I SA/Wr 578/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy na skutek wznowienia postępowania podatkowego uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie skarżący J. W., reprezentowany przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu przez adwokata, w skardze kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 25 sierpnia 2011 r. zwarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na złożonym urzędowym formularzu tego wniosku skarżący podał jego zakres: zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego żądania wnioskodawca podał, że jest bez środków do życia i nie stać go na zakup leków. Nadto wskazał na swój status osoby bezrobotnej, brak możliwości zarobkowania, zły stan zdrowia, jedyny składnik swojego majątku – mieszkanie o powierzchni 50 m² oraz korzystanie ze wsparcia innych osób. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, do akt sprawy przedłożone zostało pismo procesowe występującego w sprawie adwokata z dnia 13 grudnia 2011 r. oraz kserokopia zeznania skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 – PIT 37, z których wynika, że w roku 2010 osiągnął J. W. dochód w łącznej kwocie 8.160 zł, przeznaczał go na opłaty czynszowe oraz zakup leków, natomiast obecnie miesięcznie wydatkuje kwotę 250 zł na żywność, natomiast kwotę 100 zł na lekarstwa. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) cyt. wyżej ustawy). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku J. W. zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określone w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa skarżącego, w tym fakt utrzymywania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego z kwoty 800 zł miesięcznie oraz fakt zwiększenia koniecznych wydatków wskutek kłopotów zdrowotnych świadczy o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i, w konsekwencji, przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.