I SA/Wr 571/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 września 2016 r., I SA/Wr 571/16, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 września 2016 r., I SA/Wr 571/16. Skarżący, zastępowany przez doradcę podatkowego, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że nie posiada środków na jakąkolwiek płatność z tytułu wniesionej skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że w gospodarstwie domowym nie ma innych osób, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody uzyskuje z pracy dorywczej w wysokości około 800 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył też, że nie posiada żadnych zobowiązań i stałych wydatków. Wnioskodawca oświadczył, że mieszka sam, nie posiada zeznania podatkowego za 2015 r., nie posiada zaświadczenia o statusie bezrobotnego, księgi podatkowej, rachunków bankowych ani kart kredytowych, żadnego środka transportu ani innych dokumentów czy oświadczeń, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, wnioskodawca podał jedynie kwotę 800 zł. Wyjaśnił, że nieruchomość pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania należy do jego matki. Wezwany do oświadczenia o źródłach finansowania profesjonalnego pełnomocnika zastępującego skarżącego w niniejszej sprawie, podał, że takich brak. Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem referendarza, wniosek nie został należycie uzasadniony a udostępnione przez skarżącego informacje są zdawkowe i nie wyjaśniają jego sytuacji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. W sprzeciwie pełnomocnik skarżącego wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę dane pozwalają na przyjęcie, że spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca nie posiada stałego źródła dochodu, i – jak wyjaśnia pełnomocnik - przebywa w [...] i ponoć utrzymuje się tam z pracy dorywczej, z której osiąga przychód około 800 zł. Dodatkowo otrzymuje pomoc od ojca, który na stałe mieszka i pracuje w [...]. Dodał pełnomocnik, że w chwili zlecenia sprawy skarżący zawarł z pełnomocnikiem umowę, zgodnie z którą uiścił jedynie zaliczkę na ewentualne koszty zaś rozliczenie nastąpi po zakończeniu sporu. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 41.692 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd, po ponownym zbadaniu akt sprawy, uznał, że zasadnie referendarz sądowy odmówił stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Należy zgodzić się z referendarzem sądowym, że dane podane przez stronę są mało wiarygodne i budzą wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji skarżącego. Skarżący z jednej bowiem strony wskazuje, że zamieszkuje sam podając jako adres zamieszkania W. (nieruchomość stanowi własność matki wnioskodawcy) i utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód w wysokości około 800 zł miesięcznie. Z drugiej zaś strony jego pełnomocnik podaje, że wnioskodawca przebywa w [...] i "ponoć" wykonuje tam prace dorywcze z których osiąga przychód w wysokości około 800 zł. Ponadto uzyskuje pomoc od ojca, który na stałe mieszka i pracuje w [...]. Z powyższego nie można zatem zdaniem Sądu w sposób jasny i jednoznaczny ustalić ani miejsca zamieszkania skarżącego, ani też tego czy i gdzie wykonuje pracę i jakie osiąga z niej korzyści finansowe. Nie zostało również jednoznacznie wyjaśnione czy skarżący ma możliwość skorzystania z pomocy finansowej osób bliskich, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Ponadto nie jest wiadomo jakie wnioskodawca ponosi wydatki na utrzymanie, gdyż z jednej strony oświadcza że nie ciążą na nim żadne stałe wydatki z drugiej zaś, że jego wydatki kształtują się na poziomie około 800 zł miesięcznie. Zauważyć należy, że niezrozumiałym jest – co słusznie podkreślił referendarz sądowy – w sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej brak podejmowania przez wnioskodawcę próby znalezienia legalnego zatrudnienia oraz zarejestrowania się jako bezrobotny, choćby z uwagi na zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego. Wątpliwe są również wyjaśnienia pełnomocnika, że z wykonywanych prac dorywczych w [...] skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 800 zł. Niewspółmierność tej kwoty do kosztów życia we wskazanym kraju skutkowałaby bowiem koniecznością otrzymywania regularnej pomocy w postaci zapewnienia mieszkania czy też pokrywania bieżących wydatków a zatem przebywanie skarżącego w [...] byłoby nieopłacalne. Dodatkowo na niekorzyść wnioskodawcy przemawia fakt, że mimo wezwań referendarza sądowego nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających aktualną sytuację majątkową skarżącego. Należy wyjaśnić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te – na żądanie referendarza sądowego, jak i Sądu – winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). Wobec powyższego Sąd uznał, że w sprawie nie było możliwości dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. W rezultacie Sąd postanowił utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 września 2016 r., o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.