I SA/Wr 531/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-09-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Halina Betta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a rozstrzygnięcie zależy od udowodnionych okoliczności. W przypadku trudnej sytuacji materialnej i dochodów uniemożliwiających pokrycie kosztów sądowych, uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku.
Stan faktyczny
A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody, konieczność spłacania kredytu i rat w urzędzie skarbowym, a następnie status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. Wniosek został częściowo uwzględniony przez Sąd.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 100 zł; w pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta po rozpoznaniu w dniu 8 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2005r. postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 100 (sto) zł; 2) w pozostałej części wniosek oddalić. W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynął na formularzu PPF wniosek A. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2005r. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami otrzymanymi w dniu [...] r. Ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że jest osobą samotną, sama prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której otrzymuje dochód w wysokości 300- 400 zł. Ponadto korzysta z finansowej pomocy rodziny. Skarżąca wskazała, że jej trudna sytuacja finansowa spowodowana została koniecznością spłacania kredytu bankowego w wysokości 880 zł oraz rat w Urzędzie Skarbowym w Kłodzku w wysokości łącznej 800 zł. Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 7 lipca 2008r. odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego orzeczenia Skarżąca złożyła sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 7 lipca 2008r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Z treści złożonego sprzeciwu wynika dodatkowo, że od dnia [...] r. Skarżąca jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w wysokości 662,20 zł . Z urzędu wskazać należy, że w sprawach o sygn. akt od I SA/Wr 523/08 do I SA/Wr 533/08 zarządzeniami z dnia [...] Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu wyznaczył wpisy sądowe od skarg wniesionych przez Skarżącą w łącznej wysokości 1.100,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przywołane powyżej przepisy, regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu wyżej wymieniony stan majątkowy i dochody Skarżącej uniemożliwiają pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i łączną wysokość wpisów we wszystkich wniesionych przez Skarżącą sprawach, która wynosi 1.100,00 zł, uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego we wskazanej wysokości. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono Skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów, to będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło