I SA/Wr 571/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-08

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej, budząc wątpliwości co do jego rzeczywistych możliwości płatniczych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przedstawione przez niego informacje były zdawkowe, niejasne i budziły wątpliwości co do jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co uniemożliwiło ocenę jego sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada środków na pokrycie kosztów, uzyskuje dochody z pracy dorywczej w wysokości około 800 zł miesięcznie i nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Pomimo wezwań do uzupełnienia wniosku, przedłożone informacje pozostały zdawkowe i niejasne, w szczególności dotyczące źródeł dochodu, wydatków oraz braku rejestracji jako bezrobotny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów u i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, zastępowany przez doradcę podatkowego, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie posiada środków na jakąkolwiek płatność z tytułu wniesionej skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że w gospodarstwie domowym nie ma innych osób, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody uzyskuje z pracy dorywczej w wysokości około 800 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył też, że nie posiada żadnych zobowiązań i stałych wydatków. W wyniku wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca oświadczył, że mieszka sam, nie posiada zeznania podatkowego za 2015 r., nie posiada zaświadczenia o statusie bezrobotnego, księgi podatkowej, rachunków bankowych ani kart kredytowych, żadnego środka transportu ani innych dokumentów czy oświadczeń, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, wnioskodawca podał jedynie kwotę 800 zł. Wyjaśnił, że nieruchomość pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania należy do jego matki. Wezwany do oświadczenia o źródłach finansowania profesjonalnego pełnomocnika zastępującego skarżącego w niniejszej sprawie, podał, że takich brak. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 41.692 zł. W ocenie referendarza sądowego, wniosek nie został należycie uzasadniony. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca powyższego nie wykazał. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przytoczona regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji wskazane we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Należy mieć przy tym na uwadze brzmienie art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. – zgodnie z treścią pierwszego z nich wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Art. 255 stanowi, że w sytuacji, gdy dane wynikające z urzędowego formularza dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego są niewystarczające lub budzą wątpliwości, do wnioskodawcy kierowane jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że wnioskodawca obowiązany jest przedstawić swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną w sposób jak najbardziej obszerny, tak aby rozpoznający wniosek był w stanie odtworzyć i ocenić jego rzeczywiste możliwości płatnicze. Tymczasem informacje udostępnione przez skarżącego są zdawkowe i nie wyjaśniają jego sytuacji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Nie jest wiadome, jakiego rodzaju prace dorywcze zapewniają wnioskodawcy dochody w kwocie 800 zł. Niezrozumiałe jest natomiast, że wnioskodawca będący w wieku 45 lat (ur. w 1971 r.) nie podejmuje próby legalnego zatrudnienia, a nadto, że nie prowadząc działalności gospodarczej, nie będąc zatrudnionym, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, choćby ze względu na zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego. Nie jest wiadome jakie faktycznie wnioskodawca ponosi wydatki na utrzymanie, gdy oświadcza na urzędowym formularzu wniosku, że nie ma żadnych zobowiązań i stałych wydatków i jednocześnie, że wydatki te kształtują się na poziomie około 800 zł. Zauważyć należy, że wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada żadnych nieruchomości, wskazuje że mieszkanie we W. należy do matki i oświadcza, że mieszka sam. Wobec tego musi ponosić wydatki na utrzymanie mieszkania i wyżywienie Ponadto nie jest wiadome, na jakiej podstawie profesjonalny pełnomocnik z wyboru zastępuje wnioskodawcę w niniejszej sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 4.169.104 zł i nadto dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług po przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym i podatkowym – a więc w sprawie skomplikowanej i wymagającej. Referendarz zauważa, że wpis od skargi jest wysoki (ponad 40.000 zł), jednak tak zdawkowe informacje nie dają podstaw nawet do oceny wiarygodności złożonych oświadczeń, w żadnym zaś razie nie pozwalają na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Co za tym idzie, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony, w związku z czym, na powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło