I SA/Wr 557/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-08-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spółka wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, pomimo nieprzedłożenia wymaganych dokumentów i wątpliwości co do podanych informacji?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała swojej trudnej sytuacji finansowej. Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów (m.in. bilansu za 2017 r.), podała sprzeczne informacje dotyczące numerów rachunków bankowych i nie wyjaśniła wątpliwości co do ich sald, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a spółka nie sprostała temu obowiązkowi.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 17.219 zł, powołując się na zablokowane rachunki bankowe i kredyt restrukturyzowany. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na nieprzedłożenie bilansu za 2017 r., podanie błędnych numerów rachunków bankowych oraz brak dowodów na spłatę kredytu. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając błędną ocenę jej sytuacji finansowej i powołując się na wcześniejsze zwolnienia od wpisów oraz poniesione koszty.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2018 r., I SA/Wr 557/17, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do września 2014 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego. Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 17.219 zł, wniosła o zwolnienie jej z tego obowiązku wskazując, że ma zablokowane rachunki bankowe i posiada kredyt restrukturyzowany. W oświadczeniu o majątku i dochodach rubryki dotyczące kapitału zakładowego, wartości środków trwałych oraz zysku lub straty według bilansu za ostatni rok nie zostały wypełnione. Podano, że spółka posiada dwa rachunki bankowe o końcowych numerach **8691 i **5627 – w [...] S.A. z saldem na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (-)487.984 zł i w Banku [...] (nie podano stanu). Posiada też zadłużenie z tytułu poręczenia kredytu w [...] na kwotę 296.304,08 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że spółka na koniec 2017 r. odnotowała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 634,798,76 zł i stratę na poziomie 320.966,42 zł. W bieżącym roku do końca kwietnia jej obroty wyniosły 4.225,04 zł. Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za luty, marzec i kwiecień 2018 r., spółka dokonała w tych miesiącach dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 4.225 zł, 63 zł i 0 zł oraz zakupów związanych z działalnością opodatkowaną na kwoty: 10.651 zł, 8.520 zł i 3.368 zł. Przedłożono wydruki historii trzech rachunków bankowych o końcowych numerach **7947 (Bank [...]), **9852 ([...]) i **1054 ([...]) – wszystkie z ujemnymi saldami. Nie przedłożono bilansu za 2017 r. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że strona pomimo wezwania nie przedłożyła bilansu z 2017 r. oraz podała inne numery kont na urzędowym formularzu wniosku niż numery rachunków, których wydruki zostały przedłożone w wyniku wezwania. Nadto jeszcze z innych rachunków dokonywane były wpłaty wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej. Poza tym historie rachunków, których wydruki zostały przedłożone, nie potwierdzają faktu, na który się spółka powołała – spłaty kredytu restrukturyzacyjnego. Referendarz stwierdził, że udostępnione w taki sposób dane w żadnym razie nie pozwalały na odtworzenie rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Tym samym strona nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie. W sprzeciwie strona stwierdziła, że: nie zgadza się z "dokonaną przez referendarza sądowego oceną, że dane wynikające ze złożonych dokumentów wskazują, że strona była w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi przynajmniej w połowie"; fakt, iż strona w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 545/17 została zwolniona od obowiązku poniesienia wpisu od skargi ponad kwotę 20.000 zł świadczy, że jej obecny wniosek zasługuje na uwzględnienie; uiszczenie wpisów od skarg w sprawach sygn. akt I SA/Wr 545/17 i I SA/Wr 557 w łącznej kwocie 67.056 zł spowodowało zubożenie spółki; referendarz sądowy nie dokonał "całościowego zestawienia sytuacji majątkowej skarżącej wyrażonej w liczbach"; brak uzyskiwania przychodów uniemożliwia skarżącej uiszczenie opłat w sprawach sygn. akt I SA/Wr 545/17 i I SA/Wr 557 w wysokości blisko 35.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd wskazuje, że zawarte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie: "gdy wykaże" oznacza, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprawie, dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy są na tyle ogólnikowe i niepełne, że wymagane było wezwanie do dodatkowych wyjaśnień. Wezwanie referendarza sądowego zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a, zgodnie z którym: "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego". Konstrukcja przepisu art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka zignorowała wezwanie referendarza i nie przedstawiła bilansu za 2017 r. Trafnie zaś zauważył referendarz, iż spółka podała inne numery kont na urzędowym formularzu wniosku niż numery rachunków, których wydruki zostały przedłożone w wyniku wezwania. Nadto jeszcze z innych rachunków dokonywane były wpłaty wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej. Skarżąca nie uzupełniła brakujących dokumentów na etapie sprzeciwu, a w jego treści nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących numerów rachunków bankowych. Trafnie zatem ocenił referendarz, iż udostępnione w taki sposób dane w żadnym razie nie pozwalały na odtworzenie rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej spółki. Tym samym strona nie wykazała okoliczności uzasadniających jej żądanie. Skarżąca nie może żądać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia i obciążenia innych podatników kosztami zainicjowanego przez siebie procesu w sytuacji, w której pomimo ustawowego obowiązku nie przedkłada żądanego od niej materiału dowodowego. Sąd wskazuje, że referendarz nie zawarł w swoim postanowieniu przypisywanego mu przez skarżącą stwierdzenia, iż: "dane wynikające ze złożonych dokumentów wskazują, że strona była w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi przynajmniej w połowie". Jak wcześniej wskazano, referendarz prawidłowo uznał natomiast, że skarżąca nie przedłożyła dokumentów, na podstawie których możliwa byłaby ocena jej możliwości finansowych. Z tych samych powodów nie sposób zarzucić referendarzowi, iż nie dokonał, jak to ujęła strona, "całościowego zestawienia sytuacji majątkowej skarżącej wyrażonej w liczbach". Skarżąca nie przedłożyła dokumentów, na podstawie których można by dokonać bardziej szczegółowej oceny. W tych okolicznościach na marginesie jedynie można zauważyć, że z rachunku zysków i strat przedłożonego na żądanie referendarza wynika, że spółka pomimo znacznej straty (320.000 zł), z którą zakończyła 2017 r., nadal kontynuuje działalność gospodarczą. Przeczy to sugestiom skarżącej, o braku jakichkolwiek możliwości finansowych. Z tych też przyczyn na podstawie art. 260 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło