I SA/Wr 566/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za rok 2007 postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi powyżej kwoty 200 (dwieście) zł; II. w pozostałej części wniosek oddalić. 1. Stan faktyczny sprawy. 1.1. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że wysokość opłaty sądowej jest zbyt wysoka, aby mógł ją ponieść bez uszczerbku dla utrzymania swojego utrzymania. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², na którego remont zaciągnął kredyt, spłacany kwotą 1.200 zł miesięcznie, jego miesięczny dochód z emerytury wynosi 3.176,61 zł (brutto), natomiast wydatki – 1.000 zł. Z dokumentów przesłanych z wnioskiem oraz na wezwanie wynika, ponad wcześnie podane fakty, że w roku 2013 skarżący uzyskał dochód z emerytury w kwocie 37.278,46 zł (brutto), zamieszkuje w lokalu pozostałym po zmarłej matce, a stałe, związane z utrzymaniem lokalu i spłatą kredytu miesięczne wydatki łącznie wynoszą około 1.700 zł. 1.2. Zarządzeniem z dnia 14 marca 2014 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I wyznaczył wpis sądowy od skargi w kwocie 1.500 zł. 1.3. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. 1.4. W sprzeciwie skarżący polemizował z uzasadnieniem postanowienia referendarza. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, w skrócie "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) bądź w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). 2.2. Należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym, przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. 2.3. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. nie wykazał, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący pomimo wezwania referendarza nie przedłożył odcinka emerytury za maj 2014 r. Jednak z przedłożonej deklaracji PIT-40A wystawionej przez płatnika wynika, że po potrąceniu zaliczki na podatek miesięczny dochód netto skarżącego wynosi 2.593,78 zł (37.278,46 dochód – 3264 zł zaliczka na podatek – 2.889,08 zł składka na ubezpieczenie zdrowotne = 31.125,38 dochód netto; 31.125,38 / 12 = 2.593,78 zł). Natomiast kwota stałych wydatków, na które składa się rata kredytu zaciągniętego, zgodnie z przedłożoną umową kredytową z 2007 r., na dokończenie budowy domu jednorodzinnego i koszt utrzymania aktualnie zajmowanego mieszkania - wynosi około 1.730 zł miesięcznie (1250 zł rata kredytu + 220 zł czynsz płatny wspólnocie mieszkaniowej + 111 zł opłata za prąd + 35 zł opłata za gaz + 54 zł opłata za telewizję + 35 zł opłata telekomunikacyjna = 1.730 zł). Zgodnie z przedłożonymi dokumentami, na pozostałe wydatki pozostaje więc skarżącemu średnio kwota 863,78 zł miesięcznie (2.593,78 zł – 1.730 zł = 863,78 zł). W ocenie Sądu, skarżący z pozostałych mu do dyspozycji środków, ma możliwość zaoszczędzić bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania kwotę 200 zł. Zważyć należy, iż zaskarżoną decyzję organu podatkowego drugiej instancji doręczono skarżącemu w styczniu 2014r. Już wówczas powinien więc się liczyć z koniecznością uiszczenia kwoty wpisu i poczynić oszczędności w miesięcznych wydatkach. 2.4. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.