I SA/Wr 566/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. "A" we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia do grudnia 2003 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniósł o przyznanie prawa pomocy wskazując, jako zakres żądania, zwolnienie od kosztów sądowych oraz częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o zwolnienie z opłaty sądowej ze względu na ciężką sytuację materialną, w jakiej się znajduje. Obecnie bowiem jest zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem brutto 1.126 zł. Dodał, że postępowanie Urzędu Skarbowego doprowadziło do bankructwa jego firmę w wyniku zablokowania rachunku bankowego, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z tym zadłużony jest na kilkanaście tysięcy złotych wobec ZUS-u z tytułu niezapłaconych składek. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada dom w budowie o powierzchni 200 m2, poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskuje z tytułu umowy o pracę, natomiast z prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę. Wnioskodawca dodał, że nieruchomość w budowie została obciążona hipoteką z tytułu kredytu oraz na rzecz Urzędu Celnego z tytułu podatku akcyzowego. Do wniosku załączona została decyzja ZUS z dnia 11 marca 2008 r. o wymierzeniu skarżącemu dodatkowej opłaty z tytułu nieopłaconych składek w łącznej wysokości około 7.500 zł, wypisy z ksiąg wieczystych potwierdzające zajęcia hipoteczne, zeznanie podatkowe za 2007 r. oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za pacę, które wynosi netto 845,17 zł. Z zeznania podatkowego wynika, że skarżący w 2007 r. osiągnął przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 443.519,59 zł, ponosząc koszty jego uzyskania w kwocie 452.807,83 zł i stratę – (-) 9.288,24 zł. Ponadto na wezwanie Sądu do sprecyzowania zakresu żądania, to jest czy strona wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, czy w części oraz do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skarżący przedłożył pismo zatytułowane "Wniosek o uzupełnienie danych zawartych we wniosku o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego", do którego załączył kserokopie z księgi przychodów i rozchodów z działalności gospodarczej z wykazanym przychodem i dochodem za miesiące kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. oraz wyjaśnienie wnioskodawcy. Z powyższych kserokopii wynika, że skarżący do czerwca 2008 r. z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 229.561,14 zł, ponosząc stratę, po odliczeniu kosztów jego uzyskania, w wysokości 8.135,63 zł. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że z załączonych kserokopii wprawdzie wynika, że prowadzi normalną działalność gospodarczą, obracając dużymi kwotami. Natomiast w rzeczywistości cały obrót wynika z przekazanych innej firmie umów leasingowych, za zgodą i na warunkach, jakie postawiła firma leasingowa. W związku z tym, otrzymywane przez skarżącego faktury leasingowe są od razu refakturowane i rozliczane pomiędzy dwiema pozostałymi firmami. Koszty ponoszone przez skarżącego to składki dla ZUS oraz opłata za usługi księgowe. Wnioskodawca podał, że jego miesięczne wydatki wynoszą łącznie 772 zł, w tym na żywność – 450 zł, środki higieny – 100 zł, ubrania – 100 zł i na biuro księgowe – 122 zł. Ich źródłem finansowania jest – jak wskazał – wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Skarżący oświadczył również, że nie posiada rachunku firmowego – rachunek został zamknięty po otrzymaniu tytułów wykonawczych wystawionych przez Urząd Celny i Urząd Skarbowy, w obawie przed zablokowaniem go przez organy podatkowe i w konsekwencji uniemożliwienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Poza tym, brak rachunku bankowego pozwala mu oszczędzić 100 zł za jego prowadzenie. Dodał, że najchętniej zawiesiłby lub zakończył powyższą działalność do czasu wyjaśnienia sporu z organami podatkowymi, jednakże nie ma takiej możliwości, gdyż naraziłby się na windykację ze strony firm leasingowych. Wnioskodawca oświadczył, że nie korzysta z Pomocy Społecznej ani innych form wsparcia państwowego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym zwrócić trzeba uwagę, że wyrażenie zawarte w powołanym wyżej przepisie art. 246 p.p.s.a. "gdy wykaże" wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia w wiarygodny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów procesu bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania. Tymczasem, w ocenie Sądu, wyjaśnienia skarżącego budzą wątpliwości. Wynika z nich bowiem, że skarżący faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, a umowy leasingowe, których jest stroną, wykonuje inna firma. W związku z tym faktury z tytułu tych umów wystawiane są przez firmę leasingową na firmę skarżącego, który następnie je refakturuje na faktycznego wykonawcę umów leasingowych. Jednakże nie wiadomo, w jakiej dziedzinie obecnie ma być prowadzona działalność gospodarcza przez skarżącego i co jest przedmiotem umów leasingowych. Wskazać też trzeba, że z samego faktu umów leasingowych wynika jedynie, że strona z tego tytułu mogłaby ponosić koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, niemniej jednak ich nie ponosi, gdyż faktury rozlicza faktyczny wykonawca umów. Jedynymi kosztami, jakie ponosi skarżący, są składki ZUS, których – jak sam wskazał – nie opłaca oraz koszty obsługi księgowej. Z tak przedstawionych wyjaśnień nie można jednak wywieść, skąd pochodzi tak wysoki przychód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Poza tym, uzyskiwanie jednocześnie straty jest jedynie efektem ponoszonych wysokich kosztów uzyskania przychodów, które nie powinny być tak znaczne, skoro strona faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazać też trzeba na sprzeczność w oświadczeniach wnioskodawcy. Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał bowiem, że postępowanie organu podatkowego doprowadziło firmę do bankructwa, ponieważ rachunek bankowy został zablokowany. Natomiast w wyniku wezwania przez Sąd wyjaśnił, że rachunek bankowy został zamknięty przez niego osobiście w obawie, że zostanie zablokowany w wyniku postępowania egzekucyjnego. O ile sposób likwidacji, czy też zablokowania rachunku bankowego nie ma wpływu na ocenę sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, o tyle przedstawiona wyżej rozbieżność w złożonych wyjaśnieniach ma wpływ na ocenę wiarygodności nie tylko tych, ale i pozostałych jego oświadczeń. W tak przedstawionych okolicznościach natomiast nie jest możliwa realna oceny możliwości płatniczych skarżącego, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.