I SA/Wr 569/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-03-21

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinny być ustalane według przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., jeśli skarga została wniesiona po wejściu w życie tego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w którym skarga została wniesiona po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinny być ustalane według przepisów tego nowego rozporządzenia. Dotyczy to zarówno opłaty, jak i niezbędnych wydatków, z uwzględnieniem stawki podatku VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Skarga została wniesiona w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami sprawy, uzupełnił zarzuty skargi, wziął udział w rozprawach i złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu sądowym w I instancji w określonej kwocie, powiększonej o podatek VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, R. K. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał [...]r. oraz I kwartał [...] postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu udziału w postępowaniu sądowym w I instancji w wysokości [...] zł podwyższonych o stawkę podatku VAT w kwocie [...] zł, czyli ogółem [...] zł. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 14 sierpnia 2017 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 29 września 2017 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata R. K. W dniu 9 listopada 2017 r. k- 71 doręczono pełnomocnikowi postanowienie Sądu z dnia 23 października 2017 r. odmawiające wstrzymania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało wydane po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej, zawartego w treści skargi, złożonego przed wyznaczeniem pełnomocnika z urzędu. Następnie pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. k- 77 pełnomocnik uzupełnił zarzuty skargi i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części. W dniu 4 stycznia 2018 r. pełnomocnik wziął udział w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny we Wrocławiu. Z protokołu tej rozprawy wynika, że pełnomocnik z urzędu podtrzymał wnioski i stanowisko zawarte w skardze wniesionej przez skarżącą oraz w treści powyższego pisma z dnia 12 grudnia 2017 r. Dodatkowo złożył również wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, który zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części k-94. Pełnomocnik wziął również udział w drugiej rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. k- 96, na której Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w całości. Pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. k- 100 pełnomocnik złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, który został mu doręczony w dniu 16 lutego 2018 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że w dniach: 6 października, 3 listopada i 7 grudnia 2017 r. pełnomocnik zapoznał się aktami sprawy. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarty w opisanym wyżej piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r. i wniosek o przyznanie tych kosztów złożony na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 r., które zostały zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym w I instancji. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której skarga wszczynająca postępowanie sądowe została wniesiona już po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia (czyli po dniu 2 listopada 2016 r.) należy stosować do toczącego się postępowania w I instancji, przepisy tego nowego rozporządzenia. W myśl § 2 powyższego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Rozpoznawany wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu został zakwalifikowany jako wniosek o zasądzenie kosztów za udział w postępowaniu sądowym w I instancji. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu tym pełnomocnik z urzędu w dniach: 6 października, 3 listopada i 7 grudnia 2017 r. zapoznał się aktami sprawy oraz sporządził dnia 12 grudnia 2017 r. wspomniane pismo procesowe, w którym uzupełnił zarzuty skargi i wziął udział w dwóch rozprawach i złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, co wynika z treści zaskarżonej decyzji, w której określono zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Ponadto w sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 lipca 2017 r. k- 42 ustalono wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę [...] zł i wyznaczono wpis sądowy na kwotę [...] zł, które dotyczą należności pieniężnych. W myśl zaś § 21 ust. 1 pkt 1 lit "a" opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, w myśl którego pkt 7 opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 7200 zł. W niniejszej sprawie wartość przedmiotu sprawy wynosi [...] zł, w związku z tym zgodnie z § 8 pkt 7 rozporządzenia, opłata w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. Opłatę tą zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w postępowaniu sądowym w I instancji - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości [...] zł (wynagrodzenie: [...] zł + podatek VAT: [...]zł =[...] zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "a" i § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło