I SA/Wr 534/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska,, sędzia WSA Marta Semiczek,, , po rozpoznaniu w Wydziale I, w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi: O. B. na niewykonanie przez Wojewodę D. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 sierpnia 2019 r. o sygn. akt III SAB/Wr 352/19: I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w wysokości 500,00 zł (pięćset złotych); II. stwierdza bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wykonaniu ww. wyroku, mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz Strony skarżącej kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi O.B. (dalej: Strona, Skarżąca) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 sierpnia 2019 r. o sygn. akt III SAB/Wr 352/19 na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Organ, Wojewoda) w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy. Wymienionym wyrokiem Sąd stwierdził, że Wojewoda przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie wniosku strony skarżącej (pkt I), przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II). W powołanym wyroku zobowiązano Organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III), a także przyznano od Wojewody na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł (pkt IV). Od Organu zasądzony został również na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postepowania w kwocie 597,00 zł (pkt V). Prawomocny wyrok o sygn. akt III SAB/Wr 352/19 wraz z aktami sprawy Sąd doręczył Organowi 18 października 2019 r. Pismem z 28 listopada 2019 r. (2.12.2019 r - wpływ do Organu) Skarżąca wezwała Organ do wykonania ww. wyroku Sądu wraz ze wskazaniem numeru rachunku bankowego, na który winny zostać uregulowane należności wynikające z orzeczenia Sądu. W wezwaniu wniesiono również o udzielenie informacji, jakie przesłanki zależne od strony wystąpiły i mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem Strony. Następnie 31 grudnia 2019 r. pismem wewnętrznym Organu zadysponowano wypłatę zasądzonych kwot: sumy pieniężnej oraz kosztów postępowania sądowego. W dniu 13.01.2020 r. Strona ponownie wezwała Organ do wykonania wyroku z 21 sierpnia 2019 r. oraz zwrotu zasądzonych przez Sąd należności na wskazany rachunek bankowy oraz wniosła o udzielenie informacji, jeśli postępowanie zmierza w kierunku wydania niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia. Pismem z 29 stycznia 2020 r. (6.02.2020 r. – data wpływ do Organu) Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku w zakresie jego pkt III. W dniu 2 marca 2020 r. Organ utworzył pismo o możliwości (w terminie 7 dni od otrzymania pisma) zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wezwał Stronę (w terminie 7 dni) o przedstawienie dokumentu potwierdzającego legalność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas złożenia wniosku o wydanie zezwolenia (z zastrzeżeniem, że nieskorzystanie z przysługującego Stronie prawa skutkować będzie wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku o sygn. akt III SAB/Wr 352/19 zawarto w wnioski o: 1) wymierzenia Organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1, w związku z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.; 2) przyznanie od Organu dla Skarżącej kwoty 20.000 zł na podstawie art. 154 § 7, w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 4) zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono stan niewykonania wyroku w zakresie jego pkt III - do dnia sporządzenia skargi Organ nie wydał decyzji w sprawie. Podniesiono okoliczność wezwania (datowanego na dzień 28.11.2019 r.) Organu do wykonania prawomocnego orzeczenia. Organ w sposób rażący miał naruszyć prawo, a okoliczność prowadzenia bardzo dużej ilości postępowań nie niweluje takiego kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa. W zakresie przyznania sumy pieniężnej powołano się na wezwania do wykonania wyroku, zignorowanie przez Organ orzeczenia Sądu oraz frustracje Strony i brak wiary w prawidłowe funkcjonowanie organów administracji. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wyrok został wykonany w zakresie zwrotu kosztów postępowania, natomiast zwłoka w wykonaniu wyroku w zakresie zobowiązania Organu do wydania aktu kończącego postępowanie uzależniona jest od obowiązku weryfikacji spełnienia przez Stronę ustawowych przesłanek udzielania zezwolenia na pobyt czasowy. Na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej dla Strony albowiem Organ powziął wątpliwość, co do legalności pobytu Strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zwłoka w wykonaniu wyroku jest skutkiem ogromnej ilości wniosków cudzoziemców składanych do Organu, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach, odpływu pracowników merytorycznych i braku szybkiej możliwości uzupełnienia niedoborów kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem stosownemu wnioskowi zawartemu w skardze nie przeciwstawił się Organ. Sąd rozpoznał, więc sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do wymogów z art.120 p.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19). Równocześnie w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sąd ma obowiązek stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. zbadać, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19 – LEX nr 3056273) – "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, jako rozpatrywanej indywidualnie." W sprawie nie jest sporne wydanie 21 sierpnia 2019 r. przez Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu o sygn. akt. III SAB/Wr 352/19, którym Sąd stwierdził, że Wojewoda przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie wniosku Strony, a przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wymienionym wyrokiem zobowiązał również Organ do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także przyznał od Wojewody na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł i zasądził od Wojewody na rzecz Skarżącej koszty postępowania. Z akt administracyjnych wynika również, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy Sąd doręczył Organowi 18 października 2019 r. (data na prezentacie Organu i etykiecie). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 14 dni do załatwienia sprawy Skarżącej. Skoro zaś Wojewoda, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał Organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym terminie, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zdaniem Sądu stan po doręczeniu prawomocnego wyroku, aż do daty złożenia skargi nie da się określić inaczej jak bezczynność Organu. Dla merytorycznego załatwienia wniosku Skarżącej Wojewoda nie uczynił jakiejkolwiek czynności. Mając na uwadze okres owej bezczynności liczony na moment wniesienia skargi na niewykonanie wyroku Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 500 zł, która to kwota mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Sąd uznał również, że bezczynność Organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku (art. 154 § 2 in fine p.p.s.a.). Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, iż Organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku w 18 października 2019 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dopiero 2 marca 2020 r. podjął czynności w sprawie, informując Stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wzywając o przedstawienie dokumentu potwierdzającego legalność pobytu na terytorium RP na czas złożenia wniosku o wydanie zezwolenia. Kwalifikowanym naruszeniem prawa zostało przyjęte przez Sąd albowiem mimo stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem Sądu przewlekłego prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa oraz mimo wyznaczenie tym orzeczeniem terminu na jego zakończenie Organ popadł w niczym nieuzasadnioną bezczynność i nie uczynił w sprawie kompletnie nic, aż do daty wniesienia skargi przewidzianej w art. 154 p.p.s.a. Zainteresowanie się sprawą przez Organ dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi na niewykonanie wyroku świadczy o kwalifikowanym naruszeniu przepisów tj. art. 8 § 1 k.p.a. – zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz szybkości postępowania z art. 12 § 1 k.p.a.. Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku, przydaje sądowi kompetencje przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jak podkreśla się w orzecznictwie komentowana norma prawna ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Na obecnym etapie postępowania zdaniem Sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności po stronie Skarżącej, które wymagałyby zasądzenia na Jej rzecz sumy pieniężnej. Natomiast sama okoliczność, że organ nie wykonał wyroku nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej. Wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję z tytułu niewykonania wyroku pełni wymierzona Organowi grzywna w wysokości 500 złotych. Z tego względu w tej części Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt IV sentencji.