I SA/Wr 56/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-07-24
Skład orzekający: Marta Semiczek, Kamila Paszowska-Wojnar, Piotr Kieres
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić zobowiązanie w podatku od środków transportowych wyłącznie na podstawie wpisu w ewidencji pojazdów, ignorując wątpliwości co do istnienia przedmiotu opodatkowania i rzeczywistego właściciela pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy nie może opierać decyzji o określeniu zobowiązania w podatku od środków transportowych wyłącznie na wpisie w ewidencji pojazdów, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do istnienia przedmiotu opodatkowania lub rzeczywistego właściciela. Obowiązek podatkowy ciąży na rzeczywistym właścicielu, a nie tylko na osobie figurującej w ewidencji. Organy mają obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia tych okoliczności, w tym rozważyć zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego dotyczącego przywłaszczenia pojazdu.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2018 r. Skarżący argumentował, że od 2001 r. nie posiada pojazdu, który oddał do komisu, nie posiada dokumentów ani kluczyków, a także złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przywłaszczenia pojazdu. Organy podatkowe oparły się wyłącznie na wpisie w ewidencji pojazdów, wskazując, że obowiązek podatkowy wygasa jedynie z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji o jego czasowym wycofaniu z ruchu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. na rzecz J.M. kwotę 1.017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Sędzia WSA Piotr Kieres, Protokolant Starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2018 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. na rzecz J.M. kwotę 1.017 zł (tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1. Przedmiotem skargi J.M. (dalej: podatnik, Strona, Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] numer [...], określającą Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2018 r. w wysokości [...] zł.
1.2. W powołanej na wstępie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji stwierdzono, że Skarżący jest właścicielem środka transportowego - samochodu ciężarowego marki [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 25 000 kg, ilości osi – 3 i zawieszeniu pneumatycznym, od którego, w oparciu o treść art. 8, 9 i 11 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), powinien uiścić należny podatek. W dniu 23.02.2018 r. Skarżący złożył deklarację na podatek od środków transportowych za 2018 r. wraz z załącznikiem, gdzie wykazał należny podatek w wysokości [...] zł, dotyczący wyżej wskazanego pojazdu. Następnie w dniu 19.03.2018 r. podatnik złożył korektę powyższej deklaracji, w której nie został wykazany żaden pojazd podlegający opodatkowaniu. W załączonym do korekty piśmie wyjaśniającym pełnomocnik podatnika wskazał, że podatnik w 2001 r. oddał przedmiotowy pojazd do komisu i w tym samym roku wyjechał do Anglii. Od tego czasu nie posiada on tego pojazdu, nie dysponuje żadnymi dokumentami ani kluczykami, które to przedmioty oddał do komisu. Wyjaśniono również, że z uwagi na problemy zdrowotne podatnik, składając deklarację, nie był w stanie zupełnie świadomie i swobodnie kierować swoim postępowaniem. Zgodnie z informacją uzyskaną od podatnika, w archiwum Wydziału Komunikacji i Transportu w B. brak jest dokumentów w przedmiocie nabycia lub zbycia takiego pojazdu. W toku wszczętego postępowania podatkowego organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. o udzielenie informacji w zakresie właściciela przedmiotowego pojazdu i przekazania kopii posiadanych dokumentów wskazujących na jego wykorzystywanie bez wiedzy właściciela, w odpowiedzi na co Starostwo stwierdziło, że zgodnie z ewidencją pojazdów właścicielem omawianego pojazdu jest Skarżący. Wskazał też organ, że zgodnie z informacją podatnika złożył on zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na jego szkodę polegającego na przywłaszczeniu tego pojazdu oraz pełnomocnik podatnika wystąpił do Urzędu Skarbowego w T. o udzielenie informacji na temat podmiotu wykorzystującego ów pojazd w prowadzonej działalności gospodarczej.
1.3. Na skutek wniesionego odwołania, organ odwoławczy zaskarżoną w sprawie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na treść art. 8, art. 9 ust. 3, art. 9 ust. 5 i art. 9 ust. 6 u.p.o.l., organ ten stwierdził, że powstanie i ustanie obowiązku podatkowego nie zależy od stanu pojazdu, korzystania z niego czy faktycznego posiadania. Istotne znaczenie dla opodatkowania podatkiem od środków transportowych ma wyłącznie okoliczność, czy samochód jest zarejestrowany i czy nie została wydana przez organ rejestrujący decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, przy czym zarówno wyrejestrowanie pojazdu, jak i czasowe wycofanie go z ruchu, dokonywane jest na wniosek właściciela pojazdu.
W ocenie organu odwoławczego decydujące w sprawie jest to, że przedmiotowy pojazd jest zarejestrowany jako przedmiot własności Skarżącego. Okoliczność tę potwierdzają pisma Starostwa Powiatowego w B. z dnia 06.04.2009 r. oraz z dnia 19.01.2018 r. Odnosząc się do argumentów podatnika o nie posiadaniu pojazdu, przywłaszczeniu go na szkodę podatnika bądź też możliwości jego nieistnienia, wskazano, że dopóki na wniosek właściciela pojazd nie zostanie wyrejestrowany, dopóty ciąży na nim, jako na podatniku, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Również kwestia dysponowania i używania pojazdu przez właściciela jest zdaniem organu obojętna dla istnienia obowiązku podatkowego, zaś niedysponowanie nim nie stanowi podstawy do wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Skoro zatem przedmiotowy pojazd jest pojazdem zarejestrowanym, wobec którego nie wydano decyzji o czasowym wycofaniu go z ruchu, to istnieją podstawy faktyczne i prawne do określenia Skarżącemu zobowiązania w tym podatku za rok 2018.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący zaskarżył w całości decyzję organu odwoławczego. Zarzucono jej naruszenie:
- prawa materialnego, a to art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 u.p.o.l., poprzez uznanie, że prawidłowym było określenie zobowiązania podatkowego przez organ I instancji jedynie na podstawie wpisu do ewidencji pojazdów w sytuacji istnienia okoliczności powodujących wątpliwości co do istnienia przedmiotu opodatkowania, a także osoby, która pozostaje właścicielem przedmiotowego pojazdu;
- przepisów proceduralnych, a to art. 233, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej O.p.) poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy mimo, że jej wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, tj. w sytuacji wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla określenia tego zobowiązania, a w szczególności przy pominięciu wskazywanych przez Stronę okoliczności dotyczących utraty własności wskazanego pojazdu i mimo okoliczności przemawiających za zawieszeniem postępowania do czasu dokonania ustaleń w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez organy ścigania w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu na szkodę Skarżącego.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej jej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w niniejszym postępowaniu podatkowym istotne było ustalenie czy zachodzą przesłanki z art. 8 i nast. u.p.o.l., tj. m.in. czy istnieje przedmiot opodatkowania, kto jest podatnikiem (właścicielem pojazdu) oraz czy powstał obowiązek podatkowy. Podkreślono, że podatek od środków transportowych ma charakter majątkowy, zatem warunkiem jego powstania jest istnienie przedmiotu opodatkowania, tymczasem Skarżący nie ma wiadomości o dalszym losie pojazdu od 2001 r. kiedy to oddał go do komisu samochodowego i nie ma pewności czy pojazd w ogóle istnieje. Natomiast organ podatkowy, mimo posiadania tych informacji, jak również informacji o toczącym się postępowaniu karnym w sprawie przywłaszczenia pojazdu na szkodę Skarżącego, w sposób błędny uznaje sam fakt pozostawania w ewidencji wpisu Skarżącego jako właściciela pojazdu za wystarczającą przesłankę do opodatkowania. Podniesiono również, że z uwagi na upływ czasu i możliwość zasiedzenia rzeczy ruchomej po upływie 3 lat brak jest również danych co do osoby właściciela pojazdu. Zatem wpis do ewidencji pojazdów z uwagi na podane przez Skarżącego okoliczności może być nieaktualny. Zauważył Skarżący, że wprawdzie informacja o wpisaniu pojazdu do ewidencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., jednak przepis art. 194 § 3 O.p. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko jego treści. W ocenie Skarżącego organy podatkowe przyjmując wątpliwy w świetle wskazywanych okoliczności wpis do ewidencji jako jedyny dowód skutkujący nałożeniem podatku, naruszyły art. 191 i art. 121 § 1 O.p. W sytuacji występującej w niniejszej sprawie, organy powinny były natomiast albo przeprowadzić z urzędu wszystkie dowody albo uwzględnić wniosek Skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie przywłaszczenia pojazdu. Zwrócono również uwagę, że brak dokumentów dotyczących pojazdu, a także pozwalających na ustalenie aktualnego właściciela uniemożliwia jego wyrejestrowanie, co doprowadzi do wydawania kolejnych decyzji w sprawie wymiaru podatku, nawet w odniesieniu do nieistniejącego środka transportu, co pozostaje w sprzeczności z zasadą określoną w art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Skarżącego obciążenie go podatkiem od środków transportowych od pojazdu nieistniejącego bądź niepozostającego jego własnością narusza również prawo materialne, a to art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 u.p.o.l.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy.
3.3. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a organem podatkowym jest kwestia prawidłowości opodatkowania pojazdu podatkiem od środków transportowych. Skarżący argumentował, że organ podatkowy dokonał opodatkowania wyłącznie na podstawie wpisu do ewidencji pojazdów, w którym Skarżący figuruje jako właściciel pojazdu, wskazywał przy tym na wątpliwości co do istnienia przedmiotu opodatkowania, a także osoby, która pozostaje właścicielem przedmiotowego pojazdu. Podnosił również zarzuty proceduralne, sprowadzające się do niewyjaśnienia przez organy istotnych w sprawie okoliczności. Organ podatkowy natomiast wywodził, że wpis do ewidencji jest w tym zakresie w pełni miarodajny, a wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych następuje wyłącznie z momentem wyrejestrowania pojazdu lub wycofania go z ruchu.
3.4. Zgodnie z treścią art. 8 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają m.in. 1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton; 2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton. Jak stanowi przepis art. 9 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. W myśl art. 9 ust 3 ustawy, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Stosownie do brzmienia ust. 5 omawianego artykułu, obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono. Z kolei zgodnie z treścią art. 9 ust. 6 ustawy, podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności; 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy.
3.5. W ocenie Sądu zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, a to art. 233, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p. Istotnie organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla określenia Skarżącemu zobowiązania podatkowego, pominęły też wskazywane przez Stronę okoliczności dotyczące utraty własności wskazanego pojazdu. Organy nie rozważyły też kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania do czasu dokonania ustaleń w postępowaniu karnym w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu na szkodę Skarżącego.
3.6. Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z organami, że sam wpis w ewidencji pojazdów stanowi wystarczającą przesłankę do określenia zobowiązania podatkowego. Brak jest bowiem ku temu podstaw prawnych. Wpis w ewidencji pojazdów może być traktowany tylko jako jeden z dowodów, potwierdzających dane osoby zobowiązanej – właściciela pojazdów. Odnosząc się jeszcze raz do treści przepisu art. 9 ust. 1 u.p.o.l., trzeba wskazać, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Przepis ten formułuje zasadę, że podmiotem opodatkowania jest właściciel pojazdu, co oznacza, że chodzi o rzeczywistego właściciela, a nie wyłącznie osobę, która figuruje w ewidencji pojazdów. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że wpis w ewidencji pojazdów może zawierać dane nieaktualne, np. w razie przeniesienia jego własności na inną osobę i nie dokonania zmiany danych rejestracyjnych. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 78 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, przy czym zdarzenia, o których mowa powyżej, są dokumentowane w karcie pojazdu, a odpowiednich wpisów dokonuje starosta. Stwierdzić przy tym należy, że nawet jeśli obowiązek powyższy nie zostanie dopełniony, nie może to skutkować nałożeniem podatku od środków transportowych na osobę figurującą w ewidencji pojazdów, jeśli prawdziwość tego wpisu zostanie skutecznie zakwestionowana, zwłaszcza gdy z innych dowodów wynika, że osoba ta nie jest właścicielem pojazdu. Ponadto w ocenie Sądu słusznie podnosił Skarżący, że wprawdzie informacja pisemna o wpisaniu pojazdu do ewidencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., jednak należy mieć na uwadze, że okoliczność ta w myśl art. 194 § 3 O.p. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko treści takiego dokumentu.
3.7. W tym kontekście trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie Skarżący kwestionował wpis w ewidencji pojazdów, podnosząc, iż w 2001 r. oddał przedmiotowy pojazd do komisu, a wraz z tym pojazdem – również kluczyki i dokumenty rejestracyjne. Następnie przebywał w Anglii i nie są mu znane dalsze losy tego pojazdu. Wskazano, że brak dokumentów dotyczących pojazdu, a także pozwalających na ustalenie aktualnego właściciela uniemożliwia jego wyrejestrowanie. W archiwum Wydziału Komunikacji i Transportu w B brak jest informacji w przedmiocie nabycia lub zbycia tego pojazdu. W kwietniu 2018 r. Skarżący złożył do Prokuratury Okręgowej we W zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przywłaszczenia omawianego pojazdu na jego szkodę. W dniu 16.05.2018 r. pełnomocnik Skarżącego poinformował organ o złożeniu powyższego zawiadomienia, a ponadto, że zwracał się do Urzędu Skarbowego w T. o udzielenie informacji o podmiocie, który w swojej działalności wykorzystywał przedmiotowy pojazd, jednak odmówiono udzielenia informacji w tym zakresie. W związku z tym pełnomocnik Skarżącego wniósł aby to organ podatkowy zwrócił się do powyższego Urzędu o udzielenie powyższej informacji jako mogącej mieć istotne znaczenie w sprawie.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności w sposób znaczący poddają w wątpliwość kwestię prawdziwości wpisu w ewidencji pojazdów, w którym jako właściciel figuruje Skarżący. Tymczasem organ nie podjął w sprawie żadnych czynności aby okoliczności te zweryfikować i nałożył na Skarżącego podatek od środków transportowych za rok 2018 opierając się wyłącznie na treści wpisu w ewidencji pojazdów. Argumentacja organu sprowadzała się w zasadzie do podnoszenia, że jedynie wyrejestrowanie lub czasowe wycofanie pojazdu z ruchu po myśli art. 9 ust. 5 u.p.o.l. powoduje wygaśnięcie obowiązku podatkowego, zaś do czasu zaistnienia takich okoliczności, obowiązek podatkowy ciąży na podmiocie zarejestrowanym w ewidencji jako właściciel. Takie stanowisko jest jednak wyrazem nie tylko nadmiernego formalizmu, lecz przede wszystkim niezrozumienia istoty omawianego podatku. W postępowaniu podatkowym, mającym za cel określenie wysokości podatku od środków transportowych, istotne jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki z art. 8 i następnych ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. w szczególności - czy istnieje przedmiot opodatkowania (w tym przypadku pojazd ciężarowy), kto jest podatnikiem czyli właścicielem pojazdu oraz czy powstał obowiązek podatkowy. Podkreślić przy tym należy, że podatek od środków transportowych ma charakter podatku majątkowego, zatem warunkiem jego powstania jest istnienie przedmiotu opodatkowania (w tym przypadku spornego pojazdu ciężarowego). Przedmiot opodatkowania jest więc elementem konstrukcyjnym tego podatku, niezbędnym dla określenia obowiązku podatkowego. W niniejszej sprawie – jak słusznie podnosił Skarżący – powstała wątpliwość, czy pojazd będący przedmiotem opodatkowania w ogóle istnieje, a to wobec oddania go do komisu 17 lat temu i braku jakiejkolwiek informacji na jego temat. Zaistniały również wątpliwości co do tego, komu przysługuje prawo własności tego pojazdu – o ile pojazd ten istnieje. Zasadnie wskazuje przy tym Skarżący, że biorąc pod uwagę krótki 3-letni termin zasiedzenia rzeczy ruchomej, pojazd ten mógł stać się własnością innej osoby. Zauważyć też trzeba, że komisant mógł po prostu zbyć przedmiotowy pojazd na rzecz innej osoby, gdyż, zgodnie z tym, co podnosił Skarżący, miał on ku temu wszelkie możliwości prawne - dysponował bowiem nie tylko pojazdem ale i kluczykami oraz dokumentami rejestracyjnymi pojazdu. Jak stanowi przepis art. 765 k.c., przez umowę komisu przyjmujący zlecenie zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizją) w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa do kupna bądź sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie, przy czym komisant działa zawsze w imieniu własnym. Nie można również wykluczyć, że mogło dojść do przywłaszczenia pojazdu – czego wyrazem było złożenie przez Skarżącego stosownego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w tym zakresie.
8. W tym stanie rzeczy, wobec braku zweryfikowania powyższych okoliczności i braku podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych przez organ, nie można mówić o ustaleniu w niniejszej sprawie przesłanek opodatkowania Skarżącego podatkiem od środków transportowych. Trzeba tu podkreślić, że organ nawet nie rozpatrzył wniosku dowodowego Skarżącego o zwrócenie się o udzielenie informacji do US w T. odnośnie podmiotu wykorzystującego przedmiotowy pojazd w działalności gospodarczej, sformułowanego w piśmie z dnia 16.05.2018 r., co pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu art. 124 O.p., nie mówiąc już o przeprowadzeniu tego dowodu. Nie rozważył również kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania podatkowego do czasu dokonania ustaleń w postępowaniu karnym odnośnie ewentualnego przywłaszczenia pojazdu, a kwestia ustalenia, czy Skarżący jest rzeczywistym właścicielem pojazdu – jak wyżej wskazano – ma istotne znaczenie w sprawie. Nie można przy tym zaakceptować stanowiska organu, że skoro nie doszło do wyrejestrowania lub czasowego wycofania pojazdu z ruchu i obowiązek podatkowy nie wygasł po myśli art. 9 ust. 5 u.p.o.l., to ciąży on nadal na Skarżącym jako podmiocie zarejestrowanym w ewidencji w charakterze właściciela pojazdu. Po pierwsze, jak wskazywał Skarżący, w sytuacji braku posiadania dokumentów rejestracyjnych, które zostały przekazane komisantowi, nie ma on możliwości wyrejestrowania pojazdu. Po drugie, istotniejsze, w ocenie Sądu treść przepisu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku podatkowego nie może przesądzać kwestii związanych z podmiotem i przedmiotem opodatkowania, a do tego zmierza w istocie argumentacja organu. Jeszcze raz podkreślić należy, że podmiot i przedmiot opodatkowania oraz obowiązek podatkowy w zakresie omawianego podatku, zostały uregulowane w zacytowanym już wcześniej przepisie art. 8 oraz art. 9 ust. 1 u.p.o.l. i analiza tych właśnie przepisów powinna stanowić oś rozumowania organu oraz wyznaczać kierunek prowadzenia postepowania w sprawie. Organ tymczasem skupił się na treści przepisu art. 9.ust. 5 u.p.o.l., dotyczącego wygaśnięcia obowiązku podatkowego i z tego przepisu wyciągnął wnioski odnośnie najistotniejszych dla opodatkowania kwestii, odwracając zupełnie sens regulacji podatkowej.
9. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że organ naruszył wskazywane w skardze przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 O.p. W sprawie w istocie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, przez co nie wyjaśniono istotnych z punktu widzenia opodatkowania okoliczności dotyczących przedmiotu i podmiotu opodatkowania. W tej sytuacji niewątpliwie doznały naruszenia zasada prawdy obiektywnej oraz powiązany z nią obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Postępowanie organu, polegające na ignorowaniu okoliczności podnoszonych przez Skarżącego i zgłaszanych przez niego wniosków dowodowych, dalekie jest również od wymogów art. 124 (zasada wyjaśniania) oraz art. 121 § 1 O.p. (zasada wzbudzania zaufania do organów podatkowych). Ponadto, jak to wyżej wykazano, organ błędnie zinterpretował treść przepisu art. 9 ust. 5 u.p.o.l.
10. Z uwagi na stwierdzone wyżej naruszenia o charakterze proceduralnym, Sąd nie mógł analizować kwestii merytorycznej zasadności zaskarżonej decyzji. Na tym etapie badanie prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 i art. 9 ust. 1 u.p.o.l., ustanawiających przesłanki opodatkowania, w powyższym zakresie jest bowiem przedwczesne.
11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
12. W ponownie przeprowadzonym postepowaniu organy zobowiązane są uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i przeprowadzić w pełnym zakresie postępowanie dowodowe w celu ustalenia przesłanek opodatkowania Skarżącego podatkiem od środków transportowych za 2018 r. Organy winny w pierwszej kolejności rozważyć kwestię ewentualnego zawieszenia postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania karnego dotyczącego przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu (po ustaleniu stanu tej sprawy). Następnie zobowiązane są podjąć działania w celu weryfikacji okoliczności podnoszonych przez Skarżącego, w tym rozpatrzyć zgłoszony przez niego wniosek dowodowy. Organ odwoławczy winien natomiast rozważyć kwestie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie z punktu widzenia treści art. 233 § 2 O.p., tak aby nie pozbawiać strony rozpoznania jej sprawy przez obie instancje.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło