I SA/Wr 548/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 maja 2025 r. nr 0201-IOM.614.2.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie podatku od spadków i darowizn postanawia odrzucić skargę. Strona skarżąca wniosła skargę we wskazanym w sentencji przedmiocie. Zarządzeniem z 13 sierpnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie bądź nadesłanie skargi podpisanej podpisem elektronicznym za pośrednictwem platformy e-PUAP, w terminie 2 miesięcy od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 9 września 2025 r. Z akt sądowych wynika, że Strona nie usunęła powyższego braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym zostały określone w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, której braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie. Stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z wymogów formalnych pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W sprawie Skarżący, inicjując postępowanie sądowe, przesłał przy użyciu systemu elektronicznego e-Urząd Skarbowy skargę, która nie została podpisana w sposób wskazany powyżej. Zatem Skarżący został zobowiązany do usunięcia braku formalnego skargi przez jej prawidłowe podpisanie m.in. w sposób przewidziany dla formy elektronicznej (bądź nadesłania egzemplarza skargi własnoręcznie podpisanego) w terminie 2 miesięcy. Dla oceny doręczenia przesyłki kierowanej do skarżącego na jego adres korespondencji w Niemczech konieczne jest odwołanie się do Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego sporządzonego w Bernie z 28 stycznia 2005 r. (Dz.U. z 2007 r., poz. 744, zwany dalej: "regulaminem"). W myśl Oświadczenia Rządowego z 20 marca 2007 r., Rzeczpospolita Polska jest związana tym regulaminem. Zgodnie z art. RL 137 ust. 3 pkt 3.1 ww. regulaminu, potwierdzenie odbioru powinno zostać podpisane w pierwszej kolejności przez adresata, a gdy to nie jest możliwe przez inną osobę do tego upoważnioną na mocy przepisów kraju przeznaczenia. W przypadku zatem podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru można przyjąć, że pracownik urzędu pocztowego kraju przeznaczenia doręczył przesyłkę osobie upoważnionej w myśl tych przepisów we wskazanej w tym potwierdzeniu dacie. Jak wynika z art. RL 147 ust. 1 administracje pocztowe zapewniają zwrot przesyłek, które nie mogły zostać z jakiegokolwiek powodu doręczone adresatom. Stosownie do ust. 2 ww. artykułu, termin przechowywania przesyłek podany jest w poniższych ustępach. Zgodnie z art. RL 147 ust. 5 pkt 5.1 Z zastrzeżeniem przepisów kraju przeznaczenia, przesyłki niedoręczalne zwraca się do administracji pocztowej kraju nadania, której znaki opłaty znajdują się na przesyłce. Z treści ust. 8 pkt 8.1 ww. artykułu wynika, że przed zwróceniem do administracji kraju nadania przesyłek niedoręczonych z jakiegokolwiek powodu, urząd przeznaczenia powinien podać, po francusku, przyczynę niedoręczenia. Wyraźną i zwięzłą informację o przyczynie umieszcza się, o ile to możliwe, na przedniej stronie przesyłki, w następującej formie: "inconnu" ("nieznany"), "refusé" ("odmówił przyjęcia"), "déménagé" ("wyprowadził się"), "non réclamé" ("nie podjął"), "adresse insuffisante" ("niewystarczający adres") itp. Na kartkach pocztowych i drukach w kształcie kartek przyczynę niedoręczenia podaje się w prawej części przedniej strony. Informację tę podaje się za pomocą odcisku stempelka lub przyklejonej, właściwie wypełnionej nalepki CN 15. Każda administracja ma prawo dodać w jej własnym języku tłumaczenie przyczyny niedoręczenia i inne przydatne informacje. W obrocie między administracjami, które wyraziły na to zgodę, informacje te można podawać w jednym wybranym języku. Tak samo odręczne adnotacje o niedoręczeniu odnotowane przez pracowników poczty lub przez urzędy pocztowe można, w takim przypadku, uznać za wystarczające (ust. 8 pkt 8.2.). Trzeba też w sprawie uwzględnić Ogólne warunki Poczty Niemieckiej określające zasady doręczania listów (Allgemeine Geschaftsbedingungen der Deutschen Post AG – Brief National), w których w punkcie 4.6. przewidziane jest, że Deutsche Post zwróci nienadające się do doręczenia przesyłki do nadawcy w kraju, o ile nie jest to wyłączone zgodnie z warunkami wymienionymi w Sekcji 1 ust. 2 dla danego produktu; nadawca nie może żądać (zwrotu) przewozu za granicę. Przesyłki są nienadające się do doręczenia, gdy podczas doręczenia nie zastano osoby uprawnionej do odbioru, a termin odbioru upłynął bezskutecznie, przyjęcie jest odmawiane przez odbiorcę lub pełnomocnika do odbioru, lub gdy odbiorca nie może zostać ustalony. Za odmowę przyjęcia uważa się również uniemożliwienie doręczenia za pośrednictwem istniejącego urządzenia odbiorczego (np. zaklejenie/zakaz wrzutu na skrzynce na listy), odmowe zapłaty dodatkowego wynagrodzenia lub odmowę złożenia potwierdzenia odbioru. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że z adnotacji doręczającego poczynionych na kopercie zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, a także z informacji zamieszczonych w systemie śledzenia przesyłek operatora pocztowego wynika, że w dniu 9 września 2025 r. niemiecki operator podjął próbę doręczenia przesyłki z ww. wezwaniem. Ponieważ odbiorca nie został ustalony pod wskazanym w skardze adresem, operator zagraniczny rozpoczął procedurę jej zwrotu do nadawcy. Przesyłka została przekazana do Sądu w dniu 1 października 2025 r. Powyższe oznacza, że wezwanie sądowe doręczono zgodnie z zasadami ww. regulaminu oraz zasadami określonymi przez niemieckiego operatora pocztowego. Skarżący wskazał adres dla doręczeń na terenie innego państwa, a zatem doręczenie przedmiotowego wezwania sądowego było realizowane na zasadach obowiązujących operatora pocztowego w tym państwie, także w przypadku gdy doręczenie jest kontynuacją czynności podjętych przez polskiego operatora pocztowego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, powyższej sytuacji odpowiada przepis z art. 73 p.p.s.a., określający fikcję prawną doręczenia pisma. Deutsche Post podjął próbę doręczenia przedmiotowego wezwania w dniu 9 września 2025 r. Ponieważ odbiorca nie został ustalony pod wskazanym w skardze adresem, operator zagraniczny rozpoczął procedurę zwrotu przesyłki do nadawcy. W takiej sytuacji skuteczne doręczenie przedmiotowego wezwania sądowego nastąpiło w dniu 9 września 2025 r. (pkt 4.6 Ogólnych warunków Poczty Niemieckiej określających zasady doręczania listów). Zatem dwu miesięczny termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął z dniem 10 listopada 2025 r. (poniedziałek). Skarżący pomimo skutecznego wezwania, w terminie ustawowo przewidzianym, nie usunął braków skargi, co uniemożliwia nadanie temu pismu dalszego biegu. Wobec powyższych okoliczności, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił.