I SA/Wr 536/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, ponieważ wpis ten przekraczał możliwości finansowe skarżącej w stopniu zagrażającym koniecznemu utrzymaniu. Sąd oparł się na przepisach PPSA dotyczących prawa pomocy oraz na konieczności wszechstronnego uwzględnienia sytuacji materialnej strony, w tym ilości prowadzonych postępowań sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że jest osobą samotną, prowadzi działalność gospodarczą, ale ma trudności finansowe związane ze spłatą kredytu i rat w urzędzie skarbowym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, od czego skarżąca wniosła sprzeciw, dołączając dokument potwierdzający status osoby bezrobotnej. Sąd rozpoznał ponownie wniosek, biorąc pod uwagę również fakt zawisłości 15 innych spraw ze skarg tej samej osoby.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 680 zł; II. W pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł; II. w pozostałej części wniosek oddalić.
Wraz ze skargą na powołaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] skarżąca A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie.
Ze złożonego przez skarżącą, na wezwanie Sądu, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że jest osobą samotną, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zaś źródłem jej utrzymania jest działalność gospodarcza z której otrzymuje dochód w wysokości [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem, skarżąca korzysta z pomocy finansowej rodziny. Jak podała, obecne trudności finansowe spowodowane są koniecznością spłacania kredytu bankowego w wysokości [...] zł oraz rat w Urzędzie Skarbowym w K. w wysokości łącznej [...] zł.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła sprzeciw, dołączając jednocześnie kserokopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] o zarejestrowaniu skarżącej jako osoby bezrobotnej, z prawem do zasiłku w wysokości [...] zł .
Z urzędu wskazać należy, że obecnie w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawisło 15 spraw ze skarg A. O., w których zostały wyznaczone wpisy sądowe w łącznej wysokości 2.399 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwana dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
W następstwie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, jednakże w zakresie węższym od tego, o jaki wnioskowała strona. Sąd uznał bowiem, iż na obecnym etapie sprawy prawo strony do Sądu zostanie jej zagwarantowane poprzez przyznanie zwolnienia w zakresie całości wymaganego wpisu od skargi, co obecnie stanowi jedyny wydatek w sprawie.
Przy ocenie, iż wymagany w sprawie wpisu sądowy od skargi w wysokości 680 zł przekraczać będzie możliwości finansowe skarżącej w stopniu zagrażającym możliwości zapewnienia jej środków niezbędnego utrzymania Sąd ważył z jednej strony okoliczność, że skarżąca jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w kwocie [...] zł, z drugiej zaś, miał na uwadze akcentowaną w orzecznictwie sądowym konieczność wszechstronnego uwzględnienia sytuacji materialnej osób ubiegających się o zwolnienia od kosztów sądowych, w tym zwłaszcza w kontekście ilości wnoszonych skarg oraz związanego z tym faktem obowiązku ich opłacenia. Kontynuując ten wątek rozważań wskazać należy w szczególności na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r. (sygn. akt I FZ 54/06), w którym NSA podkreślił, iż w sprawach z zakresu prawa pomocy nie bez znaczenia dla oceny możliwości finansowych strony pozostaje kwestia ilości prowadzonych postępowań sądowych oraz związany z tym obowiązek uiszczenia wpisów od skarg.
Nawiązując do ustaleń faktycznych w sprawie, na podstawie informacji znanych Sądowi z urzędu, w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, oprócz sprawy o sygn. akt I SA/Wr 536/08, zawisło jeszcze 14 innych spraw ze skargi A. O. co oznacza, że koszty postępowania sądowego jakie A. O. byłaby zobowiązana ponieść przed Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu stanowiłyby de facto wielokrotność wpisów naliczonych od każdej ze skarg, wliczając w to koszty sądowe także w sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania (wpis w kwocie 680 zł). Łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wyniosłaby kwotę 2.399 zł i do tej to kwoty Sąd odniósł się ważąc spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. Jak stanowi powołany przepis, osobie fizycznej, przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zwolnienia skarżącej od całości kosztów sądowych w sprawie uznając, iż obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, od którego strona została w całości zwolniona, stanowi na obecnym etapie sprawy jedyny koszt finansowy związany z dochodzeniem przez skarżącą swoich praw przed Sądem. W przypadku natomiast konieczności poniesienia - na dalszym etapie sprawy - dodatkowych kosztów postępowania, strona będzie mogła wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który Sąd ponownie rozpatrzy.
Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. w zw. z art. 260 u.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło