I SA/Wr 543/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 13 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2016 r. postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r. A (dalej: Skarżąca, Spółka ) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wymienione w sentencji postanowienie. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako NUS) wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że w 10 kwietnia 2019 r. do organu wpłynęło pismo Spółki, zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Stwierdził, że Skarżąca w piśmie tym powołując się na art. 141 Ordynacji podatkowej oraz art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosła ponaglenie na rażąco opieszałe działanie NUS. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] uznał ponaglenie za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze NUS uznał skargę wniesioną przez Spółkę za skargą na przewlekłość postępowania organu w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2016 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 4 czerwca 2019 r. wezwano Skarżącą do wyraźnego wskazania, czy przedmiotem skargi jest postanowienie NUS z [...] września 2016 r., czy też bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez NUS, pod rygorem potraktowania skargi zgodnie z jej literalnym brzmieniem. W odpowiedzi na wezwanie, Spółka oświadczyła, że przedmiotem skargi jest postanowienie NUS z [...] września 2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć taką sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w I instancji. Czyniąc natomiast zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania, która wynika wprost z Ordynacji podatkowej oraz mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2016 r. o sygn. akt I FPS 2/16, Spółce na to postanowienie przysługiwało zażalenie. W uzasadnieniu wspomnianej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stosując tę uchwałę, w imię tzw. zasady nieszkodzenia błędnym pouczeniem (art. 214 Ordynacji podatkowej) i urzeczywistniania prawa do sądu, rozumianego jako prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury oraz prawo do uzyskania wyroku w rozsądnym terminie, należy zaakceptować dopuszczalność traktowania złożonych w odpowiednim terminie wezwań do usunięcia naruszenia prawa (w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.), jako terminowo złożonych już zażaleń, które powinny podlegać przekazaniu do rozpatrzenia organowi drugiej instancji (obecnie – dyrektorowi izby administracji skarbowej). Negatywne skutki związane z niejasnością sytuacji prawnej jednostek nie powinny, bowiem obciążać ich samych, bądź prowadzić do konieczności uruchamiania przez nie kolejnych procedur, których jedynym celem byłoby przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Użyte w art. 214 Ordynacji podatkowej sformułowanie "nie może szkodzić stronie" trzeba rozumieć jako wyeliminowanie ujemnych dla strony skutków, spowodowanych zastosowaniem się do błędnego pouczenia udzielonego przez naczelnika urzędu skarbowego. Skarżąca została błędnie pouczona o środku zaskarżenia, a mianowicie o prawie wniesienia skargi po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym strona mogła się dowiedzieć o wydaniu tego postanowienia, a następnie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia tego wezwania. Tym samym Spółka nie wnosząc zażalenia nie wyczerpała środka zaskarżenia przysługującego jej w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji uznać należało, że skarga wniesiona z pominięciem przysługującego trybu zaskarżenia ww. postanowienia w postępowaniu administracyjnym, jest niedopuszczalna. Równocześnie wobec nie dochowania przez Spółkę terminu wskazanego w błędnym pouczeniu nie można uznać, by Skarżąca wniosła zażalenie z zachowaniem terminu do jego wniesienia. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niewyczerpanie toku instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po myśli art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.