I SA/Wr 540/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-09-20

Skład orzekający: Annetta Chołuj, Marta Semiczek, Aleksandra Sędkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy były członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wyłączających odpowiedzialność (np. braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, wskazania mienia do egzekucji) spoczywa na członku zarządu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał tych przesłanek, a organy prawidłowo ustaliły bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, odmowę przesłuchania świadka, brak wskazania majątku spółki oraz opieszałość organów. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie : sędzia WSA Marta Semiczek, sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (sprawozdawca), Protokolant : starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi B. P. (dalej: Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej też: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia [...].03.2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej też: organ pierwszej instancji) z dnia [...].12.2016 r. nr [...], którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako byłego członka zarządu, za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. (dalej też: Spółka), z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 r. w łącznej kwocie 20.784,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 11.720,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.778,30 zł. Z akt sprawy wynika, iż w związku z nieuiszczeniem przez A Sp. z o.o. zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług wykazanych w deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia do listopada 2011 r., Naczelnik Urzędu [...] postanowieniem z dnia [...].09.2016 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie odpowiedzialności podatkowej Pana B. P. jako byłego członka zarządu A Sp. z o.o. za zaległości tej Spółki. W dniu [...].12.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu A Sp. z o.o. za ww. zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji wskazał, iż Spółka nie uregulowała zobowiązań wynikających ze złożonych deklaracji VAT-7 oraz ich korekt, zaś egzekucja administracyjna prowadzona wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących wskazane zaległości podatkowe okazała się bezskuteczna (postanowienie z dnia [...].10.2015 r. nr [...]). Spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, praw majątkowych i majątku znajdującego się we władaniu osób trzecich, Spółka nie prowadziła też działalności pod wskazanym na tytułach wykonawczych adresem. Organ pierwszej instancji podkreślił, iż wszczynając postępowanie w zakresie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług, poinformował w skierowanym do Strony postanowieniu z dnia [...].09.2016 r. o możliwości zwolnienia byłego członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości Spółki poprzez wykazanie wystąpienia wskazanych okoliczności. Strona jednak nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja jest możliwa i zaspokoiłaby zaległość podatkową Spółki w znacznej części oraz nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy. Organ wskazał dalej, iż A Sp. z o.o. zaprzestała regulowania swoich zobowiązań podatkowych wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] od początku 2011 r. Dnia [...] lutego 2011 r. upłynął termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r., w związku z tym, już w pierwszym kwartale 2011 r. wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka zaprzestała wtedy regulowania swoich zobowiązań. Wniosek taki nie został złożony we właściwym czasie, co więcej - Zarząd Spółki w ogóle takiego wniosku nie złożył. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał zatem, że zostały spełnione wszystkie (zarówno pozytywne jak i negatywne) przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości A Sp. z o.o. Strona pełniła bowiem funkcję członka zarządu Spółki w czasie, kiedy upłynął termin płatności przedmiotowych zobowiązań, ponadto organ egzekucyjny wykazał bezskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego w stosunku do A Sp. z o.o. i w dniu [...].10.2015 r. postanowieniem nr [...] umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wskazał także, że nie zaszły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego za zaległości A Sp. z o.o. Strona nie wykazała, że złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, nie wskazała również majątku z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja. Skarżący zakwestionował treść powyższego rozstrzygnięcia i pismem z dnia [...].01.2017 r. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: - art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz.201; dalej: o.p)., polegające na braku wydania decyzji w formie elektronicznej, co wywołuje skutek w postaci braku wejścia tej decyzji do obrotu prawnego; - art. 200 o.p. polegające na pobawieniu Strony możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, po złożeniu nowych dowodów w sprawie; - art. 116 § 1 i 2 o.p. poprzez uniemożliwienie Stronie wskazania mienia Spółki, w związku z wydaniem postanowienia w dniu [...].12.2016 r. odmawiającego przesłuchania w charakterze Strony postępowania i świadka byłego członka zarządu; - art. 180 § 1 o.p. poprzez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania członka zarządu na okoliczność wskazania majątku Spółki, oraz braków przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki a także wskazanie spełnienia przez Spółkę warunków do upadłości dopiero w dniu [...].07.2012 r., gdy Strona nie była już członkiem zarządu a majątek został wyprowadzony ze spółki przez nowy zarząd. W wyniku opieszałości organów podatkowych - zdaniem Strony - nie doszło do spłacenia zaległości podatkowych ciążących na Spółce; - art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 188 o.p. polegające na całkowitym pominięciu wszystkich wskazanych przez Stronę dowodów w sprawie; - art. 120 i art. 123 § 1 o.p. poprzez wydanie postanowienia w dniu [...].12.2016 r. nr [...] tj. w dniu wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich z dnia [...].12.2016 r. nr [...]; - art. 120, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 o.p. poprzez ocenę istotności dowodu z przesłuchania świadka bez jego przeprowadzenia, w związku z czym organ podatkowy wydał postanowienie w sposób uznaniowy, a nie w sposób dopuszczalny przez prawo czym naruszył ww. przepisy; - art. 107 § 1 o.p., ponieważ decyzja weszła do obrotu prawnego w momencie nie istnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ została doręczona w dniu 02.01.2017 r., w związku z czym zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania. Dnia [...].03.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Strony za zaległość A Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wskazał, że nie dopatrzył się nieprawidłowości wpływających na treść ustaleń istotnych okoliczności w przeprowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za przedmiotowe zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, tym samym nie znalazł podstaw do uchylenia zakwestionowanej przez Stronę decyzji. Organ drugiej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...].11.2002 r. A Sp. z o.o. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem [...], po tym, jak na podstawie Aktu Notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...].01.1992 r. zawiązano spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z tekstu jednolitego umowy spółki - wg stanu na dzień [...].10.2002 r. - wynika, że władzami spółki są: Zgromadzenie Wspólników (zwyczajne lub nadzwyczajne), w którym uczestniczą wszyscy Wspólnicy lub ich pełnomocnicy oraz Zarząd, który może składać się z 1-5 członków powołanych przez Zgromadzenie Wspólników. Zgromadzenie to ustanawia jednego z członków Zarządu Dyrektorem Spółki. Pierwszym dyrektorem został M. Z., następnie – K. J. Z., który został wykreślony z zarządu Spółki w dniu [...].03.2004 r. Kolejno na stanowisko Dyrektora ds. Produkcji i Eksploatacji powołano: S. S., który wpisem nr [...] KRS z dnia [...].02.2010 r. został wykreślony z zarządu. Funkcję członków zarządu sprawowali kolejno: • A. B., który w dniu [...].08.2008 r. został wykreślony z zarządu Spółki, • W. K. zajmowała stanowisko członka zarządu od dnia [...].08.2008 r. (wpis do KRS nr [...]) do dnia [...].01.2012 r. (odwołana z funkcji członka zarządu uchwałą Zgromadzenia Wspólników nr [...]), • B. P.- w dniu [...].08.2008 r. został członkiem zarządu, natomiast w dniu [...].07.2012 r, uchwałą nr 1[...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki został odwołany i na jego miejsce powołano Z. B., • K. S.- Zgromadzenie Wspólników uchwałą nr [...] z dnia [...].04.2010 r. powołało K. S. na członka zarządu A sp. z o.o., natomiast w dniu [...].01.2012 r. uchwałą Zgromadzenia Wspólników nr [...] został odwołany z funkcji członka zarządu. Wskazując na powyższe organ odwoławczy podkreślił, iż termin płatności podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 r. upłynął w czasie, gdy Skarżący pełnił w Spółce funkcję członka zarządu. Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. stwierdził, że prawidłowym było uznanie przez organ pierwszej instancji, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna, a Strona – jako były członek zarządu - nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy a także, że Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Podkreślił również organ odwoławczy, iż skoro Strona miała świadomość, że A Sp. z o.o. była w posiadaniu majątku, to niezrozumiałym dla organu odwoławczego jest sytuacja generowania przez Spółkę zaległości podatkowych. Zobowiązania podatkowe ciążące na podmiocie powinny być regulowane w terminie, jeśli zaś Skarżący przestał być członkiem zarządu, pozostawiając na Spółce niezapłacone zobowiązania podatkowe, to powinien być świadomy, że może dojść do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej względem jego osoby za zaległości A Sp. z o.o. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała – zdaniem organu odwoławczego - iż Strona w toku postępowania podatkowego nie wskazała mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż postanowieniem z dnia [...].12.2016 r. odmówiono przesłuchania Skarżącego na okoliczność wskazania mienia, którego Spółka została pozbawiona w wyniku - wątpliwej co do ceny - transakcji zbycia całego majątku przez następny zarząd (akt notarialny Repertorium A, numer [...], z dnia [...].07.2012 r.), uzasadniając to faktem, iż przesłuchanie to nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wskazania mienia. Jednocześnie podkreślono w zaskarżonej decyzji, że powoływanie się na akt notarialny, który wskazywałby ewentualny majątek, który został wyprowadzony przez późniejszy zarząd nie stanowi mienia, o którym mowa w art. 116 § 1o.p., gdyż mienie to musi być realne, faktyczne istnieć w toku postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu, a nie - jak w przedmiotowej sprawie - być mieniem pozornym. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], wydając decyzję w przedmiotowej sprawie, dopełnił wszelkich obowiązków ustawowych, przeprowadził postępowanie w sposób rzetelny, dokładny i zgodny z prawem. Od powyższej decyzji Strona wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, zarzucając w niej naruszenie: - art. 120 w związku z art. 144 § 5 o.p. polegające na braku wydania decyzji organu pierwszej instancji w formie elektronicznej i braku jej doręczenia w formie elektronicznej, co wywołuje skutek w postaci braku wejścia tej decyzji do obrotu prawnego; - art. 120 i art. 122 w związku z art. 116 § 1 pkt 1 i 2, art. 180 § 1 i 4 o.p. polegające na odmowie przesłuchania strony w charakterze świadka na okoliczności dotyczące wskazania majątku Spółki oraz pominięcia dowodów przedstawionych przez Stronę dotyczących wielkiej wartości majątku spółki, co spowodowało iż organ podatkowy nie podjął wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym faktycznej kondycji Spółki, oraz pominięcie faktycznego wskazania majątku, z którego egzekucja jest możliwa; - art. 121 § 1 o.p. polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, iż do zakończenia wykonywania funkcji zarządu przez Stronę oraz Panią W. K. i Pana K. S. doszło w dniu walnego zgromadzenia wspólników, a nie w dniu złożenia przez nich rezygnacji w formie pisemnej; - art. 125 o.p. polegające na prowadzeniu niniejszej sprawy pod koniec 5 letniego okresu, w którym organ jest uprawniony do wydania decyzji oraz działań egzekucyjnych dopiero w kilka lat od powstania zobowiązania podatkowego, którego skutkiem były podjęte w 2012 r. przez następny zarząd Spółki skuteczne czynności mające na celu wyprowadzenie majątku ze Spółki, które to działania uniemożliwiły skuteczną egzekucję zobowiązań podatkowych. W związku z powyższym Strona wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], 2. umorzenie postępowania w całości w przedmiotowej sprawie, 3. zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Uzasadniając złożoną skargę Skarżący wskazał, że warunek art. 116 § 2 o.p. jest możliwy do spełnienia tylko i wyłącznie na dzień, na który mógł on posiadać wiedzę o majątku Spółki, czyli na dzień zakończenia współpracy ze Spółką. Skarżący podkreślił także, że organy podatkowe działały w sposób opieszały, dlatego wskazany majątek w postaci zorganizowanego przedsiębiorstwa został wyprowadzony ze Spółki przez następny zarząd. W ocenie Skarżącego, na dzień 30.08.2011 r. Spółka dysponowała majątkiem wartym 26 mln zł. Zdaniem Strony w zaskarżonej decyzji został także naruszony art. 210 § 4 w związku z art. 122 o.p. a to poprzez oddalenie dowodów złożonych przez niego (np. wyceny majątku na dzień 30.08.2011 r.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując m.in., iż Strona nie wskazała w skardze zarzutów, które skutkowałyby koniecznością zmiany zaskarżonej decyzji organu podatkowego, stąd uzasadnionym jest podtrzymanie stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym skarga podlega oddaleniu. Zasadniczym przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym, a organem odwoławczym jest to, czy zebrany w toku postępowania materiał dowodowy dawał podstawę do zastosowania wobec niego art.116 § 1 o.p., a w szczególności, czy ustalenia faktyczne pozwalały na przyjęcie, że w okresie, kiedy pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki istniały podstawy do zgłoszenia przez zarząd wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, , a także to, czy w sposób prawem wymaganym organy wykazały, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Zgodnie z art.116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) odpowiadają solidarnie całym swym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że 1) a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (...) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (...) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Lektura tego przepisu prowadzi do wniosku, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.116 o.p. organy podatkowe zobowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia przez członka zarządu tej funkcji oraz, że egzekucja wobec majątku spółki okazała się bezskuteczna. Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy członka zarządu oraz wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa). Odmienne rozłożenie ciężaru dowodu w tym szczególnym postępowaniu, jakim jest postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na osoby trzecie, poza wyraźnym uzasadnieniem normatywnym, ma także oczywiste uzasadnienie celowościowe. Skoro jedną z przesłanek negatywnych jest brak winy w niezgłoszeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, tylko zainteresowany członek zarządu spółki może powołać się na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności dotyczących jego osoby, świadczących o braku winy, których ani organ podatkowy, ani osoby postronne z natury rzeczy znać nie mogą. Dotyczy to także obowiązku wskazania mienia, z którego możliwa będzie egzekucja. Wobec powyższego, obciążenie członka zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na niego odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanej przez niego spółki ( w tym konkretnym wypadku wykazania, że w czasie pełnienia funkcji Prezesa zarządu sytuacja Spółki nie była tego rodzaju, iż zobowiązywała zarząd do zgłoszenia wniosku o upadłość a także wskazania majątku, z którego możliwe będzie egzekucja zaległości) nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, a w szczególności z określoną w art. 122 o.p. zasadą prawdy obiektywnej. Nie jest także sprzeczne z art. 187 § 1 tej ustawy. Powyższe przepisy określają zasadę i dotyczą wszystkich tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Przepis art. 116 § 1 o.p. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Należy wskazać, iż organy podatkowe zgodnie z art. 122 o.p. podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wykazano zatem, iż Spółka nie uregulowała zobowiązań podatkowych, bezskuteczna okazała się egzekucja administracyjna (postanowienie z dnia [...].10.2015 r. nr [...]) prowadzona wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących wskazane w decyzji zaległości podatkowe. Spółka nie posiadła żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, praw majątkowych i majątku znajdującego się we władaniu osób trzecich, nie prowadziła działalności pod wskazanym na tytułach wykonawczych adresem. Z akt sprawy wynika również, iż Skarżący w dniu [...].08.2008 r. został członkiem zarządu, natomiast w dniu [...].07.2012 r, uchwałą nr [...] Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki został odwołany i na jego miejsce powołano Pana Z. B. Terminy płatności podatków przypadały zatem w okresie, gdy Skarżący pełnił w Spółce funkcję Członka Zarządu. Należy podkreślić przy tym, iż Skarżący, obejmując funkcję członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością winien był zdawać sobie sprawę z tego, jakie ciążą na nim obowiązki i jakie mogą być konsekwencje sytuacji, gdy na Spółce ciążą zaległości podatkowe, które powstały gdy on tę funkcję sprawował. Przechodząc do kwestii wykazania bezskuteczności egzekucji, podnieść przede wszystkim należy, że okoliczność ta może zostać dowiedziona każdym dopuszczalnym dowodem, a lektura akt sprawy oraz uzasadnienia skarżonej decyzji prowadzić musi do wniosku, że organy egzekucyjne dokonały wszelkich możliwych czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych, lecz te czynności okazały się bezskuteczne. Okoliczności te zostały rozważone przez organy podatkowe i właściwie ocenione, poprzez stwierdzenie, iż bezskuteczna okazała się egzekucja administracyjna (postanowienie z dnia [...].10.2015 r. nr [...]) prowadzona wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących wskazane w decyzji zaległości podatkowe. Przechodząc do okoliczności egzoneracyjnych, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ podatkowy pierwszej instancji wszczynając postępowanie w zakresie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki poinformował w skierowanym do Strony postanowieniu o możliwości zwolnienia byłego członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości Spółki poprzez wykazanie wystąpienia wskazanych okoliczności. Strona nie wskazała jednak mienia Spółki, z którego egzekucja jest możliwa i zaspokoiłaby zaległość podatkową Spółki w znacznej części oraz nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy. Słusznie organy wskazały, iż A Sp. z o.o. zaprzestała regulowania swoich zobowiązań podatkowych wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] już od początku 2011 r. W dniu 25 lutego 2011 r. upłynął termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r., w związku z tym organy miały podstawy by uznać, iż już w pierwszym kwartale 2011 r. wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Bowiem Spółka zaprzestała wtedy regulowania swoich zobowiązań. Wniosek taki nie został złożony we właściwym czasie, co więcej Zarząd Spółki w ogóle takiego wniosku nie złożył. Należy przy tym podkreślić, iż o tym, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie decyduje spełnienie przesłanek do zgłoszenia takiego wniosku zawartych w przepisach ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze ( tekst jednolity; Dz.U z 2012 r., poz.1112 ze zm.; dalej u.p.u.n ). Zgodnie z art. 10 tej ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolej art.11 u.p.u.n wskazuje, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, dłużnik będący osobą prawną albo osobą jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość majątku. Z tych rozważań wynika, że "właściwym czasem" w rozumieniu art.116 o.p. jest moment wskazany normatywnie w przywołanych przepisach. Należy przy tym stwierdzić, że członek zarządu może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki nawet wówczas, kiedy złoży wniosek o ogłoszenie upadłości, ale z wnioskiem tym spóźni się (zgłosi go po czasie, gdy zgodnie z przepisami u.p.u.n, wniosek taki był zobligowany zgłosić ). Wskazać również należy, iż powoływanie się na akt notarialny, który wskazywałby ewentualny majątek, który został wyprowadzony przez późniejszy zarząd, nie stanowi mienia, o którym mowa w art. 116 § 1 o.p., gdyż mienie to – jak słusznie wskazały organy - musi być realne i istnieć w toku postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu. Zdaniem Sądu prawidłowym jest wobec tego stanowisko organów podatkowych, że Skarżący okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości Spółki, w niniejszej sprawie, nie wykazał. Kolejny zarzut Strony (naruszenie art. 125 o.p.) jest również nieuzasadniony - Organ podatkowy ma bowiem prawo w terminie 5 lat wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu i tak też uczynił. Nie ma przy tym znaczenia, czy decyzja została wydana w pierwszym czy piątym roku. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana w ustawowym terminie. Odnosząc się z kolei do zarzutu Strony, w którym wskazuje naruszenie art. 120 w związku z art. 144 § 5 o.p., polegającym na braku wydania decyzji organu pierwszej instancji w formie elektronicznej i braku jej doręczenia w formie elektronicznej, co wywołuje skutek w postaci braku wejścia tej decyzji do obrotu prawnego, uznać należy, że jest on bezzasadny. Z notatki służbowej pracownika organu wynika, iż Pan J. H. - pełnomocnik Strony, w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 08.11.2016 r. z pracownikiem Urzędu Skarbowego [...] zawnioskował, by pomimo posiadania adresu elektronicznego wszelką korespondencję przesyłać w formie tradycyjnej, gdyż na adres elektroniczny "nie zawsze dochodzą pisma". Powyższą okoliczność potwierdza owa notatka służbowa sporządzona przez pracownika Urzędu. Organ podatkowy, uwzględniając w tym zakresie wniosek pełnomocnika Strony, kierował się zatem zasadą zawartą w art. 121 § 1 o.p. i prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Pomimo tego, iż decyzja nie została przesłana drogą elektroniczną, to słusznie oceniły organy, iż nie miało to wpływu na wynik sprawy - Strona nie została bowiem pozbawiona możliwości podjęcia działań w celu zrealizowania przysługujących jej praw do obrony zajętego stanowiska, czemu dała wyraz w odwołaniu złożonym po otrzymaniu decyzji w formie tradycyjnej. Odnosząc się natomiast do odmowy przeprowadzenia wnioskowanego przez Stronę dowodu należy wskazać, iż – jak wynika z akt sprawy - postanowieniem z dnia [...].12.2016 r. odmówiono przesłuchania Skarżącego na okoliczność wskazania mienia, którego Spółka – jak podkreślił Skarżący - została pozbawiona w wyniku transakcji zbycia całego majątku przez następny zarząd (akt notarialny Repertorium A, numer [...] z dnia [...].07.2012 r.). Dowód taki nie został przeprowadzony, nie stanowi to jednak, w ocenie Sadu, naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art.188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Jak wyżej już wskazano, art.116 o.p. kształtuje w specyficzny sposób zagadnienie tzw. ciężaru dowodzenia; bezsprzecznie w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie wskazuje się, że udowodnienie istnienia przesłanki egzoneracyjnej spoczywa na członku zarządu, który – jak w tym wypadku – powinien wskazać mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie wierzytelności podatkowych, a nie zgłaszać wniosek dowodowym, którego celem jest poszukiwanie mienia. Jak zatem słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, powoływanie się na akt notarialny, który wskazywałby ewentualny majątek, który został wyprowadzony przez późniejszy zarząd nie stanowi mienia, o którym mowa w art. 116 § 1 o.p., gdyż mienie to musi być realne, faktyczne istnieć w toku postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu, a nie - jak w przedmiotowej sprawie - być mieniem pozornym. Reasumując, w ocenie Sądu nie zostały naruszone wymienione w skardze przepisy Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim organ odwoławczy przy wydaniu decyzji ustosunkował się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącą zarzutów, dokonując ich analizy i przedstawiając swoje stanowisko wraz ze stosowaną argumentacją. Zgodnie z art. 122 o.p. podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wykazał, że Strona była prezesem zarządu w objętym decyzją okresie, egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący zaś nie przedstawił wiarygodnych dowodów, które wyłączyły by jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki, nie wykazał również, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy Strony, jak również nie był w stanie wskazać mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wobec powyższego orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe zarządzanej przez niego Spółki jest zgodne z przepisami prawa. Biorąc to pod uwagę Sąd uznał, iż skarga zasługuje na oddalenie, a to w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło