ma wglądu w dokumenty księgowe firmy jego żony, która jest w likwidacji prowadzonej przez syndyka. Firma wnioskodawcy przynosi straty, gdyż ze względu na brak płatności od kontrahentów w poprzednich latach powstają koszty sądowe, komornicze oraz wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Straty odnotowane w 2011 r. były skutkiem powodzi w 2010 r. – dobytek firmy żony skarżącego został w całości zalany – w rezultacie firma złożyła wniosek o likwidację spółki. W firmie wnioskodawcy, w wyniku braku płatności za prace budowlane, toczy się od dwóch lat postępowanie w Sądzie Gospodarczym. Obecnie jego rodzina ledwo wiąże koniec z końcem, starając się utrzymać trójkę uczących się dzieci. Małżonkowie obecnie prowadzą spółkę z o.o. A, która przyniosła w 2011 r. dochód w wysokości 400.000 zł. Uzyskana kwota w całości jednak została przeznaczona na spłatę zobowiązań. Aktualnie prowadzone są licytacje posiadanych nieruchomości. Przedstawione wyżej okoliczności dają podstawę do uznania przedmiotowego wniosku za uzasadniony. Stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.)., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany jest w trzech aspektach: sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, co wynika z treści art. 255 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż działalności gospodarcze, zarówno skarżącego i jego żony, przynoszą bardzo wysokie przychody. Jak się jednak okazuje, są to przychody należne, lecz faktycznie nieotrzymane, które przedsiębiorcy byli zobligowani wykazać, zgodnie z przepisami regulującymi podatek dochodowy. Poza tym na małżonkach ciążą liczne zobowiązania na kwoty wielokrotnie wyższe niż odnotowane przychody, które starają się spłacać z uzyskanych dochodów, ale przede wszystkim są to zobowiązania egzekwowane w postępowaniach egzekucyjnych. Obecnie środki finansowe na bieżące wydatki, związane z utrzymaniem rodziny, pozyskiwane są nie z działalności gospodarczej, a od najbliższych i z wyprzedaży własnego majątku. Sam posiadany majątek, zwłaszcza nieruchomości, które przedstawiają znaczną wartość, podlega licytacji w postępowaniu egzekucyjnym. Zlicytowane zostały też rzeczy ruchome, wykorzystywane w działalności. W rzeczywistości zatem obecnie wnioskodawca nie dysponuje majątkiem, z którego mógłby pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego rodziny. Jeśli chodzi o sytuację rodzinną – żona skarżącego jest wspólnikiem spółki jawnej w likwidacji, wobec tego masa majątkowa tej spółki jest w dyspozycji syndyka. Małżonkowie muszą tymczasem zapewnić byt i warunki edukacji swoim trojgu dzieciom. Pomoc uzyskiwana od rodziny jest w rezultacie przeznaczana przede wszystkim na utrzymanie. Wobec powyższego stwierdzić należało, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 4.854 zł. . W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.