I SA/Wr 555/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego . Uzasadniała, że jest w trudnej sytuacji finansowej, i w okresie zimowym nie miała możliwości uzyskania korzystnych kontraktów w zakresie prowadzonej działalności ogólnobudowlanej. Podała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych - 50.000 zł, wysokość środków trwałych według bilansu na ostatni rok – 92.392,72 zł, zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu 12.394,40 zł oraz stan rachunku bankowego na koniec 2009 r. - (-) 13.471,30 zł . Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wezwano skarżącą spółkę do przedłożenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej (zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej starty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. (CIT-8); zaświadczenie wystawione przez właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości zaliczek wpłaconych na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 2009 r., styczeń oraz luty 2010 r.; uwierzytelniony odpis deklaracji podatkowych VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe; odpis aktualnego bilansu; rachunek wyników za 2009 r.; szczegółowe wyciągi lub wykazy z rachunków bankowych, za ostatnie trzy miesiące oraz inne dokumenty oraz informacje, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku). Skarżąca spółka - pomimo odebrania wezwania w dniu 29 marca 2010 r. - nie dostarczyła żądanych informacji i dowodów. W sprawie zważono, co następuje. W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie z uiszczenia kosztów sądowych winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów postępowania sądowego można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznać trzeba, iż skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że nie jest w stanie zgromadzić środków celem poniesienia ww. kosztów. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W sprawie, skarżąca spółka nie dostarczyła, pomimo, iż była do tego zobowiązana na mocy art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając w ten sposób ocenę, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki dla przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym. Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W treści wniosku ograniczyła się skarżąca spółka jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jej złym stanie majątkowym i braku wystarczających dochodów. Uchyliła się natomiast od wykazania i uzupełnienia w sposób określony w doręczonym wezwaniu informacji na temat swojego stanu majątkowego. Wezwanie do przedstawienia dodatkowych informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej miało tymczasem na celu ustalenie, czy sytuacja ta uległa zmianie w stosunku do stanu uwzględnionego przez Sąd przy wydaniu w sprawie postanowienia z dnia 20 kwietnia 2009 r. oddalającego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższych wywodów uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie jest obecnie w stanie wygospodarować środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów postępowania sądowego (kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.