I SA/Wr 572/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu strony skarżącej od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2017 r., I SA/Wr 572/16, o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o. o. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2010 r. postanawia: uchylić zarządzenie referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2017 r.; Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku na urzędowym formularzu pełnomocnik strony skarżącej nadesłał kopię wypełnionego formularza wniosku wraz z odtworzonym mechanicznie podpisem prezesa zarządu spółki. Ponadto nie została wypełniona dokładnie rubryka 13 wniosku, gdyż nie podano danych adresowych prezesa zarządu spółki. W sprzeciwie argumentowano, że zaskarżonym zarządzeniem referendarz sądowy naruszył art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy obarczony jest wadami uniemożliwiającymi nadanie mu dalszego biegu, co warunkuje pozostawienie go bez rozpoznania. Zdaniem skarżącej, pozostawienie wniosku bez rozpoznania ma miejsce wówczas, gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez referendarza sądowego albo sąd terminie braków wniosku. Do sprzeciwu spółka załączyła kolejny urzędowy formularz wniosku podpisany przez prezesa zarządu spółki. Nadto w rubryce nr 13 podano dane adresowe prezesa zarządu skarżącej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniesiony przez skarżącą spółkę sprzeciw jest w ocenie Sądu uzasadniony. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Czynności, o których mowa w § 1, może wykonywać referendarz sądowy (§ 4). W orzecznictwie wyjaśniono, że tak przewodniczący, jak i referendarz sądowy, wzywając stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma, musi wskazać, jakie dokładnie braki strona ma uzupełnić lub w jaki sposób poprawić pismo, zakreślić siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie oraz wyraźnie określić rygor niezachowania terminu. Wezwanie do uzupełnienia braków powinno być jednoznaczne i zrozumiałe dla strony. Niespełnienie tych wymogów pozbawia wezwanie sankcji. W sytuacji gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do treści wezwania, nie można z niego wywodzić skutków prawnych niekorzystnych dla strony, zatem niezachowanie któregokolwiek z wyżej wymienionych wymagań pozbawia wezwanie sankcji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 598/06, CBOSA). Uchybienie tym wymaganiom sprawia, że termin do wykonania czynności przez stronę nie zaczyna biec (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt I PZ 158/02, LexPolonica nr 362826, OSNPUS - wkł. 2003, nr 15, poz. 4). Wystosowane w dniu 1 grudnia 2016 r., na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r., wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu pod rygorem niedochowania terminu wykonania wezwania, zawierało w swojej treści również wezwanie o podpisanie wniosku przez osobę uprawnioną zgodnie ze sposobem reprezentacji wskazanym w KRS, jednakże w tym zakresie nie określono rygoru niewykonania wezwania (k. 88 akt sądowych). Po przedłożeniu zaś formularza wniosku z mechanicznym podpisem prezesa zarządu spółki referendarz sądowy, wbrew dyspozycji powołanego wyżej art. 49 § 1 w zw. z § 4 p.p.s.a., zaniechał wezwania strony skarżącej do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego wniosku. Zgodnie z urzędowym formularzem PPPr wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeznaczonego dla podmiotów niebędących osobami fizycznymi, w rubryce nr 13 formularza należy wpisać: "Dane osoby (osób) wnoszącej (wnoszących) - uprawnionej (uprawnionych) do reprezentowania osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej bądź organizacji mających zdolność sądową (imię i nazwisko oraz adres zamieszkania ze wskazaniem kodu pocztowego, miejscowości, ulicy, numeru domu i lokalu) wraz z informacją o pełnionej funkcji". Rubryka ta dotyczy zatem osoby prowadzącej sprawy jednostki organizacyjnej, a ratio legis tego wymogu polega na możliwości pociągnięcia osoby prowadzącej sprawy jednostki organizacyjnej, do odpowiedzialności karnej, za przedstawienie Sądowi nieprawdziwych danych. Wynika to z opisu rubryk nr 11 i 12 (przytaczanie ich jest w tym miejscu zbędne). W niniejszej sprawie, osobą reprezentującą jednostkę organizacyjną jest – zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców – prezes zarządu spółki z o. o. To jego imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz funkcja, powinny być podane w rubryce nr 13. Złożony przez stronę formularz, w rubryce 13 nie zawierał tych danych. Co do zasady, zarządzenie o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania z powodu braku danych przedstawiciela, należałoby uznać za prawidłowe. W ocenie Sądu, należy mieć jednak na uwadze, że charakter braku formalnego nie powinien zmykać drogi do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazany bowiem brak formalny nie dotyczy danych odnoszących się do sytuacji materialnej strony i, zdaniem Sądu, nie uniemożliwia ewentualnego pociągnięcia przedstawiciela skarżącej spółki do odpowiedzialności karnej. Stąd też, w ocenie Sądu, zarządzenie referendarza o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania należało uchylić. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.