I SA/Wr 561/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku finansowego koniecznego dla utrzymania jego rodziny, gdyż posiadane środki finansowe w całości przeznaczane są na bieżące wydatki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwoma synami, utrzymuje je z miesięcznego dochodu w łącznej kwocie 4.800 zł (brutto) oraz, że jest właścicielem dwóch mieszkań o powierzchni 50,90 m² i 32,70 m². Wskazał nadto skarżący, że stałe miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą 1.983,72 zł, z powodu swojego długotrwałego pozostawania bez pracy ma z tego tytułu zaległości w łącznej kwocie 5.198 zł, natomiast z tytułu ponoszenia kosztów nauki synów (na studiach poza miejscem zamieszkania rodziców i w gimnazjum) miesięcznie wydatkuje kwotę 1.900 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał dokumenty, których treść potwierdza dane podane w uzasadnieniu wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. J. B. wykazał bowiem, że w jego sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką dysponuje skarżący na miesięczne utrzymanie swojego czteroosobowego gospodarstwa domowego, oraz koszty tego utrzymania uwzględniające wydatki związane z kształceniem synów, w tym z racji miejsca zamieszkania skarżącego i siedzibą uczelni wyższych – wydatki na utrzymanie syna studiującego poza miejscem zamieszkania rodziców. W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.