I SA/Wr 56/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 15 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: I. odmówić przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi, II. odrzucić skargę Skarżący J. T. wniósł w dniu 16 stycznia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na wyżej wskazaną decyzję, doręczoną w dniu 16 grudnia 2003 r. sąsiadce W.W.. Pismem z dnia 11 maja 2004 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, iż jego przekroczenie nastąpiło "z przyczyn niezależnych". Skarżący podał, iż zamieszkuje sam i często przebywa poza domem. Wobec tego do odbioru korespondencji upoważnił sąsiadkę W. W., która w dniu 16 grudnia 2003 r. odebrała zaskarżoną decyzję i następnego dnia przekazała mu ją. Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast zgodnie z dyspozycją przepisu art. 83 § 1 tej ustawy terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, to jest regulacji zawartej w art. 110 -115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Według przepisu art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Stosownie do przepisu art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi lub sąsiadowi, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W przedmiotowej sprawie zdarzeniem, od zaistnienia którego rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi, jest prawidłowo dokonane doręczenie zaskarżonej decyzji - pod nieobecność strony, jego sąsiadce, która zobowiązała się do oddania pisma jego adresatowi. A zatem należy uznać dokonane doręczenie zastępcze za skuteczne. Oznacza to, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 17 grudnia 2003 r., a upływał z dniem 15 stycznia 2004 r. Wobec tego wniesienie przez J. T. skargi do Sądu w dniu 16 stycznia 2004 r. należy uznać ją za spóźnione. Przepisy art. 86 i 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależniają przywrócenie terminu od łącznego wystąpienia czterech przesłanek, a mianowicie: - po pierwsze, złożenia wniosku o przywróceniu terminu, - po drugie, uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, - po trzecie, dochowania terminu (nieprzekraczalnego) złożenia wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, - po czwarte, dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Brzmienie przytoczonych przepisów art. 86 i 87 powołanej wyżej ustawy procesowej wskazuje na to, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy spełnione zostaną wszystkie określone w nim przesłanki. W szczególności przywrócenie takie jest możliwe w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie nie jest wiec możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario przywrócenie terminu jest możliwe, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła uniknąć, nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, str. 295). Nie można uznać powołanego przez podatnika przebywania poza miejscem zamieszkania za okoliczność przez niego niezawinioną. W tym też kontekście należy dokonać oceny przesłanek braku winy w uchybieniu terminu. Zważywszy, iż od strony postępowania można oczekiwać i wymagać staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw, o takiej staranności nie świadczy powołana przez stronę okoliczność. Oceniając więc z tego punktu widzenia przedstawione przez skarżącego okoliczności i argumenty stwierdzić należy, iż nie stanowią one - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - podstawy do przyjęcia, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, co obligowało Sąd do odmowy przywrócenia terminu po myśli art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei w sytuacji, gdy skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu - na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega odrzuceniu. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.