I SA/Wr 573/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W sprawie postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2012 r. przyznano S.S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012 r. Sąd oddalił skargę S. S. na wyżej oznaczoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. W dniu 4 września 2012 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała na fakt zamieszkiwania w wymagającym remontu budynku o powierzchni 90 m². Jako swój dochód podała emeryturę w kwocie 677,60 zł. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, ponad informacje wskazane w treści wniosku, że w roku 2011 skarżąca uzyskała świadczenie emerytalne w łącznej kwocie 12.676,80 zł (brutto), jej miesięczne wydatki z tytułu eksploatacji budynku mieszkalnego wynoszą około 514 zł miesięcznie, natomiast z jej świadczenia emerytalnego dokonywane jest potrącenie na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. kwocie 283,18 zł miesięcznie. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego jest nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa skarżącej, w tym fakt samodzielnego utrzymywania jej gospodarstwa domowego z dochodu w kwocie 677,60 zł miesięcznie oraz kwota opłat za samo utrzymanie jej domu, w ramach którego realizuje wnioskodawca swoje potrzeby mieszkaniowe, świadczą o wystąpieniu aktualnie w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i w konsekwencji przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż stan majątkowy i rodzinny skarżącej nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniu z dnia 4 czerwca 2012 r., uzasadniającym, w ocenie referendarza sądowego, przyznanie S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji. Fakt przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego oznacza, że skarżąca korzysta w sprawie z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem referendarza sądowego wynikająca z przedłożonych do akt sprawy dokumentów sytuacja materialna i życiowa skarżącej usprawiedliwia korzystanie przez nią z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stanowi ona bowiem o braku możliwości ponoszenia przez wnioskującą stronę jakichkolwiek kosztów postępowania.