I SA/Wr 573/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-08-13
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, które miały na celu weryfikację jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia braków formalnych i merytorycznych wniosku, w tym do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i możliwości płatnicze, nie udzielił odpowiedzi. Brak takiej odpowiedzi uniemożliwia sądowi ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony i zasadności wniosku.Stan faktyczny
Skarżący, po odrzuceniu jego skargi, złożył pismo zatytułowane „skarga kasacyjna”, zawierające wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu ze względu na wymóg jego posiadania przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych i merytorycznych wniosku, w tym do złożenia go na urzędowym formularzu oraz do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Na ostatnie wezwanie skarżący nie udzielił odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi S. A. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania skargi na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. za bezzasadną. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący po odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie, wniósł pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zawarł wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, z uwagi na ustawowy wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pismo to zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W związku z tym skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu. Następnie skierowane zostało wezwanie do uzupełnienia braków wniosku przez wskazanie zakresu żądania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania i jednocześnie o nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Na to ostatnie wezwanie nie udzielono odpowiedzi.
Z wypełnionego urzędowego formularza wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i 6-letnią córką, posiada dom (245 m2), mieszkanie (współwłasność, 65 m2) i grunty rolne (2 ha). Dochody w rodzinie – zgodnie z oświadczeniem – uzyskuje tylko żona skarżącego w wysokości 2.000 zł brutto. Dom obciążony jest hipoteką, jak wskazał wnioskodawca, kaucyjną, przymusową, przez co sprzedaż jest utrudniona. Grunty rolne uprawiane są przez inne osoby. Małżonkowie, poza bieżącymi wydatkami, spłacają kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na zakup ww. mieszkania. Nie posiadają żadnych oszczędnością ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarżący nie wskazał na urzędowym formularzu zakresu żądania, który jest elementem formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże w celu jego merytorycznego rozpoznania przyjęto żądanie sformułowane w piśmie zatytułowanym "Skarga kasacyjna", to jest ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Podstawą prawną rozpoznania takiego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniają żądanie jego wniosku. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych na podstawie powołanego wyżej art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
W takich też warunkach (wątpliwości co do zdolności płatniczych) zostało skierowane do skarżącego wezwanie, na które nie udzielił odpowiedzi.
W rezultacie nie można było zweryfikować wysokości miesięcznych dochodów i wydatków rodziny, nie wiadomo, czy wnioskodawca pozyskuje dochody z odstąpienia gruntów rolnych do uprawy osobom trzecim. Nie jest także wiadomo, w jaki sposób są wykorzystywane posiadane dom i mieszkanie, czy jedna z tych nieruchomości jest wykorzystywana do pozyskiwania dodatkowych dochodów, np. poprzez wynajem. Nie można też było zweryfikować oświadczenia o braku jakichkolwiek oszczędności na podstawie wydruków historii rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, do przedłożenia których wnioskodawca był również wezwany.
Wobec powyższego nie było podstaw do dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, a tym samym zasadności przedmiotowego wniosku.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło